Đưa các anh trở về sau hơn nửa thế kỷ
Triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến nay, tỉnh Lào Cai đã hoàn thành công tác lấy mẫu sinh phẩm trực tiếp tại các phần mộ, đồng thời mở đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN đối với hơn 3.400 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin.
Mỗi mẫu ADN được cung cấp là một hy vọng, một cơ hội đoàn tụ, bước tiến gần hơn trong hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, với quê hương; đồng thời là nghĩa cử cao đẹp thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Nửa thế kỷ đau đáu

Lấy mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân các liệt sĩ.
Bắt đầu từ sáng 13/7, tỉnh Lào Cai triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN đối với thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, để phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Việc lấy mẫu được triển khai tại 7 điểm, tại các xã, phường gồm: Lào Cai, Yên Bái, Nghĩa Lộ, Văn Bàn, Bảo Yên, Đông Cuông và Khánh Hòa.
Hội trường Ban Chỉ huy Quân sự phường Lào Cai là một trong các điểm được tỉnh Lào Cai bố trí để phục vụ đợt cao điểm này. Ngay từ sáng sớm, nhiều công dân đã có mặt để khai báo thông tin và tiến hành lấy mẫu với mong muốn góp phần tìm lại danh tính người thân đã hy sinh vì Tổ quốc. Trong số thân nhân các liệt sĩ, có những người đã ở tuổi gần đất xa trời, có người tuổi xế chiều, có người là thương binh; hoàn cảnh, nghề nghiệp mỗi người một khác nhưng tất cả đều chung một niềm mong mỏi là nhanh chóng tìm lại được người thân.
"Từ khi nhận được giấy báo tử (năm 1973), gia đình luôn đau đáu làm sao để tìm đưa được anh trai trở về chôn cất tại quê hương. Đó cũng là niềm mong mỏi duy nhất của cha mẹ tôi lúc sinh thời", ông Đào Văn Dũng (sinh năm 1961), trú tại phường Lào Cai xúc động chia sẻ những ký ức về người anh trai duy nhất hy sinh tại chiến trường miền Nam năm 1970.
56 năm qua, hơn nửa thế kỷ ông Dũng và gia đình đau đáu nỗi mong nhớ, thương cho người con trai cả là chiến sĩ đặc công đã hy sinh anh dũng ở tuổi 20, chưa có vợ, con. Suốt nhiều năm sau đó, gia đình ông Dũng đã lặn lội đến nhiều nghĩa trang liệt sĩ ở miền Nam để nghe ngóng tin tức và tìm kiếm phần mộ của anh trai nhưng đều chưa có kết quả.
"Tôi mong rằng, việc thu thập mẫu ADN trong chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ giúp gia đình tôi cũng như thân nhân các liệt sĩ khác tìm lại được người thân để được hương khói, thờ phụng, để thế hệ sau được yên lòng", ông Dũng nói.

Các hoạt động phục vụ công tác lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai nghiêm túc, đúng quy trình.
Dù tuổi đã cao, đi lại khó khăn, nhưng ngay khi nắm được thông tin về việc lấy mẫu ADN để phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, bà Chế Thị Huế (xã Bảo Thắng) vẫn cố gắng có mặt từ sớm với hi vọng tìm được phần mộ của anh trai Chế Công Vược. Bà Huế rưng rưng: Anh trai bà nhập ngũ năm 1967 và hy sinh chỉ 1 năm sau đó trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh. Suốt 58 năm, gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng không có tung tích. Bây giờ khoa học hiện đại, gia đình rất mong muốn tìm được phần mộ để đưa anh trở về.
Cùng chung tâm nguyện ấy, bà Nguyễn Thị Tiệp (phường Lào Cai) đã rơi nước mắt khi nhắc về người anh trai duy nhất Nguyễn Văn Chiểu sinh năm 1930. Bà cho biết anh trai mình nhập ngũ năm 1950 và hy sinh năm 1953 tại Lai Châu. Không có di vật, cũng không có phần mộ. Trước lúc lên đường, anh chỉ để lại một câu nhắn nhủ: "Anh đi có thế nào, mẹ và em ở nhà đã có Đảng, Nhà nước. Không lo!".
Nhiều năm sau đó, bà Tiệp đưa mẹ đi tìm mộ của anh trai nhưng tại các nghĩa trang ở Lai Châu nhưng không có tin tức; đứng trước những ngôi mộ vô danh, mọi nỗ lực dường như đều bế tắc. Bà Tiệp xúc động: “Đã trải qua bao nhiêu năm rồi, gia đình chúng tôi lúc nào cũng mong mỏi tìm được anh. Hôm nay được Nhà nước quan tâm, tổ chức lấy mẫu nên gia đình có thêm chút hy vọng sớm được đón anh trở về”.
Sau nhiều thập kỷ kể từ khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn nhiều gia đình chưa xác định được nơi yên nghỉ của người thân. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận trong chiến dịch này không chỉ phục vụ công tác giám định ADN mà còn gửi gắm hy vọng sớm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Những hy vọng của người ở lại

