Dữ liệu y tế: Kết nối để khai thác, bảo đảm an toàn khi chia sẻ

Theo Nghị định 102/2025/NĐ-CP, dữ liệu y tế không chỉ được lưu trữ tại một hệ thống duy nhất mà được hình thành từ nhiều cơ sở dữ liệu.

Cụ thể, hệ thống cơ sở dữ liệu về y tế gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế. Ngoài ra còn có cơ sở dữ liệu về y tế của các cấp chính quyền khác và của các cơ sở y tế, chứa dữ liệu thuộc phạm vi quản lý. Cơ sở dữ liệu dùng chung về y tế gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và Cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế.

Cách tổ chức này tạo cơ sở để dữ liệu từ nhiều nguồn được hình thành, cập nhật và phục vụ các hoạt động quản lý, khai thác theo quy định, thay vì dữ liệu bị phân tán và chỉ được sử dụng trong phạm vi từng hệ thống.

Kết nối để khai thác dữ liệu

Nghị định quy định Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế có thể được khai thác thông qua kết nối, chia sẻ giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các hệ thống thông tin khác.

Việc khai thác còn có thể được thực hiện thông qua Cổng dữ liệu quốc gia, Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, hạ tầng định danh và xác thực điện tử, ứng dụng định danh điện tử và các phương thức khác theo quy định.

Như vậy, kết nối dữ liệu được đặt trong mối liên hệ với nhu cầu khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính và các hoạt động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người dân.

Tuy nhiên, khả năng kết nối giữa các hệ thống không đồng nghĩa với việc mọi dữ liệu đều được chia sẻ hoặc tiếp cận không giới hạn.

Nghị định 102/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu y tế theo hướng kết nối, chia sẻ giữa các hệ thống, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. (Ảnh Thành Long)

Chia sẻ dữ liệu phải đúng quy định

Nghị định 102/2025/NĐ-CP quy định việc xây dựng, cập nhật, duy trì, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý, khai thác và sử dụng dữ liệu y tế phải tuân thủ pháp luật về dữ liệu, công nghệ thông tin, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đặc biệt, dữ liệu y tế có thể chứa những thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, tình trạng sức khỏe, đặc điểm di truyền và các thuộc tính sinh học của cá nhân. Việc tiếp cận những nhóm thông tin này phải đáp ứng các điều kiện theo quy định và tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Do đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là kết nối được các hệ thống mà còn phải xác định rõ chủ thể, phạm vi và điều kiện khai thác, sử dụng dữ liệu.

Một trong những hướng khai thác dữ liệu y tế được quy định cụ thể là phục vụ Sổ sức khỏe điện tử

Theo Nghị định, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định có trách nhiệm kết nối, chia sẻ, đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, các cơ sở dữ liệu liên quan và Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia. Đồng thời, các cơ sở phải bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng đối với cơ sở dữ liệu và trong quá trình kết nối, chia sẻ, đồng bộ dữ liệu.

Quy định này cho thấy dữ liệu được hình thành tại các cơ sở y tế có thể tiếp tục được kết nối, cập nhật và khai thác trên những hệ thống phục vụ người dân theo quy định, thay vì chỉ được sử dụng trong phạm vi đơn vị tạo lập dữ liệu.

Kết nối phải đi cùng chất lượng và an toàn

Để dữ liệu có thể kết nối và khai thác hiệu quả, Nghị định cũng đặt trách nhiệm đối với các cơ quan, đơn vị và cơ sở y tế trong quá trình tạo lập, cập nhật và quản lý dữ liệu.

Các cơ sở y tế có trách nhiệm tạo lập, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu; xây dựng cơ sở dữ liệu; kết nối, chia sẻ, đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế, cơ sở dữ liệu về y tế của địa phương và Sổ sức khỏe điện tử. Đồng thời phải bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng trong quá trình này.

Cùng với đó, các nguồn dữ liệu đưa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế phải được cập nhật, điều chỉnh khi có thay đổi, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, thống nhất và chất lượng của dữ liệu.

Như vậy, xây dựng dữ liệu dùng chung trong lĩnh vực y tế không đơn thuần là kết nối các hệ thống bằng giải pháp công nghệ. Đó là quá trình đồng thời đặt ra yêu cầu về chuẩn hóa, chất lượng dữ liệu, cơ chế khai thác, điều kiện chia sẻ và bảo đảm an toàn.

Đây cũng là cơ sở để dữ liệu y tế được khai thác đúng mục đích, phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách và chăm sóc sức khỏe người dân, trong khi vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể dữ liệu.