Dự kiến khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành trước 2/7

Ngày 5/6, theo tin từ UBND TP Đồng Nai, UBND TP.HCM đã có văn bản về phương án triển khai đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, dự án hạ tầng giao thông chiến lược kết nối trực tiếp hai cảng hàng không quốc tế lớn nhất phía Nam là Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Đồng Nai sắp hình thành 2 tuyến metro kết nối từ TP.HCM.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành có chiều dài 47,7km, trong đó đoạn qua TP.HCM dài 11,5km, còn lại hơn 36km đi qua địa bàn TP Đồng Nai. Dự án được xem là mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên vùng, góp phần giảm áp lực cho đường bộ, tăng khả năng kết nối với sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai.

Khi tiếp cận khu vực sân bay quốc tế Long Thành, tuyến đường sắt sẽ từ trên cao xuống đi ngầm để vào phạm vi quy hoạch đường sắt của sân bay. Hướng tuyến ngầm này dự kiến bố trí bên phải tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trước khi kết thúc tại depot Cẩm Đường.

Hiện TP.HCM đang lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể FEED. Theo TP.HCM, đây là dự án có yêu cầu tiến độ đặc biệt cấp bách, với mục tiêu khởi công trước ngày 2/7 nhằm chào mừng 50 năm thành phố vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo nghiên cứu sơ bộ, tuyến đường sắt bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua các phường Bình Trưng và Long Trường của TP.HCM, chạy song song hành lang cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Khi đến khu vực nút giao Vành đai 3, tuyến chuyển hướng về phía Nam, đi dọc phía đông tuyến đường này và vượt sông Đồng Nai tại vị trí bên trái cầu Nhơn Trạch để tiến vào địa phận TP Đồng Nai.

Tại TP Đồng Nai, tuyến tiếp tục đi trên cao dọc theo bên trái đường Vành đai 3, sau đó chuyển vào dải phân cách giữa đường 25B, vượt QL51, nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu rồi đi vào dải phân cách giữa đường T1 để kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành.

Riêng khu vực kết nối vào sân bay, TP.HCM và TP Đồng Nai đã thống nhất nguyên tắc bố trí không gian cho hai tuyến metro cùng đi vào cảng hàng không này. Theo đó, tuyến metro kéo dài Bến Thành - Suối Tiên do TP Đồng Nai triển khai sẽ đi bên trái đường T1 theo hướng từ QL51 vào sân bay Long Thành. Trong khi đó, tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành sẽ đi bên phải tuyến T1 để tiếp cận khu vực nhà ga hành khách.

Tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành sẽ đi vào dải phân cách giữa đường T1 để kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành.

Về hình thức đầu tư, dự án đang được TP.HCM giao Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).

TP.HCM đề nghị TP Đồng Nai thống nhất triển khai toàn tuyến thành một dự án chung và áp dụng hình thức PPP - hợp đồng BT. Nguồn vốn đầu tư sẽ do nhà đầu tư huy động theo quy định, trong khi phương thức thanh toán được đề xuất kết hợp giữa quỹ đất và ngân sách nhà nước nhằm bảo đảm tính khả thi.

Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, mỗi địa phương sẽ chủ động tách phần giải phóng mặt bằng thành các dự án độc lập sử dụng vốn ngân sách địa phương để đẩy nhanh tiến độ. TP.HCM cũng đề nghị TP Đồng Nai chủ động bố trí kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và nguồn vốn hằng năm cho công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm đồng bộ với tiến độ triển khai dự án.

Theo đánh giá của TP.HCM, dự án có quy mô rất lớn nên việc chỉ sử dụng quỹ đất trên địa bàn thành phố để thanh toán hợp đồng BT là chưa bảo đảm tính khả thi, nhất là khi phần lớn chiều dài tuyến đi qua TP Đồng Nai. Do đó, TP.HCM đề nghị TP Đồng Nai nghiên cứu bổ sung các quỹ đất tiềm năng dọc tuyến, đồng thời xem xét bố trí thêm các nguồn vốn hợp pháp, gồm ngân sách trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn lực khác để bảo đảm điều kiện triển khai dự án.