Dùng số điện thoại khách hàng để quảng cáo có thể vi phạm pháp luật: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?
Số điện thoại khách hàng thu thập trong quá trình mua bán, giao hàng không phải thông tin doanh nghiệp được quyền sử dụng để gửi tin nhắn, gọi điện quảng cáo. Theo quy định pháp luật hiện hành, việc sử dụng dữ liệu cá nhân cho mục đích quảng cáo phải có sự đồng ý của khách hàng và bảo đảm các điều kiện liên quan.
Số điện thoại khách hàng cũng là dữ liệu cá nhân được pháp luật bảo vệ
Trong hoạt động kinh doanh, việc thu thập số điện thoại khách hàng để xác nhận đơn hàng, giao hàng, chăm sóc sau bán hoặc phục vụ các giao dịch ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp có thói quen tận dụng danh sách số điện thoại này để gửi tin nhắn khuyến mại, giới thiệu sản phẩm mới hoặc gọi điện mời sử dụng dịch vụ, quảng cáo mà chưa kiểm tra đầy đủ căn cứ pháp lý.

Ảnh minh hoạ: AI
Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, dữ liệu cá nhân là dữ liệu số hoặc thông tin dưới dạng khác xác định hoặc giúp xác định một con người cụ thể. Trong đó, số điện thoại là một trong những thông tin cá nhân được pháp luật bảo vệ. Việc thu thập, lưu trữ, sử dụng, cung cấp hoặc chia sẻ dữ liệu này phải tuân thủ các nguyên tắc và điều kiện theo quy định.
Đáng chú ý, Điều 28 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định việc xử lý dữ liệu cá nhân của khách hàng để kinh doanh dịch vụ quảng cáo phải được sự đồng ý của khách hàng. Sự đồng ý này phải dựa trên cơ sở khách hàng biết rõ nội dung, phương thức, hình thức và tần suất giới thiệu sản phẩm; đồng thời doanh nghiệp phải cung cấp phương thức để khách hàng từ chối nhận thông tin quảng cáo.
Như vậy, việc khách hàng cung cấp số điện thoại để đặt hàng, nhận hàng hoặc đăng ký sử dụng một dịch vụ không mặc nhiên đồng nghĩa với việc họ đồng ý nhận quảng cáo từ doanh nghiệp. Khi muốn sử dụng thông tin đã thu thập cho một mục đích mới, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng.
Doanh nghiệp phải có sự đồng ý rõ ràng, không được tự mặc định khách hàng chấp thuận
Một trong những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là sự đồng ý của khách hàng phải được thể hiện rõ ràng, cụ thể và có khả năng kiểm chứng.
Theo quy định tại Điều 43 Nghị định 330/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể bị xử phạt nếu xử lý dữ liệu cá nhân khi chưa có sự đồng ý hợp lệ; thiết lập phương thức mặc định đồng ý hoặc tạo ra chỉ dẫn gây hiểu lầm giữa đồng ý và không đồng ý. Việc xin ý kiến cũng phải bảo đảm khách hàng được lựa chọn đối với từng mục đích xử lý dữ liệu cá nhân.
Đặc biệt, doanh nghiệp không được tự coi việc khách hàng im lặng hoặc không phản hồi yêu cầu xin ý kiến là đồng ý cho phép sử dụng dữ liệu cá nhân. Do đó, việc cài sẵn ô đồng ý nhận quảng cáo, buộc khách hàng phải chấp thuận sử dụng dữ liệu cho mục đích tiếp thị mới được mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ có thể phát sinh rủi ro vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, Điều 28 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định khách hàng có quyền yêu cầu ngừng nhận thông tin từ dịch vụ quảng cáo. Doanh nghiệp có trách nhiệm thiết lập cơ chế để khách hàng thực hiện quyền này và phải chấm dứt hoạt động quảng cáo khi nhận được yêu cầu.
Luật cũng yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo có trách nhiệm chứng minh việc sử dụng dữ liệu khách hàng để quảng cáo là phù hợp quy định. Vì vậy, doanh nghiệp cần lưu giữ thông tin về quá trình đăng ký, nội dung đồng ý, thời điểm khách hàng chấp thuận và phạm vi sử dụng dữ liệu, thay vì chỉ dựa vào danh sách số điện thoại đang có.
Không chỉ phải có sự đồng ý của khách hàng, hoạt động quảng cáo qua điện thoại còn phải tuân thủ quy định về chống tin nhắn rác, thư điện tử rác và cuộc gọi rác.
Theo Điều 37 Nghị định 330/2026/NĐ-CP, hành vi gửi tin nhắn quảng cáo khi chưa được người nhận đồng ý, gọi điện quảng cáo khi chưa được khách hàng đồng ý rõ ràng hoặc tiếp tục gọi điện, nhắn tin khi khách hàng đã từ chối nhận quảng cáo đều có thể bị xử phạt.
