Đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đóng đủ 15 năm BHXH: Lựa chọn nào cho người lao động?
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định rõ thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu là 15 năm. Tuy nhiên, một bộ phận người lao động khi đến tuổi nghỉ hưu vẫn chưa tích lũy đủ số năm đóng góp này. Vậy trong trường hợp đó, người lao động có những quyền lợi gì và lựa chọn nào là phù hợp?
Ảnh minh họa
Theo quy định tại Điều 23 Luật BHXH năm 2024, công dân Việt Nam đủ tuổi nghỉ hưu, có thời gian đóng BHXH nhưng chưa đủ 15 năm, đồng thời chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (thường là dưới 75 tuổi) sẽ được xem xét hưởng trợ cấp hằng tháng. Điều kiện then chốt để được hưởng là người lao động phải có yêu cầu, không nhận BHXH một lần và không bảo lưu thời gian đóng để chờ đủ điều kiện.
Mức trợ cấp hằng tháng này được xác định dựa trên thời gian và mức đóng BHXH của từng người, nhưng mức thấp nhất sẽ bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội.
Từ ngày 1.7.2026, mức trợ cấp hưu trí xã hội đã được điều chỉnh lên 540.000 đồng/người/tháng theo Nghị định số 335/2026/NĐ-CP, do đó mức trợ cấp mới này cũng sẽ không thấp hơn con số này.
Một điểm cộng lớn cho chính sách này là trong suốt thời gian nhận trợ cấp hằng tháng, người lao động sẽ được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi chăm sóc sức khỏe. Đây là một điểm tựa an sinh quan trọng cho người cao tuổi.
Thủ tục hưởng chế độ cũng được quy định khá đơn giản, tạo thuận lợi cho người dân. Hồ sơ bao gồm sổ BHXH và văn bản đề nghị theo mẫu. Người lao động có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc qua các hình thức trực tuyến, bưu điện. Cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết trong thời hạn tối đa 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Đặc biệt, người dân hoàn toàn không phải nộp bất kỳ khoản lệ phí nào khi thực hiện thủ tục này .
Có thể thấy, quy định mới của Luật BHXH năm 2024 đã giải quyết một "khoảng trống" an sinh xã hội cho những người lao động có thời gian đóng BHXH ngắn, không đủ điều kiện hưởng lương hưu nhưng cũng chưa đến tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội.
Trước đây, người lao động thường chỉ có lựa chọn nhận BHXH một lần, dẫn đến mất đi cơ hội có một nguồn thu nhập ổn định và quyền lợi BHYT về già. Chính sách trợ cấp hằng tháng mới là một bước tiến trong việc xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, khuyến khích người lao động bảo lưu và tận dụng tối đa khoản đóng góp của mình để có một cuộc sống khi về già được đảm bảo hơn.