Đưa kết quả nghiên cứu của các trường đại học ra khỏi phòng thí nghiệm

Hội nghị hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026. Ảnh NGUYỄN MẠNH

7 cam kết hợp tác thực hiện chương trình khoa học và công nghệ

Hội nghị có chủ đề “Từ bài toán đến thị trường - hợp tác 3 nhà kiến tạo đột phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Hội nghị nhằm cụ thể hóa các giải pháp đổi mới mô hình liên kết “3 nhà”; hình thành danh mục bài toán đặt hàng, kết quả nghiên cứu có khả năng thương mại hóa và các thỏa thuận hợp tác cụ thể; nhận diện vướng mắc, đề xuất kiến nghị về cơ chế, chính sách, làm cơ sở để hai bộ báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội nghị. Ảnh NGUYỄN MẠNH

Trong khuôn khổ hội nghị, Triển lãm “sản phẩm công nghệ hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp” được tổ chức giới thiệu các sản phẩm, giải pháp tiêu biểu hình thành từ hợp tác giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Hội nghị cũng đã công bố 7 cam kết hợp tác thực hiện chương trình khoa học và công nghệ của Bộ GD-ĐT triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị (về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia) với sự tham gia của 6 cơ sở giáo dục đại học và 15 doanh nghiệp, hợp tác xã. Các chương trình tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như: dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý nông nghiệp, thủy sản vùng Đồng bằng sông Cửu Long; công nghệ lõi đường sắt đô thị; vật liệu nano cho cảm biến thông minh và linh kiện bán dẫn; AIoT trong nuôi trồng thủy sản; vật liệu nano đa chức năng phục vụ nông nghiệp xanh; UAV thông minh phục vụ kinh tế tầm thấp; trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính cho sản xuất thông minh.

Hội nghị hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026. Ảnh NGUYỄN MẠNH 

Nhiều kết quả nghiên cứu của các trường đại học vẫn dừng ở quy mô phòng thí nghiệm

Thông tin tại hội nghị, Bộ GD-ĐT cho biết, năm 2026 ghi nhận một chuyển biến rõ nét về hợp tác “3 nhà”. Về kết quả, trong 9 tháng đầu năm 2026, các cơ sở giáo dục đại học đã nộp 513 đơn đăng ký sáng chế, vượt cả năm 2025. Danh mục các sản phẩm công nghệ sẵn sàng chuyển giao đã có hơn 1.000 sản phẩm. Tuy nhiên, kết nối hiện nay cũng chủ yếu diễn ra theo từng dự án, chưa thành các hoạt động thường xuyên.

Theo Bộ KH-CN, liên kết “3 nhà” vẫn chưa thực sự đi vào chiều sâu, quy mô còn khiêm tốn, mức độ lan tỏa chưa tương xứng với tiềm năng của mạng lưới viện nghiên cứu, trường đại học và nhu cầu đổi mới của cộng đồng doanh nghiệp. Nhiều kết quả nghiên cứu của các trường đại học vẫn dừng ở quy mô phòng thí nghiệm, bài báo khoa học hoặc sản phẩm mẫu. Trong khi đó, doanh nghiệp gặp khó khăn khi tìm kiếm công nghệ trong nước phù hợp với yêu cầu thực tiễn sản xuất. Khoảng cách từ giảng đường, phòng thí nghiệm đến thị trường vẫn là thách thức cần được giải quyết bằng sự thay đổi căn bản trong tư duy và cách làm.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn và các đại biểu tham quan sản phẩm trưng bày tại Triển lãm “sản phẩm công nghệ hợp tác nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp”. Ảnh NGUYỄN MẠNH cà

Để khơi thông nguồn lực, chuyển mạnh từ tư duy nghiên cứu hàn lâm đơn thuần sang nghiên cứu gắn với địa chỉ ứng dụng và đo lường bằng kết quả thực chất, Bộ KH-CN xác định cần tập trung thúc đẩy ba định hướng và giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, đổi mới căn bản phương thức đặt hàng và tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo xuất phát trực tiếp từ bài toán thực tiễn của doanh nghiệp và đời sống.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế tài chính, sở hữu trí tuệ để tháo gỡ triệt để các rào cản và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ trường đại học.

Thứ ba, phát triển mạnh mẽ thị trường khoa học và công nghệ, chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản lý theo kết quả đầu ra thực chất.

Hội nghị thu hút sự tham dự của nhiều chuyên gia. Ảnh NGUYỄN MẠNH

Đưa hợp tác “3 nhà” đi vào thực chất

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhận định, cơ chế, chính sách hiện nay đã có nhiều, yêu cầu hiện nay là phải bắt tay vào làm để nhận diện đầy đủ những vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Các doanh nghiệp và nhà trường cần chủ động tiếp cận và đồng hành với nhau ngay từ đầu, thay vì chỉ dừng ở quan hệ đặt hàng và chờ bàn giao sản phẩm.

Trước mắt, cần hướng tới những sản phẩm tiêu biểu trong năm nay và năm tới, từ những kết quả đã có và những sản phẩm tiếp tục được phát triển.

Theo Bộ GD-ĐT, kết quả hội nghị, gồm danh mục bài toán đề xuất đặt hàng, các mô hình hợp tác hiệu quả và các kiến nghị về cơ chế đặt hàng, tài chính, chia sẻ rủi ro, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, sẽ được Bộ GD-ĐT, Bộ KH-CN tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, góp phần đưa hợp tác “3 nhà” đi vào thực chất.