Dự án Luật Luật sư (sửa đổi): Cần quy định cụ thể cơ chế tham gia thẩm định pháp lý

Cụ thể cơ chế huy động, lựa chọn tổ chức hành nghề luật sư

ĐBQH Vũ Thị Lan Anh cơ bản tán thành dự án Luật Luật sư (sửa đổi); đồng thời, đánh giá dự thảo có nhiều nội dung tiến bộ trong xây dựng, phát triển đội ngũ luật sư, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế... Nhất là những quy định tạo điều kiện phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia, nhà khoa học pháp lý, giảng viên, nghiên cứu viên trong lĩnh vực pháp luật tham gia hành nghề luật sư.

ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) phát biểu

Góp ý về Điều 22, đại biểu tán thành việc quy định tổ chức hành nghề luật sư tham gia thẩm định pháp lý đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công, dự án có tác động lớn đến kinh tế - xã hội và tham gia ý kiến trong các vụ việc có khả năng dẫn đến tranh chấp liên quan đến cơ quan nhà nước khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Theo đại biểu, đây là điểm mới góp phần phát huy vai trò của luật sư trong bảo vệ lợi ích công và nâng cao chất lượng chính sách, pháp luật.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, đại biểu Vũ Thị Lan Anh đề nghị làm rõ phạm vi, tính chất và cơ chế thực hiện. Trước hết, cần xác định rõ bản chất hoạt động thẩm định pháp lý do tổ chức hành nghề luật sư thực hiện, phân biệt với hoạt động thẩm định, kiểm tra của cơ quan nhà nước; đồng thời xác định đây là hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý độc lập.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về cơ chế huy động, lựa chọn tổ chức hành nghề luật sư tham gia tư vấn và giao nhiệm vụ rõ ràng. Theo đại biểu, quy định “khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền” còn chung chung, chưa xác định rõ việc huy động, lựa chọn được thực hiện theo hình thức chỉ định hay đấu thầu, cũng như nguồn kinh phí chi trả, nhất là đối với các dự án đầu tư công.

Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu kỹ tiêu chí, điều kiện về chuyên môn và hành nghề đối với tổ chức hành nghề luật sư tham gia hoạt động này, đặc biệt là các dự án quan trọng quốc gia, dự án quy mô lớn hoặc vụ việc có tính chất quan trọng.

Cùng với đó, cần có quy định về bảo mật thông tin nội bộ và cơ chế phòng ngừa, kiểm soát xung đột lợi ích. Theo đại biểu, các điều kiện, tiêu chuẩn cần được quy định cụ thể ngay trong luật; trường hợp giao Chính phủ quy định chi tiết thì luật cũng phải xác định rõ những yêu cầu, tiêu chuẩn làm cơ sở thực hiện.

Phân cấp gắn với nguồn lực, bảo đảm độc lập trong hành nghề

Về phân cấp, phân quyền, đại biểu Vũ Thị Lan Anh tán thành định hướng tăng cường phân cấp cho địa phương trong quản lý hoạt động luật sư. Đại biểu đề cập các nội dung phân cấp cho Sở Tư pháp liên quan đến quản lý, cấp phép thành lập đoàn luật sư, chi nhánh đoàn luật sư và phê duyệt đề án tổ chức đại hội đoàn luật sư. Theo đại biểu, định hướng này phù hợp với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 10

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, việc phân cấp cần được xem xét trong tổng thể mô hình chính quyền địa phương và điều kiện thực tiễn, nhất là khi lực lượng làm công tác quản lý bổ trợ tư pháp tại địa phương còn mỏng.

Theo đó, đại biểu đề nghị rà soát, bảo đảm nguồn lực tương ứng với nhiệm vụ được phân cấp, đặc biệt là biên chế chuyên trách, kinh phí hoạt động và hạ tầng công nghệ thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, để địa phương có đủ điều kiện thực hiện hiệu quả ngay khi được giao thẩm quyền.

Bên cạnh đó, việc phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh cần gắn với cơ chế theo dõi, kiểm tra và trách nhiệm giải trình, bảo đảm thực hiện thống nhất, công khai, minh bạch; hạn chế phát sinh rào cản hành chính không cần thiết hoặc sự khác biệt trong áp dụng pháp luật giữa các địa phương. Đối với những nội dung cần thiết, đại biểu đề nghị có quy định thống nhất của Chính phủ.

Liên quan đến khoản 1 Điều 19 về việc cho phép thành viên không phải luật sư góp vốn vào công ty luật, đại biểu Vũ Thị Lan Anh cơ bản tán thành ý kiến của cơ quan thẩm tra về sự cần thiết phải cân nhắc thận trọng đối với quy định này.

Theo đại biểu, mặc dù dự thảo đã đặt ra một số điều kiện nhằm bảo đảm tính độc lập trong hoạt động chuyên môn, đây vẫn là nội dung mới, có thể ảnh hưởng đến tính độc lập trong hành nghề luật sư và nghĩa vụ bảo mật thông tin khách hàng.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cân nhắc quy định những nguyên tắc, điều kiện cơ bản ngay trong luật, thay vì chỉ giao văn bản hướng dẫn thi hành; hoặc nghiên cứu phương án thí điểm trước khi áp dụng rộng rãi, theo hướng được nêu trong báo cáo thẩm tra.