Đừng nhầm xe đạp điện với xe máy điện khi mua xe cho con

Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Quảng Ninh khuyến cáo phụ huynh khi mua phương tiện cho con cần kiểm tra kỹ hồ sơ, phiếu xuất xưởng và các thông số kỹ thuật; xác định chính xác loại phương tiện trước khi giao cho trẻ sử dụng.

Ba nhóm xe, ba yêu cầu khác nhau

Trên thị trường hiện có nhiều phương tiện chạy bằng điện được thiết kế khá giống nhau. Có xe mang kiểu dáng xe đạp, có xe gần như xe máy điện, thậm chí được trang bị thêm bàn đạp. Chính điểm này khiến không ít phụ huynh nhầm lẫn.

Theo quy định hiện hành, việc phân loại phương tiện không chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài, tên gọi của nhà sản xuất hay việc xe có bàn đạp. Các thông số kỹ thuật và đặc tính vận hành là căn cứ quan trọng để xác định xe thuộc nhóm nào.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định xe đạp máy là xe đạp có trợ lực từ động cơ; nguồn động lực từ động cơ phải ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25km/h.

Phân biệt xe đạp điện, xe gắn máy điện, xe mô tô điện: Phụ huynh cần biết khi mua xe cho con.

Nói cách khác, một chiếc xe có bàn đạp nhưng động cơ vẫn tạo lực kéo khi người lái đã ngừng đạp hoặc có thông số kỹ thuật vượt tiêu chí của xe đạp máy thì không mặc nhiên được xem là xe đạp điện.

Xe đạp điện (xe đạp máy) là loại xe đạp có trợ lực từ động cơ, trong đó động cơ phải ngắt khi người điều khiển dừng đạp hoặc khi xe đạt tốc độ 25km/h. Đây là nhóm phương tiện thường được phụ huynh lựa chọn cho học sinh, nhưng khi mua xe cần kiểm tra thông số kỹ thuật và hồ sơ thay vì chỉ nhìn vào tên gọi “xe đạp điện” trên quảng cáo.

Xe gắn máy điện là phương tiện có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, vận tốc thiết kế không lớn hơn 50km/h và công suất động cơ điện không lớn hơn 4kW. Người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về sức khỏe, hiểu biết quy tắc giao thông và kỹ năng điều khiển phương tiện.

Đây là ranh giới đáng lưu ý với phụ huynh có con đang học THPT. Một chiếc xe có kiểu dáng nhỏ gọn, nhìn không khác nhiều so với xe đạp điện nhưng nếu thuộc nhóm xe gắn máy thì người điều khiển phải đáp ứng điều kiện tương ứng.

Trong khi đó, xe mô tô điện thuộc nhóm xe mô tô nếu là xe hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ nhưng không thuộc loại xe gắn máy. Với xe hai bánh, trường hợp công suất động cơ điện trên 4kW hoặc vận tốc thiết kế trên 50km/h có thể thuộc nhóm xe mô tô theo tiêu chí phân loại hiện hành.

Người điều khiển xe mô tô phải đủ 18 tuổi và có giấy phép lái xe phù hợp. Giấy phép lái xe hạng A1 được cấp cho người điều khiển xe mô tô hai bánh có công suất động cơ điện đến 11kW; hạng A dành cho xe mô tô hai bánh có công suất động cơ điện trên 11kW và các loại xe thuộc phạm vi của hạng A1.

Sai lầm dễ gặp là phụ huynh lựa chọn phương tiện dựa trên cảm quan: xe nhỏ, tốc độ không quá cao, có bàn đạp hoặc người bán khẳng định “học sinh đi được”. Trong khi đó, thông số kỹ thuật mới là căn cứ quan trọng.

Trước khi mua, phụ huynh nên yêu cầu người bán cung cấp đầy đủ hồ sơ, giấy tờ và thông số của phương tiện; đặc biệt kiểm tra vận tốc thiết kế, công suất động cơ, đặc tính vận hành và loại phương tiện được xác định trong hồ sơ.

Nếu xe được quảng cáo là “xe đạp điện” nhưng thông số cho thấy thuộc nhóm xe gắn máy hoặc xe mô tô, việc giao xe cho học sinh chưa đủ tuổi hoặc chưa đáp ứng điều kiện điều khiển có thể dẫn đến vi phạm.

Giao xe cho con chưa đủ điều kiện, phụ huynh có thể bị phạt

Quy định xử phạt hiện hành đặt trách nhiệm không chỉ lên người trực tiếp điều khiển mà còn đối với chủ phương tiện khi giao xe cho người không đủ điều kiện.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, chủ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự là cá nhân nếu giao hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển xe tham gia giao thông có thể bị phạt từ 8-10 triệu đồng; với tổ chức, mức phạt từ 16-20 triệu đồng. Quy định này bao gồm cả trường hợp người điều khiển có giấy phép lái xe nhưng đang trong thời gian bị tước quyền sử dụng.

Trường hợp giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển mà gây hậu quả thuộc các trường hợp luật định, người giao xe còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự.

Sau khi chọn xe, phụ huynh cần đối chiếu với độ tuổi và điều kiện điều khiển của con. Theo luật hiện hành, người từ đủ 16 tuổi được điều khiển xe gắn máy; người từ đủ 18 tuổi mới được cấp giấy phép lái xe hạng A1, A và các hạng liên quan theo quy định.