Vì sao van nạp của ô tô dễ bị đóng cặn carbon?

Các động cơ phun nhiên liệu trực tiếp hiện đại thường gặp tình trạng cặn carbon bám trên van nạp do nhiên liệu không được phun qua van như ở hệ thống phun nhiên liệu cổng trước đây. Điều này khiến hơi dầu và khí thải từ hệ thống thông hơi hộp số gây tích tụ cặn, ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành xe.

Hình minh họa van nạp ô tô bị đóng cặn carbon. Ảnh: FAST LANE ONLY

Trước đây, hệ thống phun nhiên liệu cổng (port fuel injection) phun nhiên liệu trực tiếp lên van nạp, giúp làm sạch van nhờ tính năng tẩy rửa của nhiên liệu. Tuy nhiên, các động cơ phun nhiên liệu trực tiếp (direct injection) hiện đại lại phun nhiên liệu thẳng vào buồng đốt, khiến van nạp không được nhiên liệu làm sạch tự nhiên.

Hơi dầu và khí thải từ hệ thống thông hơi hộp số (crankcase ventilation) mang theo sương dầu bám lên van nạp. Khi van nạp nóng lên trong quá trình vận hành, lớp dầu này bị nung nóng và kết hợp với các tạp chất khác tạo thành cặn carbon cứng, bám chặt trên bề mặt van.

Tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng hơn khi xe thường xuyên vận hành ở điều kiện nhiệt độ thấp hoặc các chuyến đi ngắn không đủ để động cơ đạt nhiệt độ làm việc tối ưu. Nhiệt độ thấp khiến cặn bám khó bị đốt cháy và dễ tích tụ dần theo thời gian.

Các mẫu xe đời mới trang bị động cơ phun nhiên liệu trực tiếp như một số phiên bản của Volkswagen, Ford, BMW, Audi, Hyundai và Kia thường gặp phải vấn đề này. Dấu hiệu nhận biết gồm động cơ chạy không ổn định khi không tải, giật cục, mất công suất và đèn báo lỗi động cơ bật sáng.

Do cặn carbon bám trên van nạp không thể quan sát bằng mắt thường, việc kiểm tra đòi hỏi phải tháo rời các chi tiết hoặc sử dụng thiết bị nội soi chuyên dụng. Việc làm sạch cũng cần áp dụng các phương pháp chuyên biệt như phun cát vỏ óc chó hoặc sử dụng hóa chất tẩy rửa chuyên dụng.

Việc bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra và làm sạch van nạp là điều cần thiết để duy trì hiệu suất vận hành và tuổi thọ động cơ cho các xe sử dụng công nghệ phun nhiên liệu trực tiếp. Chủ xe nên tuân thủ lịch bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để hạn chế rủi ro do cặn carbon gây ra.