Du lịch Lâm Đồng: 'Đừng bán cảnh đẹp, hãy bán câu chuyện vùng đất'

Ngày 25/8, tại Diễn đàn tham vấn các giải pháp phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội gợi mở cho ngành du lịch tỉnh Lâm Đồng một hướng, cách làm du lịch gần gũi, bền vững và sâu sắc.

Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại Diễn đàn tham vấn các giải pháp phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040.

Cụ thể, ông Hoan cho rằng, Lâm Đồng có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch. Tuy nhiên, ngành du lịch của tỉnh này phải định hướng phát triển một cách bền vững. “Đừng làm một ngôi làng cho khách du lịch. Hãy làm một ngôi làng đáng sống cho người dân. Rồi du khách sẽ muốn tìm đến”, ông Hoan nói.

Theo ông Hoan, một con đường sạch vì cộng đồng muốn sạch. Một dòng suối được giữ gìn vì cộng đồng cần dòng suối ấy. Một lễ hội được bảo tồn vì người dân còn tự hào về nó. Một nghề truyền thống được gìn giữ vì người làm nghề có thể sống được bằng nghề. Khi ấy, du lịch chỉ là người khách đến chia sẻ giá trị với cộng đồng. Và khi cách nghĩ thay đổi, vai trò người nông dân cũng thay đổi.

Các em nhỏ trải nghiệm bắt ốc, cá tại hồ Suối Vàng, Đà Lạt cùng với cha mẹ. Đây là một trải nghiệm thú vị.

“Người nông dân không chỉ là người sản xuất. Họ có thể trở thành người kể chuyện. Người hướng dẫn trải nghiệm. Người truyền dạy tri thức bản địa. Và cao hơn nữa, đại sứ của vùng đất.

Một bác nông dân kể vì sao cây cà phê phải trồng ở độ cao này, vì sao phải hái quả chín, vì sao hai ly cà phê có hương vị khác nhau… đôi khi hấp dẫn hơn một bài thuyết minh học thuộc lòng. Bởi đó là tri thức đi ra từ cuộc đời.

Nhưng ai sẽ giúp người nông dân làm du lịch chuyên nghiệp mà vẫn giữ được chất nông dân của mình? Đó chính là nơi ngành nông nghiệp và ngành du lịch cần gặp nhau”, ông Hoan tiếp lời.

Ông Hoan cho rằng, đã tới lúc, mọi người cần nghĩ tới một khái niệm: “Khuyến nông du lịch”. Khuyến nông không chỉ hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, mà có thể giúp người dân biết tổ chức cảnh quan, đón khách, kể chuyện nông sản, giữ vệ sinh môi trường, sử dụng nền tảng số, bán hàng trực tuyến, thiết kế một trải nghiệm và tính giá một dịch vụ. Ngược lại, người làm du lịch cũng phải hiểu nông nghiệp. Bởi khu vườn không phải phim trường.

Và theo ông Hoan, không nhất thiết nơi nào cũng trở thành khu du lịch. Nhưng nơi nào cũng có thể tìm ra một điều đáng tự hào. Từ giá trị lõi đó mới mở ra ẩm thực, OCOP, lưu trú, trải nghiệm, giáo dục, nghệ thuật, quà tặng, khởi nghiệp.

Ông khẳng định: “Khi ấy, chúng ta không chỉ tạo ra một “điểm đến”. Chúng ta tạo ra một hệ sinh thái giá trị. Khách đến một vườn cà phê nhưng đồng tiền không chỉ ở lại vườn cà phê. Họ ăn ở quán trong làng. Ngủ tại homestay. Mua sản phẩm của hợp tác xã. Trải nghiệm cùng nghệ nhân. Mua món quà của một nhóm thanh niên khởi nghiệp...”.

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, AI có thể kể câu chuyện rất hay, nhưng trước hết vùng đất phải có một câu chuyện thật.

“Người ta có thể xây một quán cà phê đẹp ở nhiều nơi. Nhưng không thể sao chép khí hậu của một cao nguyên. Không thể sao chép ký ức của một cộng đồng. Không thể sao chép tri thức của người đã sống cả đời với rừng, với biển, với nương rẫy. Đây là điều mà ngành du lịch Lâm Đồng phải lưu ý”, ông Hoan nói.

Ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, đề xuất tỉnh thực hiện ba đột phá chiến lược, trong đó có đột phá thị trường: chuyển từ phục vụ đại trà sang phân khúc khách chất lượng cao để phát triển du lịch bền vững.