Chính phủ yêu cầu theo dõi sát giá hàng hóa thiết yếu cuối năm

Theo Báo Chính phủ, ngày 9/10, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban chỉ đạo điều hành giá, chủ trì cuộc họp đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý III và đề xuất kịch bản điều hành giá những tháng còn lại của năm 2026.

Lạm phát 9 tháng tăng 4,26%

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết giá cả thị trường trong 9 tháng đầu năm diễn biến theo hướng tăng cao trong quý I, giảm trong quý II rồi tăng trở lại trong quý III. Nguyên nhân chủ yếu đến từ yếu tố mùa vụ, nhu cầu tiêu dùng dịp lễ, Tết, biến động giá nhiên liệu thế giới và chi phí nguyên liệu đầu vào.

Từ tháng 3, giá nhiên liệu và năng lượng thế giới tăng mạnh, trong khi hoạt động vận tải logistics gián đoạn, khiến chi phí đầu vào gia tăng và tác động đến mặt bằng giá trong nước. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26%.

Trước những biến động này, Chính phủ đã triển khai các giải pháp quản lý giá, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Đặc biệt, trước tác động của xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu và chi phí vận tải tăng mạnh, Chính phủ thực hiện các biện pháp bình ổn thị trường, duy trì chính sách miễn, giảm thuế, phí đối với xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân. Nhờ đó, thị trường hàng hóa trong nước cơ bản không có biến động bất thường, nguồn cung được bảo đảm.

Tuy nhiên, áp lực lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu trong quý IV do rủi ro từ thị trường năng lượng quốc tế, gián đoạn chuỗi cung ứng, nhu cầu đẩy mạnh đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm.

Ở chiều ngược lại, các chính sách miễn, giảm thuế, phí, điều hành tiền tệ linh hoạt, nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai được kỳ vọng góp phần giảm áp lực lạm phát.

Bộ Tài chính đưa ra 2 kịch bản lạm phát năm 2026, lần lượt tăng khoảng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng Nhà nước dự báo lạm phát bình quân năm nay tăng 4,5-5%, trong khi các tổ chức quốc tế đưa ra mức dự báo 4,2-5,5%.

Yêu cầu kiểm soát giá hàng thiết yếu

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận định kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, rủi ro từ các cú sốc nguồn cung. Xung đột địa chính trị, chủ nghĩa bảo hộ và thay đổi chính sách của các nền kinh tế lớn tác động đến chuỗi cung ứng, giá cả và thương mại quốc tế. Trong đó, giá năng lượng tiếp tục là yếu tố rủi ro lớn đối với mặt bằng giá toàn cầu.

Theo Phó thủ tướng, diễn biến quốc tế từ nay đến cuối năm còn khó lường, có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường trong nước và mục tiêu kiểm soát CPI.

Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ trong điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô, nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, đồng thời tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng.

Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, nhất là với các mặt hàng thiết yếu. Ảnh: Anh Nguyễn.

Phó thủ tướng yêu cầu các cơ quan điều hành giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động đến CPI, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất, kinh doanh.

Công tác kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá cần được tăng cường, nhất là với các mặt hàng thiết yếu. Các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá để trục lợi hoặc lợi dụng thiên tai, bão lũ, mùa cao điểm lễ, Tết để tự ý tăng giá phải bị xử lý nghiêm.

Doanh nghiệp cũng cần kịp thời giảm giá bán tương ứng khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ngân hàng Nhà nước được giao tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa; theo dõi sát tỷ giá, lãi suất tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế để hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu. Tăng trưởng tín dụng cần được điều tiết hợp lý, ưu tiên vốn cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Trong khi đó, Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí còn phù hợp để giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, hỗ trợ đời sống người dân.

Đối với các địa phương, Phó thủ tướng yêu cầu chủ động theo dõi cung cầu, giá cả hàng thiết yếu, triển khai chương trình bình ổn thị trường và phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa trong mùa mưa bão, thiên tai, tình huống khẩn cấp cũng như đáp ứng nhu cầu sản xuất, tiêu dùng cuối năm.

Các địa phương có CPI tăng cao hơn mức bình quân cả nước cần chỉ đạo cơ quan tài chính phối hợp với cơ quan thống kê phân tích chuyên sâu các yếu tố hình thành giá và nguyên nhân biến động của những nhóm hàng có chỉ số giá tăng cao. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng kịp thời triển khai biện pháp quản lý, điều hành phù hợp với diễn biến thị trường và tình hình kinh tế - xã hội tại địa phương.