"Việt Nam sẽ tự chủ công nghệ ăng-ten vào năm 2030"

Chiến lược xoay trục vị thế quốc gia

-Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, ông đánh giá thế nào về tầm quan trọng của việc tự chủ công nghệ ăng-ten tiên tiến đối với sự phát triển hạ tầng số tại Việt Nam hiện nay?

-Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang định hình lại bản đồ quyền lực công nghệ toàn cầu, hạ tầng kết nối không dây đã chính thức trở thành "hệ thần kinh" không thể thiếu của nền kinh tế số. Đối với một quốc gia đang phát triển năng động như Việt Nam, việc tự chủ công nghệ ăng-ten không còn dừng lại ở mục tiêu kinh tế đơn thuần hay bài toán tối ưu hóa chi phí kinh doanh, mà đây là một mệnh lệnh chiến lược tối quan trọng nhằm đảm bảo an ninh hạ tầng quốc gia, đồng thời tạo ra bước ngoặt xoay trục vị thế từ một quốc gia thuần túy tiêu thụ công nghệ sang trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.

Đề án chiến lược hợp tác phát triển công nghệ ăng-ten tiên tiến được thiết lập nhằm tạo ra một lộ trình chuyển đổi mang tính bứt phá vượt bậc. Chúng tôi tập trung tận dụng tối đa sự cộng hưởng chiến lược giữa TMA, đơn vị nắm giữ bản quyền sở hữu trí tuệ (IP) cùng mạng lưới chuyên gia quốc tế, và các đối tác nội địa nhằm làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị từ nghiên cứu R&D đến sản xuất công nghiệp.

Mục tiêu cốt lõi của đề án bao gồm việc tiếp nhận trọn gói các bằng sáng chế và bí quyết thiết kế ăng-ten thế hệ mới như 5G, 6G, RFIC; kiến tạo đội ngũ nhân lực tinh hoa đạt chuẩn toàn cầu thông qua đào tạo thực chiến; và xây dựng hệ thống Lab hiện đại cùng nhà máy sản xuất ngay tại Việt Nam. Sự kết hợp giữa TMA và các doanh nghiệp nội địa chính là mắt xích quyết định để công nghệ không chỉ được "nhập khẩu" trên giấy tờ mà còn được "cấy ghép" và phát triển bền vững trong hệ sinh thái công nghiệp Việt Nam.

TS David Nghiêm - Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Talented Minds Agency. Ảnh: V.T.

Để hiện thực hóa một tầm nhìn mang tính chiến lược và quy mô như vậy, theo ông, nền tảng cơ chế, chính sách và sự đồng hành từ phía Nhà nước đóng vai trò như thế nào?

-Trong lĩnh vực công nghệ cao đầy thách thức, vai trò kiến tạo của Nhà nước luôn là điều kiện cần để tháo gỡ các điểm nghẽn then chốt về vốn và cơ chế thực thi. Sự đồng hành của Chính phủ không chỉ giúp giảm thiểu đáng kể rủi ro cho các dự án mang tính dẫn dắt mà còn tạo ra hành lang pháp lý ưu tiên đặc biệt cho các giải pháp công nghệ nội địa.

Trọng tâm của khung pháp lý hỗ trợ cho đề án này chính là Quyết định 1493, được ký ngày 6/8/2026 bởi Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng. Đây không đơn thuần là một văn bản hành chính quy định thủ tục, mà thực sự là một đòn bẩy chiến lược mang tính quyết định.

Cụ thể, cơ chế này giúp tối ưu hóa tài chính khi cho phép các doanh nghiệp công nghệ tiếp cận trực tiếp nguồn vốn hỗ trợ cho các dự án R&D trọng điểm, giải tỏa áp lực vốn đầu tư ban đầu cực lớn cho khâu nghiên cứu. Bên cạnh đó, Quyết định 1493 còn kiến tạo thị trường bằng cách tạo ra cơ chế ưu tiên ứng dụng các sản phẩm công nghệ tiên tiến nội địa vào các dự án đầu tư công và hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Việc phối hợp chặt chẽ với Bộ Khoa học và Công nghệ theo tinh thần của Quyết định 1493 giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, đẩy nhanh tiến độ triển khai thực địa và tận dụng tối đa các ưu đãi thuế cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Chúng tôi tin rằng đây chính là "lực đẩy" trung tâm để dự án tăng tốc tác chiến.

Năm 2026 được coi là năm nền móng của đề án với trọng tâm "điều phối hệ sinh thái". Ông có thể chia sẻ cụ thể hơn về tiêu chí lựa chọn đối tác nội địa cũng như sự phân định vai trò giữa Tập đoàn Talented Minds Agency và đối tác?

