Đưa quan hệ Việt Nam-Panama sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả

Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Cộng hòa Panama Nguyễn Văn Hải.

Đó là nhận định của Đại sứ Việt Nam tại Mexico kiêm nhiệm Panama Nguyễn Văn Hải trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về ý nghĩa chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama José Raúl Mulino từ ngày 5-8/10/2026.

Khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác mới sâu rộng, thực chất hơn

Đại sứ Nguyễn Văn Hải cho biết, nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân, Tổng thống nước Cộng hòa Panama José Raúl Mulino và Phu nhân sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 5-8/10/2026. Chuyến thăm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của quan hệ Việt Nam-Panama.

Chuyến thăm của Tổng thống José Raúl Mulino là hoạt động trao đổi đoàn cấp cao nhất giữa hai nước Việt Nam và Panama sau gần 15 năm, kể từ chuyến thăm Việt Nam năm 2012 của Tổng thống Panama Ricardo Martinelli. Chuyến thăm đồng thời diễn ra ngay sau mốc kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Panama (28/8/1975-28/8/2025).

Đại sứ Nguyễn Văn Hải cho biết, mặc dù cách xa nhau về mặt địa lý, song trong suốt hơn 50 năm qua, kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ song phương Việt Nam-Panama luôn được duy trì, củng cố, và phát triển trên nhiều lĩnh vực hợp tác. Cùng với đó, hai nước đã phối hợp chặt chẽ và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương. Đặc biệt, trước thềm chuyến thăm, hai bên đã tổ chức thành công cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao hai nước bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59 tại Philippines (24/7/2026) và Kỳ họp Tham khảo chính trị lần thứ II tại Việt Nam vào cuối tháng 7/2026. Điều này cho thấy hai nước đặc biệt coi trọng và đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho chuyến thăm, với mục tiêu đưa quan hệ song phương sang một giai đoạn phát triển mới, thực chất và hiệu quả hơn.

“Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Tổng thống Panama José Raúl Mulino sẽ tạo thêm động lực chính trị ở cấp cao nhất để chuyển hóa những tiềm năng và định hướng được hai bên thống nhất thành các chương trình, kế hoạch hành động với các dự án và kết quả cụ thể. Cùng với đó, đẩy mạnh hợp tác về kinh tế, thương mại và đầu tư trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, ngân hàng, viễn thông, cơ sở hạ tầng, vận tải biển, giáo dục-đào tạo, cũng như các lĩnh vực tiềm năng khác. Những văn kiện hợp tác dự kiến được ký kết trong chuyến thăm sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quan hệ hai nước đi vào chiều sâu và phát triển ổn định”, Đại sứ Nguyễn Văn Hải nhấn mạnh.

Đại sứ Nguyễn Văn Hải cho rằng, để đưa quan hệ hai nước đi vào chiều sâu và phát triển ổn định, ngay sau chuyến thăm, các cơ quan chức năng liên quan của hai bên cần nhanh chóng bắt tay vào triển khai, cụ thể hóa các thỏa thuận và sáng kiến đã được Lãnh đạo cấp cao thống nhất; đồng thời tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương sẵn có như Tham khảo chính trị và Ủy ban hỗn hợp về kinh tế, thương mại và đầu tư. Đây chính là nền tảng để hai nước khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác mới sâu rộng, thực chất hơn.

Kinh tế-thương mại là một trong những trụ cột đưa quan hệ Việt Nam-Panama chuyển mạnh sang hợp tác thực chất và cùng có lợi

Đánh giá về quan hệ song phương Việt Nam-Panama, Đại sứ Nguyễn Văn Hải một lần nữa nhấn mạnh, mặc dù cách xa nhau về địa lý, song Panama và Việt Nam đã xây dựng được mối quan hệ vững chắc và bền chặt, dựa trên các giá trị chung như tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, yêu chuộng hòa bình, tự do, tiến bộ xã hội và công lý.

Cùng với những kết quả tốt đẹp của hợp tác song phương trong lĩnh vực chính trị-ngoại giao, quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại là một trong những trụ cột giúp quan hệ Việt Nam-Panama chuyển mạnh sang hợp tác thực chất và cùng có lợi.

Dẫn số liệu thống kê của Cục Hải quan Việt Nam, Đại sứ Nguyễn Văn Hải cho biết, trong năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Panama đạt 478,1 triệu USD, tăng 19,2% so với năm 2024. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Panama 462,6 triệu USD và nhập khẩu 15,5 triệu USD. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm giày dép, điện thoại và linh kiện, máy tính và sản phẩm điện tử, dệt may, phương tiện vận tải và phụ tùng, thủy sản. Việt Nam nhập khẩu từ Panama gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản cùng một số mặt hàng nguyên liệu.

Tuy nhiên, trao đổi thương mại song phương hiện chiếm chưa đầy 0,1% tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam và chỉ khoảng 3% tổng kim ngạch thương mại của Panama trong năm 2025. Theo Đại sứ Nguyễn Văn Hải, những con số này phản ánh thương mại song phương đã có nền tảng nhất định, nhưng vẫn còn rất nhiều dư địa để tăng cường quy mô và đa dạng hóa cấu trúc thương mại.

