Tái sinh MS-1: 'Cua thép' gieo rắc nỗi kinh hoàng

Chiếc xe nói trên là tượng đài vốn đã nằm trên bệ đỡ nhiều năm, vừa được các nhà sưu tập thuộc câu lạc bộ "Trang thiết bị thế kỷ 20 ở vùng Primorsky Krai" phục chế từng bộ phận.

Giờ đây, chiếc xe tăng hạng nhẹ cực kỳ độc đáo này đã hoạt động hoàn toàn và sẵn sàng cho các hoạt động tái hiện lịch sử.

MS-1 (hay còn gọi bằng cái tên T-18), là xe tăng đầu tiên của Liên Xô được sản xuất hàng loạt. Nó chính thức đi vào phục vụ năm 1927 với tên gọi "xe tăng hộ tống cỡ nhỏ kiểu 1927".

Dựa trên xe tăng Renault FT-17 của Pháp, MS-1 đã được thiết kế lại một cách toàn diện. Khoang bọc thép chật hẹp của nó chỉ chứa được 2 người: một lái xe và một chỉ huy/xạ thủ. Vũ khí rất ấn tượng vào thời đó với 1 khẩu pháo 37 mm và 1 súng máy nòng đôi.

Lớp giáp của xe tăng có khả năng chống đạn khi dày tới 16 mm. Tốc độ tối đa trên đường bộ là 16,4 km/h. Về ngoại hình, chiếc xe tăng này thậm chí còn nhỏ hơn một chiếc SUV hiện đại.

Tổng cộng từ năm 1928 đến năm 1931, nhà máy Bolshevik Leningrad đã sản xuất khoảng 960 chiếc xe loại này. Xe tăng MS-1 đã trải qua thử thách lớn đầu tiên vào năm 1929, trong cuộc xung đột trên tuyến đường sắt CER.

Tổng cộng 10 chiếc xe tăng đã được gửi đến chiến trường để hỗ trợ bộ binh. Theo hồi ký của vị thống soái tương lai Vasily Chuikov, chỉ cần sự xuất hiện, tiếng gầm rú và tiếng súng của chúng đã gây ra sự hoảng loạn trong hàng ngũ đối phương.

Vào thời điểm đó, MS-1 có những ưu điểm đáng kể. Kích thước nhỏ gọn và khả năng cơ động tốt cho phép nó hoạt động trong các lối đi hẹp và khu vực dân cư đông đúc, nơi các phương tiện nặng hơn sẽ bị mắc kẹt.

Pháo 37 mm rất hiệu quả trong việc phá hủy các ổ súng máy và công sự dã chiến. Tuy nhiên, màn ra mắt chiến đấu của nó cũng bộc lộ những vấn đề, khi một số xe bị vô hiệu hóa vì lý do kỹ thuật.

Hơn nữa, xe tăng không thể vượt qua các hào chống tăng rộng và phải lái vòng. Thành công tương đối cũng được tạo điều kiện bởi thực tế là đối phương thiếu pháo chống tăng chuyên dụng, và các pháo thủ được huấn luyện kém.

Bất chấp mọi vấn đề, MS-1 đã mang lại cho các nhà thiết kế Liên Xô những kinh nghiệm vô giá. Rõ ràng là các xe bọc thép sản xuất trong nước cần được cải tiến đáng kể.

Sau cuộc thử nghiệm trên chiến trường CER, phía Nga đã quyết định mua một số mẫu xe tăng hiện đại từ nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm này, điều này dẫn đến sự ra đời của T-26.

Đến cuối những năm 1930, MS-1 đã lỗi thời một cách trầm trọng. Tại Khasan năm 1938, những chiếc xe tăng này chủ yếu được sử dụng làm hỏa lực di động.

Theo ghi nhận, những chiếc MS-1 cuối cùng đã được loại bỏ khỏi biên chế Quân đội Liên Xô vào đầu những năm 1950 khi đã tỏ ra quá lạc hậu và không còn đất diễn trước những dòng chiến xa tiên tiến hơn, điển hình như T-34.