Du lịch thế giới hạ mức tăng trưởng, vì sao Việt Nam vẫn tăng cao?

UN Tourism hạ dự báo tăng trưởng khách quốc tế toàn cầu năm 2026 xuống 1 - 2%, Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng 14,5%

Khoảng cách ngày càng rõ

Sau 9 tháng đầu năm 2026, cả nước đón 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng trưởng này đang được nâng đỡ bởi sự phục hồi mạnh của các thị trường đường dài, mạng lưới hàng không ngày càng mở rộng và sức hấp dẫn ngày càng rõ của điểm đến Việt Nam.

Nhưng khi thị trường thế giới bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn, trọng tâm cũng chuyển sang vấn đề đà tăng ấy sẽ được duy trì bằng những lợi thế nào.

Du lịch quốc tế đang bước vào một năm tăng trưởng thận trọng hơn dự kiến. Theo UN Tourism, khoảng 690 triệu lượt khách quốc tế đã thực hiện các chuyến đi trong 6 tháng đầu năm 2026, chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng quý II.2026, lượng khách toàn cầu giảm 1% và tháng 6 giảm 3%. Những sức ép về chi phí vận chuyển, năng lượng, bất ổn địa chính trị, gián đoạn kết nối hàng không và thời tiết cực đoan đang tác động trực tiếp tới quyết định đi du lịch. UN Tourism vì thế đã điều chỉnh dự báo tăng trưởng cả năm từ 3 - 4% xuống còn 1 - 2%.

Bức tranh khu vực cũng phân hóa. 6 tháng đầu năm, châu Á và Thái Bình Dương chỉ tăng 0,7%, trong khi Đông Nam Á giảm 1%. Đây là một diễn biến mới bởi Đông Nam Á vốn là khu vực cạnh tranh trực tiếp về điểm đến nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực và chi phí du lịch.

Giữa mặt bằng ấy, Việt Nam đang duy trì một nhịp tăng trưởng khác biệt. Tháng 9.2026, Việt Nam đón 1,77 triệu lượt khách quốc tế, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 9 tháng, lượng khách đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%, tương đương gần 71% mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế của cả năm. Đây là mức tăng cao hơn nhiều lần tốc độ chung của thị trường toàn cầu.

Khoảng cách ấy phản ánh một loạt thay đổi đang diễn ra đồng thời trong cấu trúc thị trường quốc tế của Việt Nam.

Thị trường xa tăng tốc

Châu Á vẫn là nguồn khách lớn nhất của Việt Nam, chiếm 74,5% tổng lượng khách quốc tế trong 9 tháng. Trung Quốc và Hàn Quốc tiếp tục đứng đầu với lần lượt 3,9 triệu và 3 triệu lượt, cùng chiếm gần 40% tổng lượng khách. Tuy nhiên, tốc độ tăng của hai thị trường này đang chậm lại: khách Trung Quốc tăng 1,5%, trong khi khách Hàn Quốc giảm 5,5%.

Trong khi đó, châu Âu trở thành khu vực tăng trưởng mạnh nhất với mức tăng 55%. Nga vượt mốc 1 triệu lượt khách, tăng 160,6% và trở thành thị trường châu Âu lớn nhất của Việt Nam.

Ba Lan tăng 49%, Cộng hòa Czech tăng 26,6%, Thụy Điển tăng 23,6%, Thụy Sĩ tăng 25,7%, Đức tăng 16,1%, Pháp tăng 13,6% và Anh tăng 9,7%. Khách từ châu Mỹ tăng 20%, châu Đại Dương tăng 21%, còn châu Phi tăng 29,4%.

Cấu trúc ấy đang tạo ra một lớp đệm quan trọng cho tăng trưởng. Khi một số thị trường truyền thống ở Đông Bắc Á chậm lại, dòng khách từ châu Âu, Nga, Bắc Mỹ, Australia và các thị trường Đông Nam Á đang gia tăng, giúp Việt Nam mở rộng hơn nền khách quốc tế.

Sự thay đổi này đã xuất hiện từ đầu năm 2026. Sáu tháng đầu năm, khách Nga tăng 185,8%, Ấn Độ tăng 45,6%, trong khi Campuchia, Singapore, Indonesia và Malaysia đều tăng hai con số.

Những thị trường này được hỗ trợ bởi khoảng cách địa lý thuận lợi, các đường bay mới và hoạt động quảng bá ngày càng tập trung hơn vào từng nhóm khách.