Khẳng định Việt Nam và Panama còn nhiều dư địa để đẩy mạnh hợp tác kinh tế-thương mại, Đại sứ Nguyễn Văn Hải cho rằng, là một trong những đối tác quan trọng của Panama tại châu Á, Việt Nam có năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu ngày càng nổi trội với nền kinh tế có độ mở cao, sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp Panama kết nối với khu vực ASEAN cũng như châu Á-Thái Bình Dương. Ngược lại, Panama sở hữu vị trí địa chiến lược độc đáo với hệ thống cảng biển, Kênh đào Panama, trung tâm logistics và các dịch vụ thương mại quốc tế hàng đầu khu vực Mỹ Latinh cũng như thế giới.

Để hiện thực hóa các tiềm năng này, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế-thương mại, theo Đại sứ Nguyễn Văn Hải, trong thời gian tới, hai nước cần tăng cường kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp, nghiên cứu kỹ nhu cầu và quy định của từng thị trường, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại, hải quan, thiết lập các tiêu chuẩn chung và hình thành các đối tác phân phối lâu dài. Việc tổ chức thường xuyên các đoàn xúc tiến thương mại, diễn đàn doanh nghiệp và kết nối đầu tư sẽ đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư song phương thời gian tới.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, hai bên cần chuyển từ các hoạt động xúc tiến riêng lẻ sang xây dựng mạng lưới kết nối thường xuyên. Các cơ chế như Ủy ban hỗn hợp về kinh tế, thương mại và đầu tư cần được tận dụng hiệu quả hơn để tháo gỡ vướng mắc cụ thể, đồng thời kết nối các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp logistics, cảng biển, ngân hàng, nông nghiệp và công nghệ…

Thời gian tới, hai bên cần tiếp tục làm sâu sắc hơn nền tảng đó thông qua việc tăng cường ngoại giao nghị viện, ngoại giao nhân dân, giao lưu văn hóa và kết nối giữa các địa phương, doanh nghiệp. Việc này vừa tạo cơ sở xã hội vững chắc, vừa huy động đông đảo các chủ thể tham gia trực tiếp vào việc thúc đẩy quan hệ hai nước.

Đối với ngoại giao nghị viện, hai bên cần thúc đẩy trao đổi đoàn Lãnh đạo Quốc hội và các ủy ban chuyên môn, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm lập pháp trong các lĩnh vực cùng quan tâm như kinh tế biển, logistics, thương mại, an ninh mạng, chuyển đổi số, du lịch, giáo dục, bình đẳng giới, môi trường và phát triển bền vững. Theo đó, hai bên cần sớm thành lập các Nhóm Nghị sĩ hữu nghị song phương làm cầu nối trao đổi thông tin và đồng hành cùng Chính phủ, địa phương, doanh nghiệp.

Bên cạnh những trụ cột hợp tác song phương như chính trị-ngoại giao, kinh tế-thương mại, Đại sứ Nguyễn Văn Hải cũng nhấn mạnh đến việc hai nước cần thúc đẩy hợp tác giữa các địa phương có thế mạnh tương đồng hoặc bổ trợ lẫn nhau trong các lĩnh vực logistics, cảng biển, nông nghiệp, du lịch và giáo dục. Theo Đại sứ, các dự án hợp tác cấp địa phương có ưu điểm là đi thẳng vào nhu cầu cụ thể, hình thành các dự án thực tế và huy động sự tham gia trực tiếp của người dân và doanh nghiệp.

Về hợp tác đa phương, Đại sứ nhấn mạnh, Việt Nam và Panama có nhiều điểm tương đồng trong việc bảo vệ chủ nghĩa đa phương, thương mại tự do và thượng tôn luật pháp quốc tế. Do đó, hai nước cần đẩy mạnh hợp tác trong các vấn đề toàn cầu như ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh lương thực, phát triển bền vững, an toàn hàng hải và chống tội phạm xuyên quốc gia. Bên cạnh đó, hai bên cần tiếp tục tăng cường tham vấn, phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại Liên hợp quốc; làm cầu nối để mỗi nước mở rộng hợp tác với các tổ chức khu vực như ASEAN, Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại châu Á-Thái Bình Dương và Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latinh và Caribe (CELAC), Hệ thống Hội nhập Trung Mỹ (SICA) tại Mỹ Latinh và Caribe.

Cùng với đó, Đại sứ Nguyễn Văn Hải cũng chỉ ra tầm quan trọng của ngoại giao nhân dân - yếu tố cốt lõi để duy trì và củng cố tình hữu nghị lâu dài giữa hai dân tộc; nhấn mạnh văn hóa cũng là kênh quan trọng đưa người dân hai nước đến gần nhau hơn. Cùng với đó, du lịch cũng là lĩnh vực hợp tác nhiều tiềm năng vì hai nước đều sở hữu di sản thiên nhiên và văn hóa phong phú….