Đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội

Lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo sâu rộng trong cộng đồng

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; căn cứ Nghị định số 268/2025/NĐ-CP về việc lấy ngày 1/10 hàng năm là Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia (Innovation Day), Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026.

Lễ hưởng ứng Ngày hội là sự kiện chính trị - xã hội quan trọng, khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn dân, toàn diện, đánh dấu bước chuyển từ xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách đến triển khai thực thi để đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực quan trọng cho phát triển đất nước nhanh và bền vững. Đây cũng là dịp để các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, trí thức trong và ngoài nước hội tụ chia sẻ, kết nối, qua đó, góp phần phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia.

Toàn cảnh buổi họp báo. Ảnh: Hải Dương

Chia sẻ tại buổi họp báo, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương nhấn mạnh: chủ đề của Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 là “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Việc lựa chọn chủ đề được đúc kết từ quá trình tham mưu, bám sát các chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt, tại Thông báo kết luận số 134 ngày 2/8/2026 của Văn phòng Trung ương về phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo rõ: phải chuyển mạnh từ đổi mới sáng tạo trong một số lĩnh vực sang đổi mới sáng tạo toàn xã hội.

Tinh thần chỉ đạo này đã được cụ thể hóa thành quyết tâm đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội, không còn là nhiệm vụ riêng lẻ của các nhà khoa học, viện nghiên cứu hay các doanh nghiệp công nghệ.

Trong dòng chảy đó, mỗi người dân đều là một chủ thể sáng tạo, mỗi doanh nghiệp phải coi đổi mới sáng tạo là điều kiện sống còn để phát triển, mỗi cán bộ phải duy trì tư duy kiến tạo phát triển và mỗi ban, bộ, ngành, địa phương phải trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực phụ trách, cùng hướng đến mục tiêu xây dựng một xã hội học tập, xã hội sáng tạo và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo sâu rộng trong cộng đồng.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương khẳng định: chủ đề năm nay không chỉ bám sát tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mà còn là thông điệp để mỗi bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng người dân trên cả nước hưởng ứng và tham gia trong quá trình triển khai các hoạt động liên quan đến Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026.

Kết nối nguồn lực, thúc đẩy đổi mới

Trong khuôn khổ Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì triển khai 3 sự kiện, hoạt động trọng tâm.

Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương trao đổi tại buổi họp báo. Ảnh: Hải Dương

Thứ nhất là Buổi lễ mít tinh trọng thể và công bố các kết quả vinh danh quy mô quốc gia. Buổi lễ sẽ lan tỏa các câu chuyện truyền cảm hứng từ những tập đoàn kinh tế lớn, các chuyên gia, nhà khoa học kiều bào ở nước ngoài, cho đến những doanh nghiệp công nghệ Việt vươn tầm quốc tế và các dự án sáng tạo tiềm năng của sinh viên.

Đáng chú ý, trong buổi lễ, Bộ Khoa học và Công nghệ chính thức công bố kết quả tính toán Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026. Đây là chỉ số được Chính phủ giao cho Bộ thực hiện thường xuyên từ năm 2023, PII là chỉ số cung cấp đánh giá tổng thể về hiện trạng, năng lực kết quả đổi mới sáng tạo của các tỉnh, thành phố, làm cơ sở để các địa phương nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, xây dựng cơ chế, chính sách và triển khai các giải pháp khai thác lợi thế, khắc phục hạn chế, qua đó, thúc đẩy phát triển kinh tế dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo của các địa phương, đóng góp vào sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Cũng tại buổi lễ, Ban tổ chức tiến hành trao Giải thưởng Sáng kiến Khoa học 2026 nhằm tôn vinh các nhà sáng chế không chuyên có sản phẩm ứng dụng thực tiễn cao, cùng Giải thưởng Sách Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số năm 2026 nhằm ghi nhận các tác phẩm có giá trị nâng cao dân trí và cổ vũ phong trào nghiên cứu trong Nhân dân.

Thứ hai, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tổ chức Diễn đàn Tương lai khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Diễn đàn sẽ đi sâu vào các bài toán mang tính thực tiễn cao. Ở mảng khoa học công nghệ, các báo cáo tập trung vào nhóm công nghệ chiến lược, nơi các doanh nghiệp đầu ngành đang định hình hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) và làm chủ sản phẩm.

Đối với phần đổi mới sáng tạo, các chuyên gia mổ xẻ các công cụ tài chính thúc đẩy hỗ trợ đổi mới sáng tạo và kinh nghiệm, chia sẻ từ các doanh nghiệp trong việc thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo, đưa khoa học công nghệ vào sản xuất kinh doanh, tạo ra giá trị. Riêng mảng chuyển đổi số sẽ dành thời lượng làm rõ việc triển khai Khung kiến trúc số 1.0 vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành.

Thứ ba về không gian triển lãm công nghệ quy mô trên 100 gian hàng. Khu vực triển lãm có sự tham gia của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới và trong nước như Samsung, Meta..., cùng sự tham gia của các định chế tài chính, ngân hàng và tổ chức tín dụng. Sự hiện diện song hành này được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán tiếp cận vốn, thúc đẩy liên kết chặt chẽ giữa các thành tố trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh các sự kiện chính, ngày hội còn mở rộng với các diễn đàn chuyên sâu bên lề như Diễn đàn ngành ngân hàng và Diễn đàn về đổi mới sáng tạo của tiểu vùng sông Mê Kông và một số hoạt động khác.

Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo Nguyễn Mai Dương chia sẻ thêm, theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index - GII) 2026 vừa được công bố, Việt Nam được xếp hạng 43/139 quốc gia, nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025. Kết quả này giúp Việt Nam hoàn thành chỉ tiêu do Chính phủ giao tại Nghị quyết số 02/NQ-CP năm 2026 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Bên cạnh đó, ông Nguyễn Mai Dương cũng mong muốn, thông qua buổi họp báo, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ nhận được sự quan tâm, đồng hành của các cơ quan báo chí đối với các hoạt động tại Lễ hưởng ứng Ngày hội đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 do Bộ tổ chức, cũng như các hoạt động của các bộ, ngành, địa phương.