Đột quỵ gia tăng khi trời lạnh: Cảnh báo không thể chủ quan

Mùa đông - “mùa cao điểm” của đột quỵ

Khi nhiệt độ xuống thấp, các mạch máu trong cơ thể có xu hướng co lại để giữ nhiệt. Sự co mạch này làm huyết áp tăng, tim phải hoạt động nhiều hơn, từ đó làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu.

Không chỉ yếu tố thời tiết, nhiều thói quen sinh hoạt trong mùa lạnh cũng vô tình khiến nguy cơ đột quỵ tăng cao.

Những thói quen dễ kích hoạt đột quỵ trong mùa lạnh

Tập thể dục quá sớm ngoài trời lạnh:

Nhiều người duy trì thói quen tập thể dục buổi sáng, nhưng ra ngoài khi trời còn quá lạnh (trước 5h30) có thể khiến cơ thể bị sốc nhiệt. Mạch máu co đột ngột, huyết áp tăng nhanh, dễ dẫn đến xuất huyết não hoặc nhồi máu não. Thời điểm phù hợp để tập là sau khi trời sáng hẳn, khoảng 6h30-7h sáng, đồng thời cần khởi động kỹ trong nhà.

Tắm nước quá nóng trong phòng kín:

Tắm nước quá nóng hoặc tắm lâu trong phòng kín, thiếu thông gió có thể khiến mạch máu giãn nhanh, huyết áp tụt đột ngột, làm tăng nguy cơ ngất xỉu, đột quỵ hoặc thậm chí ngừng tim. Nhiệt độ nước nên duy trì ở mức 37-40°C, thời gian tắm không quá 10-15 phút và cần mở hé cửa để không khí lưu thông.

Mỗi khi thời tiết chuyển lạnh, số ca bệnh tim mạch và đột quỵ thường gia tăng rõ rệt (Ảnh minh họa: KT)

Đi chân trần khi vừa rời giường:

Sự chênh lệch nhiệt độ giữa chăn ấm và nền nhà lạnh khiến huyết áp tăng đột ngột, dễ gây co mạch não và tim. Người cao tuổi đặc biệt dễ gặp nguy hiểm. Vì vậy, nên ngồi dậy từ từ, mang dép ấm và vận động nhẹ trước khi rời giường.

Trùm kín chăn khi ngủ

Thói quen trùm kín chăn che cả đầu khiến lượng oxy giảm, CO₂ tăng cao, làm não thiếu oxy. Với người có bệnh tim mạch hoặc hô hấp, điều này có thể kích hoạt cơn đột quỵ khi đang ngủ. Phòng ngủ cần giữ ấm vừa phải, thông thoáng, nhiệt độ lý tưởng khoảng 22-25°C.

Uống ít nước, ít vận động

Trời lạnh làm cảm giác khát giảm, nhiều người uống không đủ nước. Cơ thể thiếu nước khiến máu đặc hơn, dễ hình thành cục máu đông - nguyên nhân chính gây tắc mạch máu não. Uống nước ấm đều đặn và duy trì vận động nhẹ trong nhà giúp tăng lưu thông máu.

Ăn nhiều đồ béo, ngủ muộn

Chế độ ăn nhiều chất béo, đồ chiên rán trong mùa lạnh làm tăng cholesterol xấu, thúc đẩy xơ vữa động mạch. Ngủ muộn, thiếu ngủ lại khiến huyết áp và nhịp tim rối loạn, làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Tự ý ngưng thuốc điều trị bệnh nền

Một số người cảm thấy khỏe hơn trong mùa lạnh và tự ý ngưng thuốc huyết áp, tiểu đường hoặc mỡ máu. Đây là hành động rất nguy hiểm. Việc dừng thuốc đột ngột có thể khiến huyết áp hoặc đường huyết tăng vọt, dẫn đến đột quỵ bất ngờ. Người bệnh cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ theo chỉ định bác sĩ.

Nhận biết sớm đột quỵ để cấp cứu kịp thời

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, “thời gian là vàng” trong cấp cứu đột quỵ. Nếu người bệnh được đưa đến bệnh viện trong 3-4,5 giờ đầu, khả năng sống sót và phục hồi sẽ cao hơn đáng kể.

Quy tắc BE FAST giúp nhận diện sớm các dấu hiệu đột quỵ:

B (Balance): Mất thăng bằng, chóng mặt, đau đầu dữ dội.

E (Eyesight): Giảm hoặc mất thị lực đột ngột.

F (Face): Méo miệng, xệ một bên mặt.

A (Arm): Yếu hoặc liệt tay chân một bên.

S (Speech): Nói khó, nói ngọng, không rõ chữ.

T (Time): Gọi cấp cứu 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Cách bảo vệ tim mạch, phòng ngừa đột quỵ trong mùa lạnh

Giữ ấm cơ thể đúng cách, đặc biệt là đầu, cổ và bàn chân.

Duy trì vận động nhẹ mỗi ngày, tránh tập ngoài trời khi sương lạnh, gió mạnh.

Ăn uống lành mạnh, tăng rau xanh, cá, hạn chế muối và chất béo động vật.

Uống đủ nước ấm, không đợi khát mới uống.

Kiểm soát tốt bệnh lý nền, uống thuốc đúng chỉ định.

Khám sức khỏe định kỳ, nhất là người trên 40 tuổi.

Chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt và theo dõi sức khỏe sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ khi thời tiết chuyển lạnh.

Chung Thủy/VOV.VN (Tổng hợp)