Mỹ đảo chiều kế hoạch hạn chế UAV Trung Quốc trước thềm thượng đỉnh Mỹ - Trung
Theo SCMP ngày 10/1, chính quyền Mỹ đã rút lại kế hoạch áp đặt các biện pháp hạn chế đối với thiết bị bay không người lái (UAV) sản xuất tại Trung Quốc, trong một động thái cho thấy Washington đang tránh những quyết định có thể làm gia tăng căng thẳng với Bắc Kinh trước cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung sắp tới.
UAV của hãng DJI. Ảnh minh họa: dji.com
Theo thông tin cập nhật trên một cổng theo dõi chính sách của chính phủ Mỹ ngày 9/1, Bộ Thương mại Mỹ đã chính thức hủy bỏ đề xuất đưa các UAV Trung Quốc vào danh sách hạn chế, dù trước đó kế hoạch này được công bố nhằm giải quyết các lo ngại về an ninh quốc gia. Việc rút lại đề xuất được hoàn tất từ một ngày trước đó, song chỉ được công bố dưới dạng cập nhật kỹ thuật, không kèm thông cáo chính thức.
Động thái đảo chiều diễn ra chỉ vài tuần sau khi Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) công bố lệnh cấm nhập khẩu các mẫu UAV mới do nước ngoài sản xuất, cùng với các linh kiện quan trọng. Quyết định của FCC khi đó được đưa ra sau các tuyên bố từ Bộ Thương mại Mỹ, trong bối cảnh Washington gia tăng cảnh giác với công nghệ Trung Quốc.
Các hạn chế dự kiến trong “danh sách đen” chủ yếu nhắm vào Trung Quốc, quốc gia hiện chiếm khoảng 70-90% thị phần UAV thương mại toàn cầu. Nếu được thực thi, các biện pháp này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh số của những nhà sản xuất hàng đầu như DJI và Autel, đều có trụ sở tại thành phố Thâm Quyến.
Nhà Trắng và Bộ Thương mại Mỹ đã tổ chức nhiều cuộc họp về lệnh cấm UAV, đồng thời đã có cuộc tiếp xúc với đại diện DJI vào ngày 11/12/2025. Phía DJI được cho là đã lập luận rằng việc áp đặt các hạn chế bao trùm đối với UAV sản xuất tại Trung Quốc là không cần thiết, thiếu cơ sở khái niệm và gây tổn hại lớn cho các bên liên quan tại Mỹ.
Sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực UAV, cũng như trong các chuỗi cung ứng công nghệ khác như pin lithium, nam châm đất hiếm và linh kiện công nghệ cao, đang đặt ra thách thức lớn cho Lầu Năm Góc, khi Mỹ nhận thức rõ mức độ phụ thuộc tiềm tàng vào công nghệ Trung Quốc. Tuy nhiên, chính quyền Trump cũng có tiền lệ đảo ngược chính sách khi tổng thống thay đổi quan điểm, đặc biệt trong các vấn đề có liên quan đến thương mại và quan hệ song phương.
Quyết định rút lại kế hoạch hạn chế UAV diễn ra trong bối cảnh Washington đang thực hiện hàng loạt bước đi nhằm tránh làm leo thang căng thẳng với Bắc Kinh, sau cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập tại Busan vào cuối tháng 10. Các động thái này bao gồm việc giảm khoảng 10 điểm phần trăm thuế đối với các nguyên liệu fentanyl sản xuất tại Trung Quốc, đóng băng các khoản thuế đối ứng và gia hạn 178 hạng mục miễn trừ thuế theo Điều 301 Luật thương mại Mỹ liên quan đến chuyển giao công nghệ và sở hữu trí tuệ.
Theo ông Ali Wyne, cố vấn nghiên cứu cấp cao tại International Crisis Group, quyết định này phản ánh mong muốn của Tổng thống Trump trong việc duy trì khuôn khổ thương mại đã đạt được với Chủ tịch Tập Cận Bình hồi tháng 10/2025, đồng thời tạo bầu không khí thuận lợi cho chuyến thăm Bắc Kinh dự kiến vào tháng 4/2026. Ông nhận định, cách tiếp cận mang nặng yếu tố thương mại và mối quan hệ cá nhân của ông Trump với lãnh đạo Trung Quốc khiến ông trở thành một nhân vật khác biệt trong giới hoạch định chính sách tại Washington.