-Năm 2026 đóng vai trò là cột mốc khởi đầu, đòi hỏi sự chuẩn bị vô cùng kỹ lưỡng về cả nhân sự lẫn mạng lưới đối tác nhằm đảm bảo dự án có thể hấp thụ công nghệ một cách hiệu quả nhất. Để xây dựng hệ sinh thái bền vững, chúng tôi thiết lập các tiêu chí lựa chọn đối tác nội địa rất khắt khe (Rigorous Criteria):

Thứ nhất là năng lực hấp thụ công nghệ, đòi hỏi đối tác có nền tảng kỹ thuật và nhân lực sẵn sàng tiếp nhận các quy trình thiết kế phức tạp.

Thứ hai là khả năng quản trị quan hệ Chính phủ (GR), làm việc sâu sát và hiệu quả với Bộ Khoa học và Công nghệ để hiện thực hóa các ưu đãi từ Quyết định 1493.

Thứ ba là sức mạnh tài chính cùng cam kết chiến lược dài hạn, đảm bảo duy trì dòng vốn cho R&D vượt ra ngoài lợi ích ngắn hạn.

Thứ tư là sự linh hoạt vận hành (Operational Agility) với tốc độ triển khai nhanh, thích ứng cao với tiêu chuẩn quốc tế.

Về mặt phân định vai trò chiến lược, TMA đóng vai trò là "Chủ thể công nghệ", cung cấp sở hữu trí tuệ (IP), bí quyết công nghệ, mạng lưới chuyên gia toàn cầu, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế và mở cửa thị trường toàn cầu từ năm 2030. Trong khi đó, các đối tác nội địa Việt Nam là lực lượng thực thi, cung cấp hạ tầng vận hành, am hiểu thị trường, điều phối chính sách pháp lý theo Quyết định 1493 và xây dựng phễu khách hàng nội địa nhằm kích cầu thị trường trong nước.

Hé lộ về chương trình đào tạo "đặc nhiệm"

Nhiều ý kiến cho rằng yếu tố cốt lõi của chuyển giao công nghệ nằm ở khả năng tự chủ tư duy thiết kế chứ không chỉ là mua sắm thiết bị. Tập đoàn Talented Minds Agency có chiến lược như thế nào về chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực từ năm 2027?

-Chúng tôi hoàn toàn đồng ý rằng một chiến lược công nghệ bền vững không bao giờ nằm ở việc sở hữu thiết bị hay mua sắm "phần cứng", mà nằm ở việc làm chủ tri thức, thuật toán và quy trình thiết kế gốc. TMA hướng tới chuyển giao tư duy sáng tạo để Việt Nam có thể tự chủ phát triển các thế hệ ăng-ten tiếp theo mà không bị phụ thuộc vào bên ngoài. Bắt đầu từ năm 2027, chúng tôi triển khai chuyển giao danh mục công nghệ mang tính ứng dụng rất cao, giải quyết trực tiếp các bài toán thực tiễn của thị trường Việt Nam.

Đó là công nghệ Wi-Fi không nhiễu, giải pháp sống còn cho các đô thị nén mật độ cao như Hà Nội và TP.HCM; hệ thống RFID chống hàng giả giúp minh bạch hóa chuỗi cung ứng cho ngành dệt may và nông sản xuất khẩu; các thiết bị y tế không dây phục vụ chuyển đổi số y tế qua cảm biến tích hợp ăng-ten siêu nhỏ; cùng công nghệ lõi 5G, 6G và RFIC tích hợp cho viễn thông tương lai.

Để tiếp nhận trọn vẹn tri thức này, chúng tôi triển khai chương trình đào tạo "đặc nhiệm" kéo dài 6 tháng thực hành chuyên sâu về thiết kế và mô phỏng ăng-ten. Đội ngũ giảng huấn là các chuyên gia danh tiếng trực tiếp từ Hoa Kỳ mang theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hàng đầu thế giới. Chương trình sẽ liên kết chặt chẽ với các đại học kỹ thuật hàng đầu Việt Nam theo mô hình kết hợp trực tiếp tại campus và trực tuyến, tạo điều kiện tiếp cận rộng rãi cho hàng ngàn sinh viên và giảng viên.

Sau khi làm việc với Bộ KHCN, ông David Nghiêm đã trình đề án chiến lược phát triển ngành công nghệ ăng ten tại Việt Nam.

Để hỗ trợ cho quá trình R&D và thiết kế ăng-ten đạt chuẩn toàn cầu, Tập đoàn Talented Minds Agency cùng đối tác đang đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật và phòng Lab nội địa như thế nào trong giai đoạn 2027-2028?

-Để rút ngắn tối đa chu kỳ phát triển sản phẩm (Time-to-Market - TTM) và giảm bớt sự phụ thuộc tốn kém vào các trung tâm đo kiểm ở nước ngoài, việc xây dựng một phòng Lab ăng-ten nội địa đạt tiêu chuẩn quốc tế là yếu tố sống còn đối với đề án. Hạ tầng kỹ thuật này cho phép các kỹ sư Việt Nam thực hiện các vòng lặp thử nghiệm và hiệu chỉnh liên tục với chi phí tối ưu nhất.

Trong giai đoạn 2027 - 2028, hệ thống hạ tầng kỹ thuật trọng điểm sẽ được đầu tư đồng bộ và đi vào vận hành.

