Đưa tiềm năng hợp tác Việt Nam-Nga thành những dự án cụ thể

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông năm 2026. (Ảnh: THANH THỂ)

Chuyến công tác thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc nâng tầm hợp tác với Liên bang Nga, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại, đầu tư, công nghệ và giáo dục-đào tạo…

Nhân dịp này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Liên bang Nga.

Phóng viên: Bộ trưởng đánh giá như thế nào về ý nghĩa của việc Việt Nam tham dự Diễn đàn Kinh tế phương Đông năm nay, nhất là khi cả Nga và Việt Nam đang tìm kiếm những động lực mới trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Việt Nam và Liên bang Nga có quan hệ truyền thống tốt đẹp. Người Việt Nam không ai có thể quên sự hỗ trợ to lớn của Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, cũng như công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế của Việt Nam.

Tuy nhiên, cả hai bên đều nhận thức rằng quan hệ kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại và đầu tư, vẫn còn khá khiêm tốn.

Sau khi Việt Nam và Liên bang Nga nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện và Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) được ký kết, với nỗ lực của cả hai bên, kim ngạch xuất nhập khẩu song phương tăng bình quân khoảng 10,8% trong giai đoạn 2016-2025.

Tuy nhiên, đến năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Liên bang Nga mới đạt 4,7 tỷ USD. Con số này còn khiêm tốn so với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 930 tỷ USD.

Bắt đầu từ đầu nhiệm kỳ mới, chúng ta thể hiện quyết tâm rất cao nhằm nâng tầm quan hệ kinh tế, tương xứng với quan hệ chính trị và ngoại giao giữa hai nước.

Phóng viên Báo Nhân Dân phỏng vấn Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn. (Ảnh: THANH TRAI)

Phóng viên: Thưa Bộ trưởng, qua các cuộc thảo luận tại diễn đàn năm nay, Bộ trưởng nhận thấy những cơ hội mới nào Việt Nam có thể tận dụng từ chính sách phát triển vùng Viễn Đông của Nga và xu hướng Nga tăng cường hợp tác với khu vực châu Á-Thái Bình Dương?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Tôi tin rằng Diễn đàn Kinh tế phương Đông năm nay sẽ mở ra những cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam, cũng như doanh nghiệp các nước châu Á.

Vùng Viễn Đông có diện tích khoảng 6 triệu km², rất giàu khoáng sản và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời có tiềm năng lớn về nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp.

Hiện mới có một dự án lớn của Việt Nam tại vùng Viễn Đông là dự án của Tập đoàn TH, với tổng vốn còn khá khiêm tốn, khoảng 22 triệu USD.

Trong khi đó, vùng Viễn Đông có diện tích khoảng 6 triệu km² nhưng dân số chỉ khoảng 6 triệu người. Vì vậy, khu vực này còn thiếu nguồn lực cho các hoạt động phát triển.

Trong khi đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển kinh tế nhanh và mạnh, với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Những tiềm năng, thế mạnh của Nga và vùng Viễn Đông có nhiều điểm phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam.

Chẳng hạn, trong các lĩnh vực nông nghiệp, khai thác gỗ, khoáng sản và nhiều lĩnh vực khác, hai bên hoàn toàn có thể tăng cường hợp tác.

Việt Nam có dân số dồi dào, hơn 100 triệu người, dân số trẻ, cần cù và có kỹ năng. Đây cũng là nguồn lực mà hai bên có thể phối hợp, bổ trợ cho nhau.

Một lợi thế khác là hai nước có quan hệ truyền thống lâu đời. Chúng ta có thể tận dụng những nền tảng sẵn có để thúc đẩy hợp tác. Cảng Vladivostok có các tuyến vận chuyển hàng hóa truyền thống tới cảng Hải Phòng và cảng Thành phố Hồ Chí Minh, với thời gian vận chuyển khoảng 7-10 ngày. Đây là một lợi thế và mở ra nhiều cơ hội hợp tác.

Bên cạnh đó, hai bên đã trao đổi về phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong các lĩnh vực của đời sống và hoạt động kinh tế. Tôi tin rằng những lĩnh vực này cũng mở ra cơ hội hợp tác rất lớn cho hai bên.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phát biểu tại thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn. (Ảnh: THANH THỂ)

Vấn đề đặt ra là phải tăng cường trao đổi, tìm hiểu rõ hơn về thị trường, hệ thống pháp luật của mỗi bên và củng cố lòng tin chiến lược. Đặc biệt, chúng ta cần tìm kiếm một dự án đầu tư lớn, có tính chất dẫn dắt, tạo động lực thúc đẩy các hoạt động hợp tác tiếp theo.

Chúng tôi tin rằng quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Liên bang Nga nói chung, giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông nói riêng, sẽ có bước phát triển mới.

Phóng viên: Thưa Bộ trưởng, những ưu tiên cụ thể nào cần được triển khai sau diễn đàn để cụ thể hóa những tiềm năng và cơ hội hợp tác?

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Tôi cho rằng có 5 nhóm giải pháp chúng ta cần tập trung thực hiện.

Thứ nhất, phải tăng cường hiệu quả hoạt động của Ủy ban Hợp tác Liên chính phủ Việt Nam-Liên bang Nga. Chúng ta không chỉ chờ đến khi xuất hiện điểm nghẽn mới tìm cách tháo gỡ, mà cần xây dựng kế hoạch hợp tác cụ thể và định kỳ đánh giá việc thực hiện.

Đối với từng dự án, phải xác định rõ mục tiêu và kết quả đầu ra. Chẳng hạn, đối với mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu, cần xác định cụ thể mức tăng hằng năm, hằng quý.

Hai bên cần định kỳ trao đổi, đánh giá tại sao mục tiêu đã đề ra đạt được, tại sao mục tiêu chưa đạt được, từ đó xác định những điểm nghẽn và đưa ra giải pháp cụ thể trong thời gian tới.

Thứ hai, phải khai thác tốt Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu.

Thứ ba, hai bên phải tăng cường trao đổi thông tin, tìm hiểu thị trường và hệ thống pháp luật của nhau. Thứ tư là cần tháo gỡ những điểm nghẽn trong kết nối hệ thống ngân hàng và thanh toán giữa hai nước.

Và thứ năm, tăng cường kết nối hệ thống vận tải và logistics. Cùng tham dự các hoạt động tại diễn đàn lần này có đại diện lãnh đạo Tổng công ty Hàng hải Việt Nam. Hai bên đang tìm kiếm các giải pháp xây dựng, phát triển vận tải trên cơ sở nền tảng công nghệ logistics, hệ thống kho hàng và kho lạnh…

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!