Đây có thể xem là những nguyên nhân quan trọng giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khi du lịch quốc tế nói chung giảm tốc.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không đạt 14,71 triệu lượt, chiếm 83,2% tổng lượng khách

Hàng không mở đường cho tăng trưởng

Không có kết nối thuận lợi, khó có thể duy trì dòng khách đường dài với tốc độ cao. Trong 9 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không đạt 14,71 triệu lượt, chiếm 83,2% tổng lượng khách. Đường bộ đạt 2,73 triệu lượt, tăng 29,9%, trong khi khách đến bằng đường biển tăng 27,7%.

Tỉ trọng áp đảo của hàng không phản ánh mức độ phụ thuộc của du lịch quốc tế vào năng lực kết nối.

Với những thị trường xa như châu Âu, Nga, Bắc Mỹ hay Australia, mỗi đường bay mới mở thêm khả năng tiếp cận thị trường, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp lữ hành xây dựng chương trình dài ngày và giúp các điểm đến mở rộng vùng khách.

Sự tăng trưởng mạnh của các thị trường đường dài trong năm nay cũng gắn với việc mạng lưới kết nối được cải thiện. Trong 8 tháng, khách Nga đến Việt Nam tăng 165,7%; khách châu Âu tăng 53,4%, châu Mỹ tăng 20,7% và Australia tăng 23,3%.

Hàng không vẫn là một trong những điều kiện quan trọng để Việt Nam tận dụng sự dịch chuyển của dòng khách quốc tế.

Nhưng đường bay chỉ đưa khách tới điểm đến. Khả năng biến một chuyến bay thành một kỳ nghỉ dài hơn, một mức chi tiêu cao hơn và một lần quay lại phụ thuộc vào những cấu phần khác của hệ sinh thái du lịch.

Việt Nam đang hưởng lợi từ “giá trị nhận được”

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là sức cạnh tranh về giá trị trải nghiệm. UN Tourism nhận định trong môi trường chi phí du lịch gia tăng, du khách ngày càng quan tâm đến giá trị nhận được so với số tiền bỏ ra.

Những chuyến đi gần hơn hoặc các lựa chọn có chi phí hợp lý có thể được ưu tiên khi áp lực kinh tế gia tăng.

Việt Nam có lợi thế tương đối rõ ở điểm này. Tài nguyên tự nhiên phong phú, hệ thống di sản đa dạng, ẩm thực, khí hậu và các sản phẩm nghỉ dưỡng tạo ra nhiều lựa chọn trong cùng một hành trình.

Chi phí cạnh tranh giúp Việt Nam có khả năng tiếp cận nhiều phân khúc khách trong thời điểm người tiêu dùng thận trọng hơn với ngân sách du lịch. Tuy nhiên, lợi thế về giá không thể là nền tảng duy nhất cho tăng trưởng dài hạn.

Nếu du khách lựa chọn Việt Nam chủ yếu vì chi phí thấp, điểm đến sẽ dễ chịu sức ép khi các thị trường cạnh tranh điều chỉnh giá hoặc khi chi phí vận chuyển thay đổi. Giá trị bền vững hơn nằm ở khả năng tạo ra trải nghiệm mà du khách cảm thấy xứng đáng với thời gian và ngân sách bỏ ra.

Đó cũng là lý do câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam đang dần chuyển hướng sang chất lượng sản phẩm, khả năng kết nối dịch vụ và mức độ phù hợp giữa từng thị trường khách với từng điểm đến.

Tăng trưởng khách quốc tế một phần nhờ chính sách thị thực, kết nối hàng không, xúc tiến và quảng bá thường xuyên, hiệu quả

Chính sách mở cửa và quảng bá đang phát huy tác dụng

Tăng trưởng khách quốc tế cũng diễn ra cùng với những thay đổi về chính sách thị thực, kết nối hàng không, xúc tiến và quảng bá.

Ngay từ những tháng đầu năm 2026, ngành Du lịch đã xác định chính sách thị thực thông thoáng, tăng cường kết nối hàng không quốc tế, xúc tiến tại các thị trường trọng điểm và nâng cao chất lượng sản phẩm là những yếu tố quan trọng hỗ trợ tăng trưởng.

Một điểm mới là hoạt động xúc tiến đang được đặt nhiều hơn vào nhu cầu của từng thị trường. Tại Hội nghị Xúc tiến du lịch quốc gia 2026 mới diễn ra do Bộ VHTTDL tổ chức, yêu cầu được đặt ra là đổi mới cách quảng bá, dựa trên đặc điểm thị trường, lợi thế riêng của Việt Nam và khả năng chuyển hóa sự quan tâm thành trải nghiệm thực tế.

