Đường trơn, dốc đứng và bài toán an toàn giao thông vùng cao mùa mưa lũ
Mùa mưa ở Cao Bằng (từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm) không chỉ mang theo những cơn mưa rừng bất chợt mà còn đặt ra thử thách khắc nghiệt đối với những người tham gia giao thông trên các cung đường vùng cao. Khi mặt đường phủ nước, bùn đất; tầm nhìn bị hạn chế; taluy, sườn núi tiềm ẩn nguy cơ sạt trượt, đá lăn, đá rơi, mỗi hành trình qua những con đèo, dốc không còn đơn thuần là câu chuyện đi nhanh hay chậm mà là hành trình thử thách với địa hình và thời tiết. Trong điều kiện ấy, chủ động phòng ngừa, nhận diện nguy cơ và hình thành thói quen lái xe an toàn mùa mưa lũ trở thành yêu cầu cấp thiết, để mỗi cung đường miền núi thực sự là con đường nối những hành trình bình an.
Khi mưa lũ biến cung đường thành thử thách
Cao Bằng có địa hình miền núi chia cắt mạnh, nhiều tuyến đường đi qua đèo cao, dốc lớn, taluy dựng đứng, vực sâu. Đây là những yếu tố tạo nên vẻ hùng vĩ của vùng non nước nhưng trong mùa mưa lũ cũng trở thành nguy cơ đối với giao thông.
Mưa lớn kéo dài có thể khiến đất đá từ taluy dương tràn xuống mặt đường, tạo lớp bùn trơn trượt; rãnh thoát nước bị bồi lấp; nền đường yếu phát sinh sụt lún, sạt trượt. Tại các đoạn cua khuất, dốc dài, người điều khiển phương tiện có thể bất ngờ gặp đất đá, cây đổ hoặc dòng nước chảy ngang đường.
Đất đá sạt lở từ taluy xuống mặt đường sau mưa lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông trên các tuyến đường tại các xã vùng cao của Cao Bằng.
Theo Sở Xây dựng, do ảnh hưởng của các đợt mưa trong tháng 5/2026, trên các tuyến đường do Sở quản lý xảy ra 590 vị trí sạt lở taluy dương và 25 vị trí sạt lở taluy âm, kinh phí khắc phục ước khoảng 23 tỷ đồng. Cơ quan chức năng phải thường xuyên rà soát các vị trí taluy, ngầm tràn, cầu, cống, hệ thống thoát nước và những điểm từng xảy ra sạt lở.
Đáng lưu ý, nguy hiểm không phải lúc nào cũng xuất hiện khi trời đang mưa. Tại Km6+780 Đường tỉnh 202, đoạn Bảo Lạc - Cô Ba cũ, sau các đợt mưa lớn kéo dài trong tháng 6 và tháng 7/2026, đá taluy dương tiếp tục sạt lở, đá lăn xuống mặt đường ngay cả khi không có mưa.
Những diễn biến trên cho thấy trên đường vùng cao, hiểm nguy có thể đến từ phía trước, từ trên cao và thậm chí xuất hiện sau khi mưa đã ngớt. Mưa cũng làm giảm độ ma sát giữa lốp xe và mặt đường. Xe chạy nhanh dễ mất độ bám, nhất là khi phanh gấp hoặc đánh lái đột ngột. Với xe máy, nguy cơ trượt ngã càng cao khi đi qua lớp bùn đất, đá dăm hoặc dòng nước chảy ngang đường. Ở những tuyến đèo dốc, người điều khiển phương tiện còn phải đối mặt với nguy cơ mất kiểm soát khi đánh giá không đúng độ dốc và khoảng cách.
Địa hình dốc đứng, đường trơn khiến người dân phải hỗ trợ nhau khênh xe qua đoạn đường khó đi, bảo đảm an toàn trong hành trình.
Chủ động phòng ngừa để luôn an toàn trên mỗi hành trình
Trong 7 tháng năm 2026, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh tổ chức 4.202 ca tuần tra, kiểm soát, với hơn 15.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; lập biên bản xử phạt 13.366 trường hợp, tổng số tiền trên 36 tỷ đồng. Trong đó, có 3.206 trường hợp vi phạm tốc độ, 2.678 trường hợp vi phạm nồng độ cồn và 15 trường hợp lái xe dương tính với chất ma túy. Cũng trong thời gian này, toàn tỉnh xảy ra 67 vụ tai nạn giao thông, làm 26 người chết và 79 người bị thương.
Những con số trên cho thấy công tác tuần tra, kiểm soát được tăng cường song cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người tham gia giao thông. Đặc biệt, trong mùa mưa, tốc độ càng cần được kiểm soát. Trên mặt đường khô ráo, một tình huống bất ngờ còn có thể có khoảng cách để xử lý, còn trên đường ướt, trơn, dốc, khoảng cách phanh thay đổi, khả năng kiểm soát phương tiện giảm nên các nguy cơ mát an toàn giao thông tăng cao.
Mặt đường trơn trượt, lầy lội sau mưa khiến việc đi lại của người dân trên địa bàn tỉnh gặp nhiều khó khăn, nhất là tại các đoạn đường đèo, dốc.
Giao thông miền núi Cao Bằng có những đặc thù không thể giải quyết bằng một giải pháp đơn lẻ. Tỉnh cần tiếp tục đầu tư hạ tầng, xử lý căn cơ các điểm xung yếu; bổ sung hệ thống cảnh báo, biển báo, cọc tiêu, hộ lan; nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo sớm về sạt lở, ngập lụt để người dân chủ động hành trình. Về lâu dài, hạ tầng giao thông không chỉ cần bảo đảm thuận tiện mà còn phải có khả năng chống chịu tốt hơn trước mưa lớn, lũ quét, sạt lở và những diễn biến khó lường của thời tiết.
Tuy nhiên, dù đường được đầu tư hiện đại đến đâu, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Do đó, mỗi người lái xe cần trang bị kỹ năng đi đường đèo dốc, chủ động giảm tốc độ khi mưa, quan sát dấu hiệu bất thường của taluy và mặt đường, tuyệt đối không cố vượt qua điểm nguy hiểm. Khi mỗi người tham gia giao thông biết tự bảo vệ mình thì những cung đường trơn dốc giữa mùa mưa lũ ở Cao Bằng sẽ không còn là nỗi ám ảnh mà trở thành những hành trình an toàn nối bản làng với trung tâm, nối vùng cao với miền xuôi và nối mỗi người với một điểm đến bình yên.
