Đừng sợ thất bại khi theo đuổi điều có ý nghĩa

Tác giả: Amy C. Edmondson/Alpha Books & NXB Công Thương

Sai sao cho đúng

Cuốn sách phân tích ba loại thất bại gồm cơ bản, phức tạp và thông minh, giúp người đọc nhận diện những sai lầm cần ngăn chặn và những trải nghiệm có giá trị học hỏi. Qua các câu chuyện thực tế, tác phẩm khuyến khích con người dũng cảm đối diện với sai sót, rút kinh nghiệm và biến thất bại thành cơ hội phát triển.

Đừng sợ thất bại khi theo đuổi điều có ý nghĩa

Thất bại thông minh không nhất thiết phải tạo ra phát minh lớn. Điều quan trọng là thử nghiệm xuất phát từ một mục tiêu đáng theo đuổi và mang lại giá trị.

Những thất bại đáng giá đều bắt đầu từ mong muốn khám phá hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể. Ảnh: cottonbro studio/Pexels.

Thất bại thông minh xảy ra như một phần của những gì mà bạn tin là cơ hội có ý nghĩa để tiến tới mục tiêu giá trị. Jen Heemstra và Steve Knutson đã theo đuổi một khám phá khoa học mà họ hy vọng sẽ dẫn tới một bài báo quan trọng trên một tạp chí hàng đầu – họ đã hình dung mục này trên hồ sơ xin việc của mình. Việc nhận ra mình đã sai (lúc đầu) thật đáng thất vọng. Jocelyn Bell đã nhận thấy – và sau đó phải thuyết phục giáo sư – một cơ hội để xác định điều gì đó mới mẻ về hệ mặt trời, ngay cả khi cô không chắc đó có thể là gì.

Mẹ tôi mong rồi một ngày sẽ gặp được người để chung sống suốt đời. Tìm được bạn đời, xây dựng một doanh nghiệp mới hoặc tạo ra một khám phá khoa học đều có thể hàm chứa cơ hội có ý nghĩa. Nhưng mục tiêu không nhất thiết phải cao xa. Thử nghiệm một công thức nấu ăn trông ngon lành nhưng hóa ra lại có mùi vị kinh khủng cũng được coi là một thất bại thông minh.

Hãy học cách trải nghiệm thất bại thông minh ngay từ khi còn nhỏ. Một đứa trẻ chập chững những bước đi đầu tiên đã đang trải nghiệm điều đó. Nhưng ở trường tiểu học, nhiều đứa trẻ bắt đầu tin rằng việc đưa ra câu trả lời đúng là hoạt động duy nhất được coi trọng. Đây là lý do các chương trình giảng dạy được thiết kế tốt về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) tạo cơ hội cho học sinh thực hành thất bại thông minh đồng thời làm chủ kiến thức lại có giá trị đến vậy. Trường trung học Brighton, một trường độc lập dành cho cả nam và nữ ở Brighton (Anh) đã thực hiện điều này một cách nghiêm túc. Sam Harvey, giám đốc chương trình giảng dạy thiết kế và công nghệ, mô tả triết lý của trường: “Sức sáng tạo của học sinh là không giới hạn, chúng tôi khuyến khích các em sáng tạo, thử nghiệm và kiểm nghiệm ý tưởng của mình.” Nói cách khác, hãy thực hành thất bại thông minh.

Đó là cách mà năm thanh thiếu niên người Anh tại trường Trung học Brighton nhìn thấy cơ hội không chỉ để cải thiện bài tập học kỳ của họ mà còn giải quyết một vấn đề thực tế: vô tình đứt tay khi gọt một quả bơ, hay còn gọi là “thương tích do gọt bơ”. Sau khi một bạn học bị đứt tay vì gọt bơ, năm học sinh 13 và 14 tuổi, được giáo viên Sarah Awbery khuyến khích, đã tạo ra một nguyên mẫu dụng cụ để bóc vỏ an toàn và loại bỏ hạt bơ. Trong số hơn hai nghìn bài dự thi, “Avogo” – tên mà nhóm thiếu niên đặt cho phát minh của mình – đã giành chiến thắng tại cuộc thi Design Ventura của Bảo tàng Thiết kế London năm 2017 ở hạng mục Trường Độc lập. Sau đó, các em học sinh đã huy động vốn để sản xuất Avogo qua trang web gây quỹ cộng đồng Kickstarter. Đó là một vấn đề đáng tự hào. Một cơ hội đầy ý nghĩa.

Trường Trung học Brighton chỉ là một ví dụ về việc dạy cho trẻ thói quen và tư duy về thất bại thông minh. Ví dụ, các buổi triển lãm thực hành trong bảo tàng dành cho trẻ em, nơi cho trẻ cơ hội thả một quả bóng vào ống và dự đoán xem nó sẽ rơi theo hướng nào, giúp trẻ sớm thực hành các kiểu thất bại đúng cách. Vui chơi là một phần không thể thiếu trong tinh thần thất bại thông minh. Không phải lúc nào nó cũng làm ta đau đớn.