Dự thảo Luật Đất đai mới: Đề xuất giảm còn 5 trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải xin phép

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi (Dự thảo số 01 ngày 20/7/2026). Một trong những điểm điều chỉnh pháp lý quan trọng là đề xuất rút gọn danh mục các trường hợp phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi chuyển mục đích sử dụng đất từ 7 trường hợp xuống còn 5 trường hợp.

Chi tiết 5 trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải xin phép

Theo nội dung quy định tại dự thảo mới, người sử dụng đất bắt buộc phải làm thủ tục xin phép cơ quan quản lý nhà nước khi tiến hành chuyển đổi mục đích sử dụng thuộc 5 trường hợp sau:

Chuyển đất trồng lúa hoặc đất lâm nghiệp sang loại đất khác trong nhóm đất nông nghiệp.
Chuyển đất nông nghiệp sang nhóm đất phi nông nghiệp.
Chuyển các loại đất khác sang đất chăn nuôi tập trung hoặc đất nuôi trồng thủy sản.
Chuyển đất phi nông nghiệp được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất sang loại đất phi nông nghiệp được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất hoặc cho thuê đất.
Chuyển đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở.

Dự thảo mới đề xuất giảm còn 5 trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất. Ảnh minh họa

Khi thuộc một trong các trường hợp nêu trên, người sử dụng đất phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính liên quan theo đúng quy định pháp luật. Sau khi được cơ quan thẩm quyền chấp thuận, chế độ sử dụng đất cũng như các quyền và nghĩa vụ đi kèm sẽ được áp dụng thống nhất theo loại đất mới.

Đơn giản hóa thủ tục cho các trường hợp ngoài danh mục

Đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất không nằm trong 5 nhóm quy định trên, người sử dụng đất sẽ không phải xin phép cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này vẫn phải đảm bảo nguyên tắc phù hợp với kế hoạch sử dụng đất cấp xã đã được phê duyệt.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đưa ra cơ chế cởi mở hơn đối với đất có nguồn gốc đất ở. Cụ thể, trường hợp thửa đất có nguồn gốc ban đầu là đất ở hoặc đất phi nông nghiệp có thời hạn sử dụng ổn định lâu dài đã chuyển sang mục đích khác, nếu nay muốn chuyển trở lại thành đất ở và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì người sử dụng đất sẽ không phải nộp tiền sử dụng đất.

So sánh điểm mới với Luật Đất đai 2024

So với Điều 121 Luật Đất đai 2024 (hiện quy định 7 trường hợp phải xin phép), dự thảo sửa đổi không chỉ giảm về số lượng mà còn tinh chỉnh phạm vi áp dụng nhằm tối ưu hóa thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, dự thảo đã gộp quy định chuyển đất trồng lúa và đất lâm nghiệp sang loại đất khác trong nhóm đất nông nghiệp thành một nhóm chung, thay vì tách riêng thành các nhóm đất trồng lúa, đất rừng đặc dụng, đất rừng phòng hộ và đất rừng sản xuất như trước. Đối với đất chăn nuôi tập trung, phạm vi cũng được mở rộng bổ sung thêm đất nuôi trồng thủy sản.

Đặc biệt, dự thảo mới đã bãi bỏ 2 trường hợp thủ tục bắt buộc đang tồn tại trong Luật Đất đai 2024, bao gồm:

Chuyển đất xây dựng công trình sự nghiệp hoặc đất sử dụng vào mục đích công cộng có mục đích kinh doanh sang đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.
Chuyển đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất thương mại, dịch vụ sang đất thương mại, dịch vụ.

Lưu ý: Các đề xuất trên hiện vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo, chưa phải là quy định pháp luật có hiệu lực thi hành chính thức. Người sử dụng đất và các nhà đầu tư cần chủ động theo dõi tiến trình phê duyệt để nắm bắt chính xác các thay đổi pháp lý trong thời gian tới.