Đức đẩy mạnh xây dựng lực lượng tác chiến không người lái

Thành lập trung đoàn tác chiến không người lái đầu tiên

Theo military.people.com.cn, Bộ Quốc phòng Đức thông báo sẽ thành lập trung đoàn tác chiến không người lái đầu tiên vào năm 2027. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế trong tổ chức, sử dụng phương tiện không người lái, nâng cao khả năng tác chiến hiệp đồng của Lục quân Đức.

Trước đây, lực lượng không người lái của quân đội Đức chủ yếu được biên chế phân tán hoặc tổ chức tăng cường theo từng nhiệm vụ. Việc phát triển trang bị do các quân, binh chủng triển khai riêng rẽ, dẫn đến hạn chế trong phối hợp chỉ huy, chia sẻ dữ liệu và bảo đảm kỹ thuật.

Theo kế hoạch, trung đoàn mới trực thuộc Sư đoàn Thiết giáp số 10, gồm 5 đến 6 đại đội, đảm nhiệm các nhiệm vụ trinh sát, tiến công tầm gần và tầm xa, phòng, chống máy bay không người lái (UAV), tác chiến điện tử và thử nghiệm trang bị. Dự kiến, trung đoàn có quân số ban đầu khoảng 300 người, hình thành khả năng tác chiến bước đầu vào cuối năm 2027; đến năm 2029 tăng lên khoảng 600 người, hướng tới đạt khả năng tác chiến đầy đủ.

Điểm đáng chú ý là trung đoàn được tổ chức theo mô hình kết hợp các phương tiện không người lái trên không và mặt đất, với tầm tác chiến xa nhất dự kiến lên tới 500km. Trong đó, UAV trinh sát chiến thuật đảm nhiệm giám sát chiến trường, phát hiện mục tiêu và chuyển tiếp thông tin; UAV tiến công và đạn lảng vảng đảm nhiệm tiến công mục tiêu mặt đất. Các phương tiện không người lái trên bộ được sử dụng để trinh sát, chi viện hỏa lực và bảo đảm hậu cần. Trung đoàn cũng được trang bị phương tiện tác chiến điện tử để trinh sát điện từ, gây nhiễu và phòng, chống UAV đối phương.

Cùng với việc tổ chức lực lượng, Đức đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ không người lái, nhất là khả năng phát hiện, nhận dạng và phòng, chống UAV, tạo cơ sở kỹ thuật cho việc hình thành sức mạnh chiến đấu của đơn vị mới.

Thiết bị bay không người lái của Quantum Systems (Đức). Ảnh: TTXVN 

Bước chuyển từ yêu cầu cải cách quân đội và thực tiễn chiến trường

Việc Đức thành lập trung đoàn tác chiến không người lái xuất phát từ yêu cầu hiện đại hóa quân đội, những bài học từ xung đột Nga - Ukraine và sự thay đổi của môi trường an ninh châu Âu.

Trong nhiều thập niên, Lục quân Đức ưu tiên phát triển các loại vũ khí, trang bị truyền thống, đặc biệt là xe tăng, xe chiến đấu bộ binh và các hệ thống hỏa lực. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ không người lái, trí tuệ nhân tạo (AI) và tác chiến điện tử đang đặt ra yêu cầu điều chỉnh cơ cấu lực lượng, phương thức chỉ huy và tổ chức tác chiến.

Đối với Đức, trung đoàn mới được kỳ vọng sẽ bổ sung năng lực trinh sát, tiến công tầm xa và phòng, chống UAV cho các đơn vị thiết giáp. Qua đó, Lục quân Đức từng bước chuyển từ mô hình chủ yếu dựa vào các nền tảng vũ khí truyền thống sang tác chiến kết hợp giữa phương tiện có người điều khiển và không người lái, trong đó thông tin, dữ liệu và khả năng phối hợp giữa các lực lượng giữ vai trò quan trọng.

Bên cạnh đó, những điều chỉnh trong chính sách an ninh của Mỹ đối với châu Âu cũng thúc đẩy Đức tăng cường năng lực quốc phòng, nhất là khả năng phòng thủ tại sườn phía Đông NATO. So với việc mở rộng các đơn vị thiết giáp truyền thống vốn đòi hỏi thời gian và chi phí lớn, phát triển lực lượng không người lái được xem là giải pháp có khả năng bổ sung năng lực tác chiến nhanh hơn đối với một số nhiệm vụ.

Như vậy, việc thành lập trung đoàn tác chiến không người lái không đơn thuần là bổ sung trang bị mà còn thể hiện sự điều chỉnh trong tư duy tổ chức lực lượng và phương thức tác chiến của Lục quân Đức.

Triển vọng và những thách thức

Việc thành lập trung đoàn tác chiến không người lái được kỳ vọng thúc đẩy quá trình hiện đại hóa Lục quân Đức, đồng thời tạo động lực phát triển công nghiệp quốc phòng trong nước. Nhu cầu mua sắm UAV, đạn lảng vảng, phương tiện không người lái trên bộ và các hệ thống tác chiến điện tử sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp như Rheinmetall, Helsing và Stark nghiên cứu, sản xuất trang bị.

Ở góc độ an ninh khu vực, việc Đức tăng cường năng lực tác chiến không người lái trong đội hình NATO có thể tác động đến tương quan quân sự tại sườn phía Đông liên minh, nhất là khu vực biển Baltic và vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga. Trong bối cảnh quan hệ Nga - NATO tiếp tục căng thẳng, động thái này có thể làm gia tăng cạnh tranh quân sự và khiến tình hình an ninh khu vực thêm phức tạp.

Bên cạnh đó, khả năng hình thành sức mạnh chiến đấu đúng tiến độ của đơn vị này vẫn còn nhiều việc phải làm. Hệ thống mua sắm quốc phòng Đức lâu nay gặp không ít khó khăn về thủ tục và thời gian triển khai. Một số phương tiện tiến công tầm xa, đạn lảng vảng vẫn trong quá trình lựa chọn, thử nghiệm hoặc hoàn thiện kế hoạch mua sắm. Việc kết hợp nhiều loại phương tiện không người lái với hệ thống tác chiến điện tử và mạng lưới chỉ huy cũng đòi hỏi năng lực tích hợp công nghệ, tổ chức huấn luyện và bảo đảm kỹ thuật đồng bộ. Khả năng nhân rộng mô hình này còn phụ thuộc vào kết quả triển khai trong những năm tới.

Việc Đức thành lập trung đoàn tác chiến không người lái đầu tiên phản ánh xu hướng phương tiện không người lái đang chuyển từ vai trò hỗ trợ sang trực tiếp đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ tác chiến quan trọng. Tuy nhiên, sức mạnh chiến đấu không chỉ phụ thuộc vào số lượng và tính năng trang bị mà còn được quyết định bởi khả năng tổ chức, chỉ huy, kết nối và phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trên chiến trường.