Dự án định cư mới của Israel gây lo ngại chia cắt Bờ Tây

Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich công bố kế hoạch phê duyệt hơn 3.000 ngôi nhà trong dự án khu định cư E1 ở Bờ Tây, giữa Jerusalem và Ma’ale Adumim, ngày 14/8/2025. Ảnh: Times of Israel

Theo hồ sơ mời thầu, việc phê duyệt cuối cùng để khởi công dự án đã được hoàn tất, mở đường cho việc xây dựng hàng nghìn ngôi nhà. Nhóm giám sát chống định cư Peace Now cho biết, công việc ban đầu có thể bắt đầu trong tháng này.

Peace Now nêu rõ: “Trong một động thái thể hiện sự liều lĩnh chính trị đáng báo động, Chính phủ Israel tiếp tục phá hoại triển vọng giải pháp chính trị và tương lai tốt đẹp hơn cho cả người Israel và Palestine. Việc xây dựng tại E1 nhằm tạo ra những thực tế không thể đảo ngược, dẫn đến khả năng tồn tại một nhà nước duy nhất”.

E1 là vùng đất hoang giữa Jerusalem và khu định cư lớn Maaleh Adumim, đã được cân nhắc phát triển hơn 2 thập kỷ qua nhưng từng bị đóng băng do áp lực từ Mỹ dưới các chính quyền trước. Người Palestine và phần lớn cộng đồng quốc tế coi các khu định cư của Israel là bất hợp pháp, đồng thời cho rằng việc này làm giảm cơ hội hình thành một nhà nước Palestine khả thi ở Bờ Tây.

E1 đặc biệt gây tranh cãi vì dự án sẽ nối Maaleh Adumim với Jerusalem, tạo thành một khối khu định cư liền mạch sâu vào Bờ Tây. Giới quan sát cho rằng điều này sẽ ngăn cản việc hình thành một nhà nước Palestine liên tục trên lãnh thổ này.

Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich, người phụ trách chính sách định cư, từ lâu đã thúc đẩy dự án trở thành hiện thực. Ông đã thúc đẩy quy trình lập kế hoạch và phê duyệt hàng loạt căn nhà mới trong các khu định cư, đồng thời triển khai chiếm đất quy mô lớn để xây dựng hạ tầng định cư, và hợp pháp hóa hồi tố các khu định cư từng bất hợp pháp theo luật Israel.

Theo cơ chế hiện hành, sau khi quy hoạch và phê duyệt hoàn tất, các công ty xây dựng sẽ đấu thầu để thực hiện dự án, và việc thi công sẽ bắt đầu ngay sau khi hợp đồng được ký, thường trong vòng một đến hai năm.

Đức đã kêu gọi Israel dừng dự án E1, cảnh báo rằng việc xây dựng tại khu vực này có nguy cơ tạo ra bất ổn hơn nữa ở Bờ Tây và toàn khu vực. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức nhận định: “Kế hoạch dự án E1 là một phần trong chính sách định cư toàn diện tại Bờ Tây, và điều này làm gia tăng nguy cơ bất ổn, hạn chế quyền di chuyển của người Palestine và đe dọa triển vọng giải pháp hai nhà nước”.

Thanh Bình (PV TTXVN tại Trung Đông)