El Nino có thể giúp châu Á giảm áp lực năng lượng

Các mô hình dự báo thời tiết theo mùa cho thấy năm nay, khu vực châu Á, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, một số vùng của Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ, sẽ trải qua mùa đông ấm hơn bình thường.

Những nền kinh tế này đều sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) để đáp ứng một phần nhu cầu năng lượng. Tuy nhiên, xung đột đã làm sụt giảm đáng kể nguồn cung từ Trung Đông, đẩy giá LNG giao ngay lên mức cao nhất kể từ cuối năm 2022.

Mùa đông ấm hơn

Theo mô hình dự báo của Trung tâm Dự báo thời tiết tầm trung châu Âu (ECMWF), nhiệt độ trung bình tại Nhật Bản và Hàn Quốc trong giai đoạn từ tháng 11 đến tháng 2 được dự báo cao hơn mức bình thường khoảng 1-2 độ C.

Tại phần lớn lãnh thổ Trung Quốc, ngoại trừ dải ven biển phía đông đông dân cư, nhiệt độ vào tháng 1 có thể cao hơn mức bình thường tới 2 độ C.

Ba quốc gia trên là những nước nhập khẩu LNG hàng đầu châu Á.

Bloomberg đánh giá trong bối cảnh nhu cầu tại các thị trường này giảm, các lô hàng LNG có thể được điều chuyển sang thị trường châu Âu - nơi cần bổ sung nguồn cung do lượng khí dự trữ đang thấp hơn mức bình thường trước mùa đông.

Nhiệt độ cao hơn mức trung bình cũng có thể làm giảm tiêu thụ than, mặt hàng đang ghi nhận nhu cầu và giá cả tăng vọt sau những gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Trước khi xung đột nổ ra, khoảng 1/5 lượng LNG trên toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz để cung cấp cho khách hàng trên thế giới.

Nhật Bản được cho sẽ trải qua mùa đông ấm hơn bình thường. Ảnh: Reuters.

Dự báo thời tiết tại châu Á được đưa ra cùng thời điểm châu Âu cũng dự kiến trải qua một mùa đông tương đối ấm áp.

Trong khi đó, nhiều khu vực phía tây, phía nam và đông nam nước Mỹ được dự báo sẽ ghi nhận lượng mưa cao hơn và nhiệt độ thấp hơn đôi chút so với mức trung bình.

El Niño là hiện tượng khí hậu tự nhiên làm thay đổi mô hình nhiệt độ và lượng mưa ở nhiều khu vực. Tại một số nơi ở châu Á, hiện tượng này có thể làm gia tăng nguy cơ nóng, khô hạn và cháy rừng.

Christian Werner, giám đốc điều hành Global Weather Climate Analytics, cho biết mặc dù ECMWF và một số mô hình dự báo theo mùa khác cho rằng mùa đông tại Trung Quốc và Nhật Bản sẽ ấm hơn bình thường, vẫn tiềm ẩn những rủi ro khó nhận thấy.

“Ẩn sau xu hướng nhiệt độ cao hơn mức bình thường này là những đợt kéo dài một đến hai tuần, khi nhiệt độ chỉ ở mức trung bình hoặc thấp hơn trung bình do xoáy cực dịch chuyển sâu hơn về phía nam”, ông nói.

Những đợt kéo dài một đến hai tuần, khi nhiệt độ chỉ ở mức trung bình hoặc thấp hơn trung bình.

Xoáy cực có thể suy yếu và dịch chuyển về phía nam, tạo điều kiện để không khí lạnh tràn xuống các vĩ độ thấp hơn. Những đợt rét đột ngột có thể làm nhu cầu sưởi ấm tăng mạnh, từ đó gia tăng cạnh tranh nguồn cung LNG giữa châu Á và châu Âu.

