Dùng AI trong học tập thế nào để học sinh không lười suy nghĩ?
Dù mang lại nhiều lợi ích, song theo TS Nguyễn Quốc Tư, AI là công cụ, không thể thay thế tư duy cá nhân. Thông tin từ AI vẫn cần kiểm chứng, đặc biệt trong các chủ đề khoa học, lịch sử, pháp luật.
Tham luận tại Hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ (KHCN) vào cuộc sống - Từ lý thuyết đến thực tiễn” diễn ra hôm nay (28/1), về chủ đề ứng dụng AI trong giảng dạy, TS Nguyễn Quốc Tư Phó Hiệu trường Trường ĐH Intracom cho rằng, giáo dục ngày nay đòi hỏi kỹ năng học tập suốt đời, khả năng cập nhật nhanh và sáng tạo không ngừng, ngày nay không còn học để biết một lần, mà phải học để thích nghi cả đời. Từ đó cũng đặt ra những thách thức khi khối lượng kiến thức tăng lên theo cấp số nhân, nhiều học sinh, sinh viên cảm thấy quá tải, bị động, thiếu định hướng.
Toàn cảnh hội thảo
Trong bối cảnh đó, công nghệ trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là ChatGPT, đang trở thành bạn đồng hành mới giúp mỗi người học tập chủ động hơn.
“AI sẽ không thay thế con người, nhưng người biết cách khai thác AI sẽ dẫn đầu”, TS Nguyễn Quốc Tư khẳng định.
Theo TS Nguyễn Quốc Tư, ChatGPT là một mô hình AI ngôn ngữ, được huấn luyện để trò chuyện, giải thích, và hỗ trợ nhiều nhiệm vụ liên quan đến ngôn ngữ tự nhiên. ChatGPT có thể hiểu ngôn ngữ tự nhiên, trả lời câu hỏi bằng văn phong dễ hiểu, gần gũi, tương tác linh hoạt từ trả lời câu hỏi, mô phỏng đối thoại, đến gợi ý cách viết luận, làm báo cáo, điều chỉnh phong cách trả lời theo yêu cầu, trình độ, nhu cầu riêng biệt. Từ học sinh tiểu học đến nghiên cứu sinh đều có thể dùng ChatGPT trong quá trình học tập để hiệu quả hơn. Hiện nay, nhiều trường đại học như Harvard, Stanford, Oxford đã tích hợp AI như ChatGPT vào mô hình hỗ trợ học tập và nghiên cứu.
Dẫn chứng những ứng dụng của AI trong học tập cho học sinh, TS Nguyễn Quốc Tư cho rằng, AI có thể hỗ trợ học sinh, sinh viên soạn thảo các bài viết hay giải thích các kiến thức phức tạp. Ví dụ, khi cần viết bài luận về công nghệ , AI có thể gợi ý ngay 3 cách mở bài khác nhau chỉ trong vài giây. Hay AI có thể giúp học sinh luyện kỹ năng ngôn ngữ, tư duy phản biện.
“Với sự phát triển của AI các em hoàn toàn có thể luyện nói tiếng Anh, Trung, Nhật… thông qua trò chuyện tự nhiên, giả lập phỏng vấn xin việc, đối thoại thương mại, thảo luận học thuật hoặc dùng AI để chỉnh sửa lỗi giao tiếp, nâng cao vốn từ vựng, cải thiện phản xạ ngôn ngữ… Ngoài ra, học sinh, sinh viên cũng có thể sử dụng AI để lên kế hoạch học tập, hỗ trợ giải các bài tập khó, tóm tắt bài học, soạn thảo các bài luận, tạo câu hỏi ôn tập, gợi ý học liệu, lập đề cương nghiên cứu, chia sẻ phương pháp ôn thi, tạo bản đồ tư duy, hay giải đáp bất cứ thắc mắc nào trong học tập…”, TS Nguyễn Quốc Tư dẫn chứng.
Dù mang lại nhiều lợi ích, song theo TS Nguyễn Quốc Tư, AI là công cụ, không thể thay thế tư duy cá nhân. Thông tin từ AI vẫn cần kiểm chứng, đặc biệt trong các chủ đề khoa học, lịch sử, pháp luật.
Khi học sinh, sinh viên sử dụng AI trong học tập, nghiên cứu cũng cần cẩn trọng với hội chứng lười suy nghĩ, muốn vậy người học cần tự mình kiểm tra, phân tích, phản biện lại câu trả lời AI đưa ra, kết hợp đa dạng nguồn học tập như sách, bài giảng, thực hành thực tế và AI để phát triển toàn diện.
“Người học giỏi nhất không phải người biết nhiều nhất, mà là người đặt câu hỏi tốt nhất. AI giúp chúng ta học nhanh hơn, sâu hơn, sáng tạo hơn. Nhưng kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào thái độ học tập và nỗ lực cá nhân. Trong kỷ nguyên AI, học cách tư duy, thích nghi, sáng tạo sẽ quan trọng hơn việc ghi nhớ tri thức. Đừng sợ AI sẽ thay thế bạn. Hãy sợ nếu bạn không biết cách dùng AI để làm mình mạnh mẽ hơn. AI không chỉ giúp bạn học tốt hơn. Nó dạy bạn cách học thông minh hơn”, TS Nguyễn Quốc Tư lưu ý.
