Dự án luật đã đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng chủ trì phiên họp

Nhất trí sự cần thiết ban hành và xác định rõ phạm vi sửa đổi

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng ghi nhận Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã tích cực chuẩn bị hồ sơ dự án luật; đồng thời đánh giá cao Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Hội đồng Dân tộc cùng các cơ quan của Quốc hội đã phối hợp chặt chẽ, xây dựng báo cáo thẩm tra sơ bộ cụ thể, sâu sắc.

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, hoàn thiện thể chế lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và thực hiện cam kết quốc tế về cung cấp thông tin, số liệu. Việc sửa đổi cũng hướng tới bảo đảm sự phù hợp với cơ cấu tổ chức của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khắc phục các bất cập trong thực tiễn, đồng thời bổ sung quy định nhằm phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về phòng, chống rửa tiền.

Về phạm vi sửa đổi, bổ sung, lãnh đạo Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá tác động của dự án luật, làm rõ những quy định cấp bách cần sửa đổi ngay và những quy định cần tiếp tục rà soát. Nguyên tắc đặt ra là ưu tiên xử lý những vướng mắc, bất cập đã được nhận diện rõ qua thực tiễn, có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, mang tính cấp bách và đạt sự đồng thuận cao.

Đối với các ý kiến đề nghị mở rộng phạm vi sửa đổi sang các nội dung như tăng cường tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách, nâng cao quản trị rủi ro để ngăn chặn sở hữu chéo, hay minh bạch hóa dòng tiền, Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu Chính phủ rà soát, đánh giá kỹ lưỡng. Những vấn đề đã "chín", có sự đồng thuận cao sẽ được đưa vào sửa đổi; những nội dung cần thêm thời gian đánh giá phải được rà soát tổng thể theo Nghị quyết của Trung ương. Đặc biệt, do Luật Các tổ chức tín dụng là nội dung mới được bổ sung vào chương trình so với Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Phòng, chống rửa tiền, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý Chính phủ cần chỉ đạo bổ sung thuyết minh, đánh giá tác động để bảo đảm đủ căn cứ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn, tuân thủ chặt chẽ quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Cơ quan soạn thảo cũng cần phân định rõ các nhóm nội dung sửa đổi, xác định rành mạch nội dung nào quy định ngay trong luật, nội dung nào giao quy định chi tiết, nhất là đối với các quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân và thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, giám sát.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng kết luận phiên họp

Yêu cầu rà soát chuyên sâu đối với từng dự thảo luật

Để hoàn thiện dự án luật trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm tra, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế. Quá trình này cần đánh giá đầy đủ tác động đến an toàn hệ thống ngân hàng, an ninh tài chính quốc gia, chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp và điều kiện bảo đảm thi hành.

Đối với Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cơ quan soạn thảo cần bổ sung giải thích khái niệm trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, thống nhất thuật ngữ, làm rõ chủ thể, phạm vi thông tin và cơ chế chia sẻ dữ liệu. Yêu cầu đặt ra là không để chồng chéo chức năng giữa Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành, bảo mật dữ liệu cá nhân, sử dụng tối đa dữ liệu sẵn có để tránh yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin nhiều lần. Việc quy định cơ cấu, tổ chức, nhiệm vụ của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước phải thống nhất với Luật Thanh tra năm 2025 và pháp luật về tổ chức Chính phủ.

Liên quan đến nghiệp vụ dự trữ ngoại hối và in, đúc, hủy tiền, Chính phủ cần rà soát, lập luận rõ ràng về việc bãi bỏ trách nhiệm kiểm tra của Bộ Tài chính, đồng thời làm rõ cơ chế kiểm soát, kiểm toán độc lập thay thế.

Các quy định về tài khoản giao dịch của Kho bạc Nhà nước và cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước phải phù hợp với Luật Ngân sách nhà nước, không làm gián đoạn thu chi ngân sách. Đặc biệt, việc sắp xếp tổ chức bộ máy từ 63 chi nhánh tỉnh, thành phố xuống 15 chi nhánh khu vực cần được đánh giá kỹ tác động đến công tác điều hòa lưu thông tiền mặt và kho quỹ, bảo đảm thông suốt.

Về đề xuất cho phép áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với quy định chung, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đánh giá đầy đủ tác động, giải trình rõ mục đích phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời làm rõ các điều kiện, phạm vi, thẩm quyền, thời hạn áp dụng, cơ chế công khai và đặc biệt là cơ chế kiểm soát rủi ro để bảo đảm an toàn hệ thống. Quy định về sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam cũng cần rà soát để bảo đảm phù hợp với Hiến pháp.

Các đại biểu tham dự phiên họp

Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền: Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị rà soát sự thống nhất của khái niệm "chủ sở hữu hưởng lợi" với pháp luật về doanh nghiệp. Cần đánh giá tính khả thi và chi phí tuân thủ khi yêu cầu đối tượng báo cáo thu thập, cập nhật thông tin khách hàng, lưu ý việc kết nối với các cơ sở dữ liệu hiện có để hạn chế phát sinh chi phí không cần thiết. Các quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, bảo vệ người tố cáo phải phù hợp với chuẩn mực quốc tế và khả thi trong thực hiện.

Đối với dịch vụ tài sản mã hóa, dự thảo cần làm rõ khái niệm, phạm vi, tiêu chí nhận diện dấu hiệu đáng ngờ, phân định rành mạch trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý, không để chồng chéo với pháp luật về chứng khoán, công nghệ số. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Công an trong phòng, chống rửa tiền, có thuyết minh rõ ràng việc nội luật hóa các khuyến nghị của APG và FATF.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng: Việc sửa đổi Điều 114 cần quy định chặt chẽ điều kiện để ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Cơ quan soạn thảo phải xác định rõ phạm vi hoạt động, giới hạn trách nhiệm, cơ chế minh bạch, kiểm soát xung đột lợi ích và thuyết minh lý do chưa áp dụng quản lý tài sản bảo đảm đối với trái phiếu chào bán ra công chúng.

Về điều kiện thi hành, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đề xuất thời điểm có hiệu lực phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, xác định đầy đủ các trường hợp chuyển tiếp và khẩn trương hoàn thiện các nghị định hướng dẫn để có hiệu lực đồng thời với luật, tránh khoảng trống pháp lý.

Phó Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện báo cáo thẩm tra chính thức, đồng thời yêu cầu Chính phủ chỉ đạo khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý hồ sơ dự án luật để gửi Quốc hội trước ngày 20/7, sẵn sàng cho kỳ họp sắp tới.