Các hoạt động phục vụ công tác lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai nghiêm túc, đúng quy trình.
Theo kế hoạch, công tác lấy mẫu ADN được tỉnh Lào Cai triển khai từ ngày 13/7 đến ngày 17/7 với khoảng 3.434 thân nhân họ ngoại của các liệt sĩ chưa xác định được danh tính còn sống. Để bảo đảm công tác lấy mẫu được diễn ra thông suốt, đúng kế hoạch, các cơ quan chức năng đã bố trí các khu vực chức năng như tiếp nhận thông tin, lấy mẫu hợp lý.
Bên cạnh việc tổ chức lấy mẫu tại các điểm tập trung, Công an tỉnh Lào Cai còn thành lập các tổ công tác lưu động đến tận nhà những thân nhân liệt sĩ tuổi cao, sức yếu hoặc không có khả năng di chuyển. Mọi thao tác đều được thực hiện theo đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm tính chính xác của mẫu và tạo điều kiện thuận lợi cho các gia đình.
Thượng tá Lê Tiến Mạnh, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Lào Cai) cho biết: Trước khi lấy mẫu, lực lượng làm nhiệm vụ đã tiến hành đối chiếu danh sách để thu mẫu đúng theo dòng họ bên ngoại của liệt sĩ. Thông tin được tích hợp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đảm bảo đúng, đủ, sạch, sống. Khi người dân đến, mọi quy trình được khép kín từ tiếp nhận, xác thực bằng Căn cước công dân cho đến khi lấy máu, trung bình chỉ mất khoảng 10 phút cho một mẫu.

Các hoạt động phục vụ công tác lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai nghiêm túc, đúng quy trình.
Tại điểm lấy mẫu ở phường Lào Cai, bà Tạ Thị Lan, em gái liệt sĩ Nguyễn Đình Thuần (hy sinh năm 1970 tại mặt trận phía Nam) cho biết, quá trình lấy mẫu được diễn ra rất nhanh chóng, thuận lợi, Các bàn tiếp nhận, đối chiếu thông tin, hướng dẫn kê khai hồ sơ và lấy mẫu sinh phẩm được bố trí theo từng khu vực riêng biệt. Cán bộ công an, nhân viên y tế cùng lực lượng đoàn viên thanh niên liên tục hỗ trợ, hướng dẫn người dân hoàn thiện các thủ tục, thể hiện sự trân trọng đối với mỗi thân nhân liệt sĩ có mặt.
Ngày 14/7, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai cho biết công tác lấy mẫu xét nghiệm ADN đối với những phần mộ chưa xác định được thông tin trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã được hoàn thành; trong đó, đã lấy được mẫu hài cốt của 821 phần mộ phục vụ giám định ADN. Đây là cơ sở để các cơ quan chuyên môn tiếp tục giám định ADN, đối chiếu với mẫu của thân nhân nhằm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, trả lại tên cho các anh, thắp lên hy vọng sau hơn nửa thế kỷ mong nhớ.











