Dự thảo quy định mới về bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư

Theo dự thảo, người đứng đầu cơ sở đào tạo quyết định thành lập Hội đồng đánh giá theo ngành, nhóm ngành hoặc theo vị trí chức danh cần tuyển chọn, phù hợp với kế hoạch tuyển chọn đã được phê duyệt; Hội đồng có thể được thành lập theo từng đợt tuyển chọn hoặc theo định kỳ hằng năm để phục vụ nhiều đợt tuyển chọn. Việc thành lập Hội đồng được thực hiện trên cơ sở đề xuất của Hội đồng khoa học và đào tạo.

Lễ công bố bổ nhiệm chức danh PGS tại Đại học Bách Khoa Hà Nội năm 2025. Ảnh: HUST

Về tiêu chuẩn, dự thảo đưa ra các tiêu chí, tiêu chuẩn tối thiểu. Theo đó, tiêu chuẩn chung là ứng viên PGS phải có bằng tiến sĩ từ đủ 3 năm trở lên, với ứng viên GS là ba năm giữ chức danh PGS trở lên. Các ứng viên cần có khả năng sử dụng ngoại ngữ trong chuyên môn (chứng chỉ quốc tế tối thiểu B2), không vi phạm liêm chính học thuật trong 5 năm...

Ngoài ra, ứng viên đáp ứng ba tiêu chuẩn năng lực gồm: giảng dạy và kết quả đào tạo (tối thiểu 30%); nghiên cứu, sáng tạo tri thức và uy tín khoa học (30%); phát triển tập thể và phục vụ cộng đồng (20%). Các trọng số trên chỉ là tối thiểu, các trường được chủ động sao cho tổng trọng số đạt 100%.

Đặc biệt, dự thảo bỏ hoàn toàn bảng quy đổi điểm công trình khoa học, chuyển sang đánh giá chất lượng thông qua 5 công trình khoa học tiêu biểu của ứng viên. Để bảo đảm tính khách quan, hồ sơ ứng viên bắt buộc phải được phản biện ẩn danh.

Đối với chức danh giáo sư, hồ sơ được đánh giá bởi 5 chuyên gia, trong đó có ít nhất một chuyên gia quốc tế; đối với chức danh phó giáo sư, số lượng chuyên gia phản biện là 3 người. Dự thảo cũng bổ sung các quy định về kiểm soát xung đột lợi ích, bảo đảm liêm chính học thuật và thu hồi quyết định bổ nhiệm nếu phát hiện vi phạm.

Dự thảo quy định số lượng giáo sư, phó giáo sư tối đa theo từng nhóm ngành, căn cứ vào quy mô đội ngũ giảng viên có trình độ tiến sĩ, kết quả hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết quả đào tạo tiến sĩ của cơ sở giáo dục đại học trong ba năm gần nhất.

Việc bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư vào các vị trí cơ hữu, đồng cơ hữu và hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu phải bảo đảm tổng số người giữ các chức danh này không vượt quá số lượng tối đa được xác định theo công thức của dự thảo.

Cụ thể, số lượng tối đa được tính bằng tổng của các thành phần: mức cơ bản tương đương 25% số giảng viên có trình độ tiến sĩ; mức tăng theo tỷ trọng nguồn thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; mức tăng theo số lượng tiến sĩ được đào tạo.

Trong đó, số giảng viên có trình độ tiến sĩ, tỷ trọng nguồn thu từ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, số bằng tiến sĩ được cấp đều được tính bình quân trong ba năm gần nhất.

Dự thảo quy định công khai toàn bộ kế hoạch vị trí, tiêu chí đánh giá, thành viên Hội đồng, điểm số chi tiết và lý do lựa chọn. Bộ Giáo dục và Đào tạo không xét lại từng hồ sơ mà chuyển sang quản trị dữ liệu ngành và kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu rủi ro (tăng số lượng bất thường, khiếu nại có căn cứ).