Đưa ngoại giao nghị viện trở thành trụ cột của Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc

Ngày 31/8/2025, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì đón, hội đàm với Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế, dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Trung Quốc thăm chính thức Việt Nam, dự Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. (Ảnh: DUY LINH)

Đây là nội dung được Giáo sư Khúc Cường của Trường đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc nhấn mạnh khi trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Trung Quốc về mục đích, ý nghĩa chuyến thăm chính thức Trung Quốc và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ hai Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, theo lời mời của Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân (Nhân đại) toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế.

Ông Khúc Cường cho rằng, chuyến thăm là sự tiếp nối các hoạt động tiếp xúc cấp cao, như chuyến thăm Việt Nam và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ nhất Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc của Ủy viên trưởng Triệu Lạc Tế tháng 9 năm ngoái, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, giúp duy trì "sự nồng ấm" của quan hệ song phương. Chuyến thăm lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn góp phần duy trì việc tiếp xúc thường xuyên của cơ quan lập pháp, nhằm hiện thực hóa những nhận thức chung của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước, tiếp thêm động lực chính trị bền vững cho việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.

Nhận định chuyến thăm lần này là dấu mốc cho thấy hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp chuyển từ "thiết lập" sang "làm sâu sắc hơn" cơ chế song phương, Giáo sư Khúc Cường nhấn mạnh, Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc là cơ chế chuyên ngành đầu tiên giữa hai cơ quan lập pháp. Nội dung các kỳ họp tập trung vào bàn thảo cách thức thực hiện nhận thức chung cấp cao, chuyển hóa thành quả các chuyến thăm cũng như nội dung Tuyên bố chung thành sự bảo đảm về pháp lý, thể chế và giám sát để tổ chức thực hiện, giải quyết vấn đề khớp nối về pháp lý trong hợp tác thiết thực như trong xây dựng các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn, khu hợp tác kinh tế xuyên biên giới, hợp tác chuỗi sản xuất và cung ứng...

Giáo sư Khúc Cường của Trường đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Theo Giáo sư Khúc Cường, hợp tác giữa hai cơ quan lập pháp sẽ tiếp tục phát huy vai trò trụ cột của Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược bên cạnh hợp tác kênh Đảng, Chính phủ, góp phần bảo đảm tính ổn định, tính dự báo và nền tảng xã hội của hợp tác, đồng thời gửi tín hiệu rõ ràng tới thế giới bên ngoài rằng hai nước chung tay đoàn kết và cùng theo đuổi con đường xã hội chủ nghĩa.

Về quan hệ song phương Việt Nam-Trung Quốc thời gian qua, ông Khúc Cường nhận định, sự định hướng cấp cao, đổi mới cơ chế và tăng tốc hợp tác thiết thực là 3 đặc điểm nổi bật.

Thứ nhất, trao đổi giữa lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt chiến lược. Chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 4, đã thúc đẩy ký kết hàng loạt văn kiện hợp tác trên các lĩnh vực kênh Đảng, công an, tư pháp, kinh tế, khoa học-công nghệ..., đưa quan hệ song phương bước vào giai đoạn được "thể chế hóa" thông qua những thỏa thuận cụ thể.

Thứ hai, hợp tác thiết thực có bước đột phá mang tính điểm nhấn như tiến triển trong các dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước, hợp tác trong chuỗi sản xuất và cung ứng, tăng trưởng mạnh mẽ về thương mại, nâng cấp công nghệ...

Thứ ba, sự tin cậy chiến lược và các cơ chế hợp tác được nâng cấp đồng bộ, như Đối thoại chiến lược cấp Bộ trưởng “3+3” về Ngoại giao, Quốc phòng, Công an lần đầu tổ chức hội nghị cấp Bộ trưởng, đánh dấu việc trao đổi và phối hợp chiến lược bước lên tầm cao mới; hai bên khởi động Năm hợp tác du lịch Việt Nam-Trung Quốc 2026-2027...

"Có thể nói, quan hệ Trung Quốc-Việt Nam hiện nay đã bước vào giai đoạn mới với tin cậy chính trị cao hơn, hợp tác quốc phòng-an ninh thực chất hơn, hợp tác thực chất sâu sắc hơn, nền tảng xã hội vững chắc hơn, phối hợp đa phương chặt chẽ hơn", ông Khúc Cường nhấn mạnh.

Đề xuất những kiến nghị về phát huy vai trò các cơ quan lập pháp trong hợp tác song phương, Giáo sư Khúc Cường cho rằng, Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc có thể phối hợp trong việc bảo đảm nền tảng pháp lý cho hợp tác trong các lĩnh vực kết nối đường sắt, thông quan cửa khẩu, tiện lợi hóa thương mại và đầu tư, kinh tế số, an toàn dữ liệu..., đưa các thỏa thuận và dự án hợp tác đi vào thực tiễn, đóng vai trò "mở đường và bắc cầu" cho hợp tác thiết thực.

Ngoài ra, hai cơ quan lập pháp có thể tăng cường vai trò giám sát việc tổ chức thực hiện các nhận thức chung cấp cao, thỏa thuận hợp tác cụ thể; tăng cường trao đổi kinh nghiệm lập pháp, xây dựng nền pháp quyền xã hội chủ nghĩa; thúc đẩy giao lưu, trao đổi giữa Nhân đại và Hội đồng nhân dân cấp địa phương, giữa đại biểu dân cử hai bên, góp phần tạo dựng nền tảng xã hội cho xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.