- Về phần mềm, chúng tôi trang bị các công cụ mô phỏng tiên tiến nhất thế giới như CST và HFSS, cho phép tối ưu hóa các thông số ăng-ten trong môi trường ảo, giúp giảm từ 40% đến 50% các sai sót kỹ thuật trước khi tiến hành chế tạo mẫu thực.

- Về thiết bị đo kiểm High-end, phòng Lab sẽ sở hữu hệ thống máy phân tích mạng Vector (VNA), máy phân tích phổ (Spectrum Analyzer), máy phát tín hiệu (Signal Generator) và Oscilloscope dòng cao cấp nhất, đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm thử khắt khe từ các nhà mạng viễn thông toàn cầu.

- Đặc biệt, chúng tôi xây dựng buồng đo ăng-ten (Antenna Chamber) chuyên dụng cho dải tần 5G và 6G để đánh giá chính xác búp sóng và độ nhạy trong môi trường không phản xạ.

Cùng với năng lực chế tạo mẫu thử tại chỗ (Prototype in-house), hạ tầng này giúp bảo mật tuyệt đối tài sản trí tuệ và giúp Việt Nam đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các tập đoàn Tier-1 thế giới.

Tự chủ sản xuất, khẳng định vị thế công nghệ Việt Nam

Ông có thể chia sẻ chi tiết hơn về lộ trình thương mại hóa các sản phẩm ăng-ten "Made in Vietnam" cũng như mục tiêu xây dựng nhà máy sản xuất để đạt được chủ quyền công nghệ?

-Lộ trình thương mại hóa của đề án được thiết kế chặt chẽ theo hai giai đoạn rõ rệt, hướng tới mục tiêu cuối cùng là chuyển đổi mô hình từ OEM (sản xuất theo thiết kế có sẵn) sang ODM (tự chủ hoàn toàn từ thiết kế gốc đến sản xuất đại trà).

Trong giai đoạn 1 (2027 - 2029), tập trung vào chiến lược "Nội địa hóa và Thâm nhập", cung cấp các thiết kế và sản phẩm ăng-ten tối ưu cho thị trường trong nước nhằm xây dựng niềm tin thương hiệu và hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng chuẩn quốc tế. Giai đoạn 2 (từ năm 2030 trở đi) đánh dấu bước ngoặt "Toàn cầu hóa và Tự chủ hoàn toàn". Chúng tôi sẽ đẩy mạnh xuất khẩu các dòng sản phẩm ăng-ten "Made in Vietnam" ra thị trường khu vực và toàn cầu.

Đồng thời, dự án sẽ chính thức khởi công và vận hành nhà máy sản xuất quy mô lớn tại Việt Nam. Việc sở hữu nhà máy sản xuất tại chỗ không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí biên, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội về giá so với các đối thủ ngoại nhập, mà quan trọng hơn cả, nó hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng của Chủ quyền công nghệ (Technological Sovereignty).

Điều này đảm bảo khả năng cung ứng hạ tầng viễn thông không bị gián đoạn trước các biến động địa chính trị, đóng góp bền vững vào ngân sách quốc gia và khẳng định vị thế công nghệ của Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhìn vào lộ trình thực hiện từ năm 2026 đến sau năm 2030, ông kỳ vọng đề án này sẽ mang lại những giá trị lan tỏa như thế nào cho sự hưng thịnh của Việt Nam trong kỷ nguyên số?

-Lộ trình thực hiện của đề án được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, tính khả thi cao và mang lại tác động lan tỏa vô cùng sâu rộng đến nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Nhìn lại quy trình:

Năm 2026 là định danh đối tác chiến lược và kích hoạt cơ chế hỗ trợ từ Quyết định 1493 cùng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Năm 2027, khởi động chuyển giao danh mục công nghệ tiên tiến (Wi-Fi, RFID, 5G, 6G, RFIC), triển khai khóa đào tạo chuyên sâu 6 tháng với chuyên gia Hoa Kỳ và cung ứng sản phẩm nội địa.

Giai đoạn 2027 - 2028 hoàn tất phòng Lab chuẩn quốc tế và hệ thống Prototype in-house.

Đến năm 2030, đẩy mạnh thương mại hóa toàn cầu, đưa nhà máy sản xuất vào vận hành để tự chủ hoàn toàn.

Đề án này không chỉ đơn thuần là một dự án kinh doanh mang lại lợi nhuận cho các bên tham gia, mà quan trọng hơn, đây là bước đi chiến lược mang tính lịch sử nhằm đưa Việt Nam trở thành "ngọn hải đăng" về công nghệ viễn thông và kết nối không dây tại khu vực Đông Nam Á. Việc tự chủ từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất ăng-ten tiên tiến sẽ tạo tiền đề vững chắc, xây dựng nền móng hạ tầng số kiên cố cho sự phát triển hưng thịnh và bứt phá của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên số.

-Cảm ơn ông!