Pháp luật cũng giới hạn tần suất quảng cáo. Theo đó, nếu không có thỏa thuận khác với người sử dụng, mỗi doanh nghiệp không được gửi quá 3 tin nhắn quảng cáo đến một số điện thoại hoặc thực hiện quá 1 cuộc gọi quảng cáo đến một số điện thoại trong vòng 24 giờ. Tin nhắn quảng cáo chỉ được gửi từ 7 giờ đến 22 giờ; cuộc gọi quảng cáo thực hiện trong khoảng thời gian từ 8 giờ đến 17 giờ.
Đặc biệt, doanh nghiệp phải kiểm tra Danh sách không quảng cáo trước khi thực hiện chiến dịch tiếp thị và không được gửi tin nhắn, gọi điện quảng cáo đến những số điện thoại thuộc danh sách này.
Vi phạm có thể bị phạt đến hàng chục triệu đồng, kèm biện pháp khắc phục
Đáng chú ý, Nghị định 330/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 19.8.2026, đã quy định cụ thể các mức xử phạt đối với hành vi vi phạm về bảo vệ dữ liệu cá nhân trong kinh doanh dịch vụ quảng cáo.
Theo Điều 63, tổ chức có thể bị phạt từ 30-50 triệu đồng đối với một trong các hành vi như thu thập, sử dụng dữ liệu cá nhân cơ bản để phân phối quảng cáo khi chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu; không cung cấp cơ chế minh bạch, dễ tiếp cận để khách hàng từ chối quảng cáo hoặc rút lại sự đồng ý chia sẻ dữ liệu; mặc định đồng ý chia sẻ dữ liệu cho mạng lưới quảng cáo liên kết.
Mức phạt từ 50-70 triệu đồng được áp dụng đối với các hành vi như sử dụng dữ liệu cá nhân nhạy cảm để phân phối quảng cáo khi chưa có sự đồng ý; kinh doanh dịch vụ quảng cáo dựa trên dữ liệu cá nhân của trẻ em dưới 16 tuổi khi chưa được người đại diện hợp pháp đồng ý; thu thập dữ liệu thông qua theo dõi website, ứng dụng để quảng cáo theo hành vi hoặc cá nhân hóa quảng cáo khi chưa có sự đồng ý.
Ngoài phạt tiền, tổ chức vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm từ 1-6 tháng, tùy mức độ. Cơ quan chức năng cũng có thể buộc hủy, xóa dữ liệu cá nhân đã thu thập, sử dụng trái phép và nộp lại khoản thu có được từ hành vi vi phạm.
Đối với hành vi vi phạm trong hoạt động gọi điện, nhắn tin quảng cáo, Điều 37 Nghị định 330/2026/NĐ-CP cũng quy định mức phạt từ 10-20 triệu đồng đối với cá nhân gửi tin nhắn quảng cáo khi chưa được đồng ý hoặc gọi điện quảng cáo khi chưa được khách hàng chấp thuận rõ ràng. Tổ chức thực hiện cùng hành vi phải chịu mức phạt gấp đôi, tương đương 20-40 triệu đồng.
Trường hợp tổ chức thực hiện quá số lượng tin nhắn, cuộc gọi quảng cáo hoặc quảng cáo ngoài khung giờ quy định mà không có thỏa thuận khác với khách hàng, mức phạt có thể từ 60-100 triệu đồng. Riêng hành vi gọi điện, gửi tin nhắn quảng cáo đến số thuê bao thuộc Danh sách không quảng cáo có thể bị phạt từ 160-180 triệu đồng đối với tổ chức.
Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ quy trình sử dụng dữ liệu khách hàng
Trước những quy định ngày càng chặt chẽ về bảo vệ dữ liệu cá nhân, doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình thu thập và khai thác thông tin khách hàng, đặc biệt là hoạt động tiếp thị qua điện thoại.
Trước hết, cần xác định rõ mục đích thu thập số điện thoại ngay từ đầu; phân biệt thông tin phục vụ giao dịch, chăm sóc khách hàng với thông tin được phép sử dụng cho quảng cáo. Khi triển khai tiếp thị, doanh nghiệp cần có cơ chế xin ý kiến riêng, rõ ràng, tự nguyện; thông báo cụ thể nội dung, hình thức và tần suất quảng cáo; lưu trữ bằng chứng về sự đồng ý của khách hàng.
Đồng thời, cần thiết lập phương thức từ chối quảng cáo thuận tiện, dễ tiếp cận; cập nhật ngay danh sách khách hàng đã từ chối để tránh tiếp tục gửi tin nhắn hoặc gọi điện.
Doanh nghiệp cũng cần kiểm soát việc nhân viên truy cập, sao chép, chia sẻ danh sách khách hàng; rà soát nguồn dữ liệu từ đối tác và không tùy tiện mua bán, trao đổi danh sách số điện thoại không rõ nguồn gốc.
Theo các quy định tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định 330/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp không chỉ chịu trách nhiệm về việc sử dụng dữ liệu đúng mục đích mà còn phải bảo đảm quyền của khách hàng trong suốt quá trình xử lý thông tin. Việc tuân thủ các quy định này là yêu cầu cần thiết để hạn chế nguy cơ bị xử phạt, đồng thời bảo vệ uy tín và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.
