Đưa kỹ năng số đến từng thôn, bản

Có nhu cầu chứng thực giấy tờ, ông Ngô Huy Bình, ở thôn 4, xã Bát Xát, đến nhà văn hóa thôn để được hỗ trợ. Tại đây, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn ông thực hiện từng thao tác trên máy tính. Chỉ sau ít phút, hồ sơ được gửi thành công và có lịch hẹn trả kết quả.

Điều khiến ông Bình hài lòng là không phải đi xa, cũng không mất nhiều thời gian chờ đợi như trước.

Ông Ngô Huy Bình được hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến tại thôn 4, xã Bát Xát.

“Tôi đến nhà văn hóa thôn để làm thủ tục chứng thực giấy khai sinh, bằng tốt nghiệp cho các cháu. Các đồng chí ở đây hướng dẫn nhiệt tình, giải quyết nhanh nên chúng tôi không phải chờ lâu. Có người hỗ trợ ngay tại thôn như thế này, người dân thấy thuận tiện hơn nhiều”, ông Bình chia sẻ.

Tại xã Bát Xát, từ nguồn hỗ trợ của phong trào “Tiếp sức chuyển đổi số thôn bản”, 8 bộ máy vi tính đã được đưa về cơ sở, giúp các Tổ công nghệ số cộng đồng có thêm phương tiện hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính và sử dụng dịch vụ trực tuyến.

Tuy nhiên, có máy tính mới chỉ giải quyết được một phần khó khăn. Đối với nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, việc sử dụng điện thoại thông minh, đăng nhập tài khoản hoặc nộp hồ sơ trực tuyến vẫn còn lạ lẫm. Vì vậy, các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng phải trực tiếp hướng dẫn từng thao tác, giúp người dân làm quen và có thể tự thực hiện.

Ông Mai Văn Xuân (thứ hai từ trái sang) cùng các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng thôn 4 hướng dẫn kỹ năng số cho người dân.

Ông Mai Văn Xuân - Tổ trưởng Tổ công nghệ số cộng đồng thôn 4, cho biết: “Chúng tôi tranh thủ các buổi họp để giúp bà con hiểu rõ lợi ích của công nghệ số. Tuy nhiên, tuyên truyền thôi chưa đủ, điều quan trọng là phải hướng dẫn thực hành. Chẳng hạn, khi cài một ứng dụng trên điện thoại, chúng tôi hướng dẫn bà con cách sử dụng và những việc có thể thực hiện trên ứng dụng đó. Khi thấy công nghệ mang lại lợi ích thiết thực, bà con sẽ chủ động tìm hiểu và sử dụng”.

Ứng dụng “Thôn số Bát Xát” tích hợp nhiều tiện ích phục vụ nhu cầu của người dân.

Cùng với hỗ trợ thiết bị, xã Bát Xát đang mở rộng mô hình “Thôn số”. Sau mô hình đầu tiên được ra mắt tại thôn Sơn Hà vào cuối tháng 11/2025, địa phương có thêm hai thôn Bát Xát 3 và Láo Vàng được công nhận đạt chuẩn “Thôn số mức cơ bản”.

Ứng dụng “Thôn số Bát Xát” với 16 tiện ích đã ghi nhận hơn 33.000 lượt truy cập, khai thác, giúp người dân tiếp cận thông tin và các dịch vụ của địa phương thuận tiện hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Bát Xát, để việc triển khai không chỉ tập trung tại một số thôn, xã đã phân công cán bộ, công chức, viên chức và thành viên cấp ủy phụ trách từng địa bàn. Những người được phân công có trách nhiệm theo dõi, hỗ trợ các thôn thực hiện tiêu chí chuyển đổi số và hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Tại phường Âu Lâu, nơi có gần 23.000 người sinh sống tại 11 tổ dân phố trên địa bàn rộng hơn 66 km², hoạt động hướng dẫn kỹ năng số cũng được duy trì thường xuyên.

Thông qua vận động xã hội hóa, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường đã hỗ trợ 11 máy tính xách tay và 11 máy in cho các tổ dân phố. Đồng thời, địa phương kiện toàn 11 Tổ công nghệ số cộng đồng với 130 thành viên để trực tiếp hỗ trợ người dân.

Người dân được hướng dẫn sử dụng thiết bị và các ứng dụng số phục vụ đời sống.

Từ đầu năm đến nay, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể phường đã tổ chức, lồng ghép 11 buổi tuyên truyền, thu hút hơn 2.000 lượt người tham gia. Nội dung chủ yếu gồm hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và kỹ năng bảo đảm an toàn trên môi trường mạng.

Hơn 3.500 lượt người dân được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Ông Sái Chí Nguyện - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường Âu Lâu cho biết, hỗ trợ thiết bị phải đi đôi với hướng dẫn sử dụng và duy trì hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng. Trong đó, đoàn viên, thanh niên giữ vai trò quan trọng trong việc giúp người cao tuổi và những người chưa quen sử dụng thiết bị công nghệ tiếp cận các ứng dụng cần thiết.

Phong trào “Tiếp sức chuyển đổi số thôn bản” hiện đang được Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai triển khai trên phạm vi toàn tỉnh.

Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh phấn đấu hỗ trợ ít nhất 830 thiết bị thông minh cho các địa bàn khó khăn; hướng dẫn 70% người dân sử dụng thành thạo VNeID, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán điện tử.

Phong trào cũng đặt mục tiêu đưa hoạt động “Bình dân học vụ số” đến 100% thôn, bản, tổ dân phố; hỗ trợ nâng cao kỹ năng số cho 40% hộ kinh doanh, hợp tác xã, nhất là kỹ năng quảng bá, bán hàng trực tuyến và tiêu thụ nông sản.

Người dân sử dụng điện thoại thông minh để quảng bá, giới thiệu nông sản tại phiên chợ số.

Theo ông Nguyễn Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai, trong điều kiện nguồn lực nhà nước còn hạn chế, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, việc huy động sự chung tay của các tổ chức, cá nhân đã giúp nhiều thôn, bản có thêm thiết bị phục vụ chuyển đổi số.

Cùng với đó, Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức đoàn thể và Tổ công nghệ số cộng đồng giữ vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, giúp người dân từng bước làm quen và ứng dụng công nghệ vào đời sống.

“Thời gian tới, Mặt trận Tổ quốc tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương huy động nguồn lực hỗ trợ những thôn, bản còn khó khăn; đồng thời củng cố hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng, chú trọng hướng dẫn thực hành để người dân có thể tự sử dụng các dịch vụ trực tuyến, giải quyết những công việc thiết thực trong sinh hoạt hằng ngày”, ông Nguyễn Ngọc Linh nhấn mạnh.