Tuy nhiên, khả năng xảy ra những đợt không khí lạnh tràn xuống từ Bắc Cực trong mùa này có thể thấp hơn. Hansi Singh, giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập Planette AI, cho biết El Nino đạt cường độ kỷ lục cùng với sự thay đổi của các luồng gió trong tầng bình lưu quanh Bắc Cực sẽ làm giảm khả năng xảy ra hiện tượng trên trong những tháng tới.

“Mùa đông năm nay có thể diễn biến theo chiều hướng ngược lại so với năm ngoái, khi các điều kiện thực tế lúc bấy giờ rất thuận lợi cho những đợt không khí lạnh tràn xuống”, bà nói thêm.

Bên cạnh những biến động thời tiết có thể ảnh hưởng đến nhu cầu năng lượng trong ngắn hạn, các thay đổi dài hạn của hệ thống khí hậu cũng đặt ra thách thức cho những đô thị ven biển châu Á.

Nước biển dâng

Giới khoa học quốc tế cảnh báo tại các thành phố Trung Quốc, như Hong Kong và Thượng Hải, mực nước biển dâng do băng Nam Cực tan chảy sẽ cao hơn mức trung bình toàn cầu từ 15-20%, South China Morning Post đưa tin.

“Ngay cả khi chúng ta hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5 độ C, theo mục tiêu tham vọng nhất của Hiệp định Paris, Nam Cực vẫn có 92% khả năng mất đi khối lượng băng trong thế kỷ này”, tác giả chính Lin Yucheng, phó giáo sư tại trường City University of Hong Kong, cho biết.

Một chú chim cánh cụt đứng trên tảng băng trôi ở cảng Yankee, Nam Cực. Ảnh: Reuters.

“Đối với những siêu đô thị có cảng biển trên, mực nước biển dâng đồng nghĩa với các đợt tác động bất lợi sẽ xảy ra thường xuyên hơn và gây tốn kém hơn. Nếu không có biện pháp thích ứng hiệu quả và bảo vệ bờ biển, một lượng lớn người dân cuối cùng có thể sẽ phải di dời”, nhà khoa học khí hậu này nói.

Lin hợp tác với các nhà nghiên cứu từ các cơ sở khoa học tại Australia, Anh, New Zealand và Mỹ để đánh giá mức độ đe dọa của tình trạng mất băng tan tại Nam Cực đối với các cộng đồng ven biển ở những khu vực xa Nam Cực.

Nghiên cứu cho thấy Nam Cực, vùng băng giá có diện tích còn lớn hơn tổng diện tích của Trung Quốc và Ấn Độ, gần như chắc chắn sẽ mất đi một khối lượng băng trong thế kỷ này.

“Chúng tôi đã thử nghiệm hàng nghìn mô hình khác nhau về Nam Cực và nhận thấy có cơ sở chắc chắn để khẳng định băng Nam Cực sẽ khiến mực nước biển dâng tại Thượng Hải và Hong Kong cao hơn mức trung bình toàn cầu từ 15-20%”, ông cho biết.

Theo Lin, hiệu ứng domino bắt đầu khi khí thải nhà kính khiến đại dương bao quanh Nam Cực ấm lên. Nước biển ấm làm các thềm băng nổi mỏng đi, khiến những cấu trúc băng này suy yếu và vỡ ra. Hệ quả là các sông băng trước đây được thềm băng giữ lại sẽ chảy ra đại dương nhanh hơn.

“Đến năm 2100, riêng Nam Cực có thể khiến mực nước biển dâng thêm tới 25 cm, trong khi mức tăng tại Hong Kong và Thượng Hải có thể lên tới khoảng 29-30 cm”, ông cho hay.

Để giúp hình dung mức tăng 25 cm, ông cho biết mực nước biển toàn cầu đã tăng khoảng 20 cm kể từ năm 1900.

“Điều đáng lo ngại là một khi Nam Cực bắt đầu mất băng, hay ‘thức giấc’, quá trình này sẽ tiếp diễn trong nhiều thế kỷ”, Lin nói.