Đừng vô cảm trước bạo lực học đường

Những năm gần đây, dư luận không khỏi bức xúc khi trên mạng xã hội xuất hiện nhiều đoạn video ghi lại cảnh học sinh bị đánh đập, lăng mạ ngay trong khuôn viên trường học hoặc ở những nơi công cộng. Điều đáng lo ngại không chỉ là hành vi bạo lực của một số em học sinh mà còn là hình ảnh hàng chục bạn học xung quanh đứng xem, cười đùa, quay phim, thậm chí cổ vũ mà không một ai can ngăn hoặc báo cho thầy cô, nhà trường.

(Ảnh: Internet)

Bạo lực học đường là vấn nạn nhức nhối. Tuy nhiên, sự thờ ơ của những người chứng kiến lại khiến hậu quả trở nên nghiêm trọng hơn. Khi một học sinh bị đánh, bị xúc phạm danh dự hoặc bị cô lập, các em không chỉ chịu tổn thương về thể chất mà còn có thể mang những vết thương tinh thần kéo dài.

Trong hoàn cảnh ấy, một lời can ngăn, một hành động báo tin cho thầy cô hay đơn giản là sự quan tâm đúng lúc cũng có thể giúp ngăn chặn những điều đáng tiếc xảy ra. Thế nhưng nhiều học sinh lại chọn cách đứng xem như thể đó là chuyện không liên quan đến mình.

Tình trạng vô cảm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Một số em sợ bị trả thù nên không dám lên tiếng. Một số khác coi những vụ xô xát là trò giải trí, tò mò đứng xem và quay video để đăng tải lên mạng xã hội nhằm thu hút sự chú ý. Đáng lo ngại hơn, khi tiếp xúc quá nhiều với các nội dung bạo lực trên không gian mạng mà không được định hướng đúng đắn, nhiều em dần trở nên chai sạn cảm xúc và thiếu sự đồng cảm trước nỗi đau của người khác.

(Ảnh: Internet)

Để ngăn chặn bạo lực học đường và hạn chế tình trạng vô cảm ở học sinh, cần có sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó, nhà trường giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, bồi dưỡng các giá trị đạo đức và xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh cho học sinh.

Công tác phòng chống bạo lực học đường cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu hay các buổi sinh hoạt mang tính hình thức. Các trường học cần xây dựng cơ chế tiếp nhận thông tin nhanh chóng, khuyến khích học sinh báo cáo khi phát hiện các vụ việc bất thường, đồng thời bảo vệ người cung cấp thông tin để các em yên tâm lên tiếng. Bên cạnh đó, việc giáo dục kỹ năng ứng xử, kỹ năng can thiệp an toàn và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng cũng cần được chú trọng hơn trong các hoạt động giáo dục.

Bên cạnh nhà trường, gia đình cũng giữ vai trò then chốt trong việc hình thành nhân cách và lối sống của trẻ. Cha mẹ là những người đầu tiên dạy con biết yêu thương, chia sẻ và tôn trọng mọi người. Nếu trẻ lớn lên trong môi trường thiếu sự quan tâm đến cảm xúc của người xung quanh hoặc thường xuyên chứng kiến những cách ứng xử thiếu văn minh, các em rất dễ hình thành thái độ thờ ơ trước những hoàn cảnh khó khăn của người khác. Vì vậy, phụ huynh cần thường xuyên trò chuyện với con về các vấn đề đạo đức, hướng dẫn con cách ứng xử khi gặp tình huống xung đột và khuyến khích con biết bảo vệ lẽ phải bằng những hành động phù hợp.

Bên cạnh công tác giáo dục và phòng ngừa, cần có những biện pháp đủ mạnh và nghiêm minh để ngăn chặn bạo lực học đường cũng như tình trạng vô cảm ở học sinh. Những học sinh có hành vi đánh bạn, xúc phạm bạn cần được xử lý theo quy định của nhà trường và pháp luật, đồng thời được giáo dục để nhận thức rõ hậu quả do mình gây ra. Đối với những trường hợp quay phim, phát tán clip nhằm cổ súy bạo lực hoặc làm nhục bạn học, cũng cần có hình thức xử lý nghiêm theo quy định. Quan trọng hơn, cần xây dựng trong nhà trường một môi trường mà ở đó việc lên tiếng bảo vệ bạn bè được xem là hành động đáng trân trọng và luôn được khuyến khích.

Một xã hội nhân văn không thể được xây dựng từ những con người chọn cách đứng xem khi người bên cạnh bị tổn thương. Mỗi học sinh cần hiểu rằng sự im lặng trước cái xấu đôi khi cũng vô tình tiếp tay để cái xấu tiếp tục tồn tại. Khi biết quan tâm, biết lên tiếng và hành động đúng lúc để bảo vệ bạn học, các em không chỉ góp phần ngăn chặn bạo lực học đường mà còn chung tay xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và giàu tình người.

Tác giả: Trà Bình