Đưa tiếng Anh đến gần hơn với học sinh vùng cao

Giờ học môn Tiếng Anh của các em học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (xã Võ Nhai).

Tại Trường THCS và THPT Trần Phú (xã La Hiên), việc học tiếng Anh không chỉ diễn ra trong những tiết học chính khóa mà còn được mở rộng thông qua mô hình Câu lạc bộ (CLB) tiếng Anh. Đây là không gian để học sinh chủ động giao lưu, rèn luyện kỹ năng nghe, nói và từng bước hình thành phản xạ giao tiếp.

Em Lê Duy Hưng, học sinh lớp 11A1, chia sẻ: Trước đây, em khá rụt rè khi nói tiếng Anh vì sợ sai ngữ pháp. Từ khi tham gia CLB được trao đổi trực tiếp với bạn bè và thầy cô qua những chủ đề gần gũi giúp em tự tin hơn. Tiếng Anh không còn là môn học lý thuyết khô khan mà trở thành công cụ giao tiếp trong các hoạt động của CLB.

Với đặc thù trường vùng cao, phần lớn học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (xã Võ Nhai) lựa chọn cách làm phù hợp với mô hình nội trú. Bên cạnh các tiết học chính khóa, Nhà trường phân công giáo viên môn Tiếng Anh đồng hành cùng học sinh trong giờ tự học để củng cố ngữ pháp, nâng cao kỹ năng nghe, nói và rèn luyện phát âm.

Cô Dương Quỳnh Nga, giáo viên môn tiếng Anh của Nhà trường, cho biết: Đặc thù học sinh nội trú sinh hoạt tại trường 24/7 là lợi thế để giáo viên sát sao hơn. Việc đồng hành trong giờ tự học giúp thầy cô kịp thời gỡ vướng cho từng em, củng cố nền tảng ngữ pháp và chỉnh sửa phát âm chi tiết mà thời lượng trên lớp chưa đáp ứng hết.

Em Lê Duy Hưng, học sinh lớp 11A1, chia sẻ phương pháp học tập trong buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ Tiếng Anh Trường THCS và THPT Trần Phú (xã La Hiên).

Những mô hình trên cho thấy sự chủ động của các nhà trường trong việc tạo môi trường học tiếng Anh. Tuy nhiên, tại các trường khu vực miền núi, quá trình triển khai vẫn đối mặt với không ít khó khăn, từ chất lượng đầu vào của học sinh đến đội ngũ giáo viên và môi trường giao tiếp ngoại ngữ.

Chia sẻ về những khó khăn từ đặc thù vùng cao, cô Nguyễn Thị Hoan, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, cho biết khó khăn lớn nhất là tỷ lệ học sinh đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số, trong khi khả năng tiếp thu tiếng phổ thông của nhiều em còn hạn chế. Điều này dẫn đến tâm lý e ngại, rụt rè khi các em tiếp cận một ngôn ngữ mới. Bên cạnh đó, môi trường giao tiếp tiếng Anh ngoài giờ học hầu như không có. Đội ngũ giáo viên tiếng Anh của Nhà trường hiện vẫn còn thiếu, gây áp lực trong phân công giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục.

Để chủ trương đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học không dừng ở định hướng mà từng bước đi vào thực tiễn, Đề án quốc gia về “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” được triển khai theo lộ trình 3 giai đoạn, kéo dài từ năm 2025 đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Trong giai đoạn đầu (2025 - 2030), trọng tâm là xây dựng môi trường học tập linh hoạt, tạo không gian cởi mở để học sinh phát triển kỹ năng nghe, nói và phản xạ giao tiếp.

Đây là bước đệm giúp các em giảm tâm lý e ngại, chuyển từ việc học thiên về lý thuyết sang chủ động sử dụng tiếng Anh. Từ nền tảng đó, các giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng việc tích hợp tiếng Anh vào các môn học khác, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục hiện đại.

Thực tế tại các trường vùng cao cho thấy, để mục tiêu lớn này trở thành hiện thực, sự chủ động của nhà trường và giáo viên là chưa đủ. Những cách làm như tổ chức CLB, tăng thời gian đồng hành trong giờ tự học hay đổi mới phương pháp đang mở thêm cơ hội để học sinh được thực hành, sử dụng tiếng Anh thường xuyên hơn. Song, khoảng cách về điều kiện học tập, chất lượng đầu vào, môi trường giao tiếp và đội ngũ giáo viên vẫn cần được giải quyết.

Vì vậy, cùng với sự nỗ lực của các nhà trường miền núi, rất cần sự đầu tư đồng bộ về nguồn lực, cơ sở vật chất và chính sách đãi ngộ giáo viên. Khi những điều kiện này được bảo đảm, tiếng Anh mới có thể trở thành công cụ hội nhập bình đẳng, mở rộng cơ hội học tập và phát triển cho học sinh ở mọi vùng miền, trong đó có học sinh vùng cao Thái Nguyên.