Dựng xây mái ấm tạo “lá chắn” ngăn bạo lực gia đình
Bạo lực gia đình không chỉ gây tổn thương về thể chất, tinh thần cho nạn nhân mà còn để lại nhiều hệ lụy đối với mỗi gia đình và cộng đồng. Cùng với xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, việc đẩy mạnh tuyên truyền, vun đắp gia đình hạnh phúc, xây dựng văn hóa ứng xử đang trở thành “lá chắn” quan trọng để phòng ngừa bạo lực từ sớm, từ gốc.

Mỗi gia đình hạnh phúc góp phần xây dựng một đất nước hạnh phúc.
Xác định công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình (PCBLGĐ) là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn sự ổn định từ mỗi cộng đồng dân cư, các cấp, ngành, địa phương luôn quan tâm triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, chú trọng đưa hoạt động phòng ngừa bạo lực về tận cơ sở.
Theo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, nội dung công tác gia đình được đưa vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của 129/129 xã, phường, đạt 100%; 17/17 cơ quan, đơn vị thành viên Ban Chỉ đạo công tác gia đình tỉnh cũng lồng ghép nhiệm vụ này vào hoạt động chuyên ngành.
Hệ thống các mô hình công tác gia đình và phòng chống bạo lực gia đình tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả, với khoảng 3.200 nhóm PCBLGĐ, 2.600 Câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 2.000 đường dây nóng và 3.300 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, hòa giải, hỗ trợ kịp thời các vụ việc phát sinh.
Trong năm, toàn tỉnh thực hiện hơn 6.400 lượt tuyên truyền trực quan bằng pano, băng rôn, khẩu hiệu; hơn 9.500 lượt tin, bài, phóng sự trên hệ thống truyền thanh cơ sở; hơn 8.500 tin, bài trên các nền tảng số; phát hành hơn 4.400 tài liệu, cẩm nang, tờ rơi, tờ gấp. Bên cạnh đó là hơn 3.100 hội nghị, hội thảo, tọa đàm, chương trình văn hóa, văn nghệ và các hoạt động tuyên truyền khác, thu hút hàng trăm nghìn lượt người tham dự.
Để công tác PCBLGĐ thực sự đi vào từng khu dân cư, từng mái ấm, cùng với vai trò quản lý của chính quyền, sự vào cuộc của các tổ chức chính trị - xã hội và người dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong đó, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ phát huy vai trò nòng cốt với nhiều hoạt động thiết thực, hướng trực tiếp về hội viên, gia đình và cộng đồng.
Tại xã Nghĩa Lâm, công tác xây dựng gia đình hạnh phúc, tạo môi trường an toàn cho phụ nữ và trẻ em được Hội Liên hiệp Phụ nữ xã xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Hiện toàn xã có trên 4.900 hội viên phụ nữ. Từ quan điểm gia đình là tế bào của xã hội, cũng là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách mỗi con người, Hội đã chú trọng đưa kiến thức và kỹ năng về xây dựng gia đình đến gần hội viên.

Hội LHPN xã Nghĩa Lâm thường xuyên tổ chức sinh hoạt tuyên truyền về bình đẳng giới.
Theo bà Vũ Thị Như Hoa, Chủ tịch Hội LHPN xã Nghĩa Lâm, trong 6 tháng đầu năm, Hội đã tổ chức hội nghị truyền thông, tập huấn với hơn 200 lượt cán bộ, hội viên tham gia đã tập trung phổ biến Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Luật Trẻ em.
Hội đã thường xuyên duy trì hiệu quả các mô hình, CLB như CLB “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Gia đình hạnh phúc”, “Phụ nữ yêu thương”, “Dân vũ thể thao” và “CLB Trống”, thu hút hàng trăm thành viên tham gia. Qua đó, không chỉ tạo sân chơi, gắn kết hội viên mà còn là nơi phụ nữ có thể trao đổi, chia sẻ những khó khăn trong cuộc sống.
Điểm chung trong các buổi sinh hoạt, tập huấn là không đặt nặng lý thuyết mà hướng vào những vấn đề thiết thực của mỗi gia đình như: kinh nghiệm giữ gìn hòa thuận, quản lý tài chính hộ gia đình, ứng xử giữa vợ chồng, cha mẹ và con cái, phòng ngừa xung đột giữa các thế hệ.
Tuy nhiên, trong năm 2025, toàn tỉnh Ninh Bình vẫn ghi nhận 10 hộ xảy ra bạo lực gia đình, tương ứng 10 vụ việc. Đáng chú ý, cả 10 người có hành vi bạo lực đều là nam giới, trong đó 7 người từ đủ 60 tuổi trở lên.
Con số được ghi nhận chưa hẳn phản ánh đầy đủ những vụ việc xảy ra trong đời sống gia đình. Bởi trên thực tế, vẫn còn những nạn nhân vì tâm lý e ngại, sợ ảnh hưởng đến danh dự, hạnh phúc gia đình hoặc quan niệm “chuyện nhà đóng cửa bảo nhau” nên chưa chủ động lên tiếng, tìm kiếm sự hỗ trợ.
Trong khi đó, đời sống gia đình đang chịu nhiều tác động từ những biến đổi về kinh tế - xã hội, sự phát triển của mạng xã hội, công nghệ số và quá trình giao thoa văn hóa. Những thay đổi về lối sống, cách thức giao tiếp, áp lực kinh tế và khoảng cách giữa các thế hệ cũng có thể làm nảy sinh những mâu thuẫn mới.
Đồng chí Ngô Thanh Tuân, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho rằng, yêu cầu đặt ra trong thời gian tới không chỉ là xử lý khi bạo lực đã xảy ra, mà quan trọng hơn phải phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và ngăn chặn từ gốc.
Ngành sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các nội dung chiến lược, chương trình, đề án về gia đình. Tổ chức thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và các văn bản liên quan; Chiến lược phát triển văn hóa, Chiến lược phát triển gia đình 8 Việt Nam, Chương trình giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình đến năm 2030… trên địa bàn tỉnh.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về gia đình. Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, trực tiếp đến hộ gia đình; tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số và thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao; lồng ghép hiệu quả với các phong trào, cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa, nông thôn mới, đô thị văn minh.
Tăng cường phối hợp liên ngành trong thực hiện công tác gia đình; củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các mô hình phòng, chống bạo lực gia đình; tăng cường phát hiện sớm, can thiệp kịp thời, hỗ trợ nạn nhân, không để phát sinh vụ việc nghiêm trọng, phức tạp,…

Tăng cường giao lưu văn hóa góp phần nâng cao đời sống tinh thần và đẩy lùi bạo lực gia đình.
Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, xây dựng lối sống văn minh, ứng xử có trách nhiệm; đồng thời chủ động lên tiếng trước các hành vi bạo lực gia đình. Bởi giải pháp căn cơ không chỉ là phát hiện, xử lý vi phạm mà còn phải xây dựng văn hóa ứng xử dựa trên sự bình đẳng, tôn trọng và sẻ chia.
Phòng, chống bạo lực gia đình là trách nhiệm của toàn xã hội, nhưng trước hết cần bắt đầu từ mỗi mái ấm. Khi yêu thương, trách nhiệm và sự thấu hiểu được vun đắp mỗi ngày, gia đình sẽ thực sự trở thành nơi bình yên, là “lá chắn” ngăn ngừa bạo lực từ gốc.