Đây là thay đổi quan trọng về cách tiếp cận thị trường. Khi cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, việc xuất hiện nhiều trên truyền thông quốc tế chưa đủ.

Thông điệp quảng bá cần gặp đúng nhu cầu của du khách, sản phẩm phải đáp ứng được lời hứa quảng bá và trải nghiệm thực tế phải tạo ra lý do để du khách ở lại lâu hơn hoặc quay trở lại.

“Ngược dòng” có đủ để duy trì tăng trưởng?

17,7 triệu lượt khách quốc tế sau 9 tháng là một kết quả tích cực. Việt Nam đã đi qua 71% chặng đường tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế năm 2026.

Nhưng chính tốc độ tăng trưởng cao cũng nêu vấn đề: Đà tăng ấy đang được tạo nên chủ yếu bởi sự phục hồi của các thị trường hay đã hình thành một năng lực cạnh tranh mới của điểm đến? Câu trả lời cần được nhìn ở cả hai chiều.

Một mặt, Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ sự phục hồi của các thị trường đường dài, sự tăng trưởng mạnh của Nga, châu Âu, Đông Nam Á, Ấn Độ và một số thị trường ngoài khu vực. Đây là dư địa quan trọng khi các thị trường Đông Bắc Á truyền thống bắt đầu tăng chậm hơn.

Mặt khác, nền khách hiện vẫn tập trung khá lớn ở châu Á, trong đó Trung Quốc và Hàn Quốc chiếm gần 40% tổng lượng khách. Điều đó có nghĩa là khả năng đa dạng hóa thị trường vẫn cần được tiếp tục, đặc biệt ở những thị trường có khoảng cách xa, thời gian lưu trú dài và nhu cầu trải nghiệm phong phú.

Quan trọng hơn, tăng trưởng về lượng cần được nối với tăng trưởng về giá trị. Ngay trong định hướng phát triển năm 2026, ngành Du lịch đã đặt yêu cầu nghiên cứu sâu hơn chất lượng tăng trưởng, hiệu quả của doanh nghiệp, hệ thống lưu trú, sản phẩm mới và sự đóng góp thực chất của du lịch đối với nền kinh tế.

Đồng thời tăng cường liên kết giữa hàng không, địa phương, doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú.

Câu chuyện “ngược dòng” của Việt Nam chỉ thực sự có ý nghĩa khi tốc độ tăng trưởng được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh dài hạn. Ảnh: Hoàng Hà

Lợi thế nào sẽ giữ chân du khách?

Thị trường quốc tế giảm tốc không đồng nghĩa cơ hội của Việt Nam thu hẹp. Ngược lại, khi du khách cân nhắc kỹ hơn cho mỗi chuyến đi, những điểm đến có khả năng mang lại giá trị rõ ràng sẽ có thêm cơ hội cạnh tranh.

Việt Nam đang có một tổ hợp lợi thế khá rộng: tài nguyên tự nhiên và văn hóa, chi phí tương đối cạnh tranh, chính sách thị thực thuận lợi hơn, mạng lưới hàng không mở rộng, sản phẩm ngày càng đa dạng và hình ảnh điểm đến được nhận diện rộng hơn. Những yếu tố ấy đang cùng lúc tạo lực đẩy cho dòng khách quốc tế.

Nhưng lợi thế của một điểm đến không phải thứ có thể giữ nguyên trong nhiều năm. Các quốc gia trong khu vực cũng đang liên tục điều chỉnh sản phẩm, mở đường bay, đầu tư vào kinh tế đêm, du lịch mua sắm, wellness, MICE và những trải nghiệm chuyên biệt để cạnh tranh cùng một dòng khách.

Vì thế, câu chuyện “ngược dòng” của Việt Nam chỉ thực sự có ý nghĩa khi tốc độ tăng trưởng được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh dài hạn.

Thế giới có thể tăng chậm lại, nhưng nhu cầu đi du lịch vẫn còn. Vấn đề ở chỗ du khách sẽ chọn điểm đến nào, ở lại bao lâu và sẵn sàng chi bao nhiêu cho trải nghiệm.

Với Việt Nam, giai đoạn tăng trưởng mới cần được đo bằng khả năng tạo ra giá trị từ mỗi thị trường, mỗi chuyến đi và mỗi trải nghiệm, chứ không dừng ở con số khách qua cửa khẩu.