Dữ liệu sức khỏe là 'thông tin nhạy cảm': Loại bỏ tình trạng khai thác sai mục đích

Ảnh minh họa: Duy Nguyễn.

Mới đây, Bộ Y tế đã ban hành Quy chế quản lý, vận hành, sử dụng, khai thác, chia sẻ dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế.

Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế là hệ thống thông tin do Bộ Y tế xây dựng, quản lý nhằm thu thập, tiếp nhận, lưu trữ, cập nhật, đồng bộ, khai thác và chia sẻ dữ liệu sức khỏe của người dân.

Hệ thống này phục vụ việc tạo lập, cập nhật dữ liệu khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, dữ liệu khám bệnh và các dữ liệu sức khỏe khác theo quy định của pháp luật; phục vụ tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Đồng thời, thực hiện kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin có liên quan.

Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân bao gồm: Dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc của người dân được thu thập từ các cơ sở khám chữa bệnh và dữ liệu khám bệnh của người dân được chia sẻ, đồng bộ từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các dữ liệu sức khỏe khác theo quy định của pháp luật và Bộ Y tế.

Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID giúp người dân tra cứu thông tin về sức khỏe của mình và thực hiện các thủ tục hành chính.

Theo quy chế mới, việc quản lý, vận hành, sử dụng, khai thác, xử lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân đối với hệ thống phải tuân thủ quy định của pháp luật về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, khám chữa bệnh, giao dịch điện tử, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước và các quy định pháp luật có liên quan.

Việc thu thập, tạo lập, cập nhật, lưu trữ, xử lý, khai thác, sử dụng dữ liệu sức khỏe trên hệ thống phải bảo đảm đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng thẩm quyền, đúng phạm vi và có căn cứ theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, tuân thủ nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu, chỉ xử lý dữ liệu trong phạm vi cần thiết để thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phải bảo đảm tuân thủ quy định về kiến trúc dữ liệu, quản trị dữ liệu, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chuẩn dữ liệu và các yêu cầu về an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Quy chế nêu rõ, dữ liệu trên hệ thống được khai thác để phục vụ công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; quản lý nhà nước về y tế, chỉ đạo, điều hành, thống kê, phân tích, dự báo, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách trong lĩnh vực y tế.

Dữ liệu cũng phục vụ quá trình giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp luật; nghiên cứu khoa học, đào tạo và các mục đích khác khi có căn cứ.

Đối với hoạt động quản lý nhà nước, chỉ đạo, điều hành, thống kê, phân tích, dự báo, nghiên cứu khoa học và đào tạo, ưu tiên sử dụng dữ liệu tổng hợp, dữ liệu thống kê, dữ liệu đã được khử nhận dạng hoặc dữ liệu không xác định chủ thể. Việc khai thác dữ liệu có khả năng xác định cá nhân chỉ được thực hiện khi cần thiết để thực hiện mục đích đã được xác định và có căn cứ theo quy định của pháp luật.

Theo quy chế, dữ liệu sức khỏe là dữ liệu cá nhân nhạy cảm, do vậy, việc xử lý dữ liệu sức khỏe phải tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định pháp luật có liên quan.

Quy chế cũng xác định các hành vi không được thực hiện, bao gồm: Cản trở trái pháp luật việc kết nối, khai thác, sử dụng dữ liệu hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Các tổ chức, cá nhân cũng không được thu thập, truy cập, khai thác, sử dụng, sao chép, trích xuất, cung cấp, chia sẻ, chuyển giao hoặc tiết lộ dữ liệu trái quy định của pháp luật hoặc vượt quá phạm vi được giao.

Các hành vi khác không được thực hiện cũng được đề cập nữa là sử dụng dữ liệu không đúng mục đích hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm sai lệch, giả mạo, hủy hoại, xóa hoặc thay đổi trái phép dữ liệu; mua bán, trao đổi trái phép dữ liệu.

Ngoài ra, quy chế cũng quy định cấm đối với hành vi xâm nhập trái phép, phá hoại hạ tầng kỹ thuật hoặc thực hiện hành vi làm gián đoạn, cản trở hoạt động của hệ thống; và các hành vi khác bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật.