Hội thảo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 61 công bố nhiều kết quả nghiên cứu mới

Hội thảo năm nay tập hợp 396 bài viết, tập trung vào 5 lĩnh vực: khảo cổ học tiền sử; khảo cổ học sơ sử và nhà nước sớm; khảo cổ học lịch sử; khảo cổ học Champa – Óc Eo; khảo cổ học dưới nước.

Bổ sung tư liệu về nhiều giai đoạn lịch sử

Các nghiên cứu phản ánh kết quả khảo sát, khai quật tại nhiều địa phương, cung cấp thêm tư liệu về di tích, di vật và đời sống của các cộng đồng cư dân từng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam.

Sân Chính điện Kính Thiên phát lộ hoàn chỉnh. (Nguồn: Báo Văn Hóa)

Trong lĩnh vực khảo cổ học lịch sử, kết quả khai quật năm 2026 tại khu vực Chính điện Kính Thiên thuộc Khu di sản Hoàng thành Thăng Long, với diện tích 910 m², góp phần làm rõ thêm dấu tích nền, móng và sân Chính điện Kính Thiên thời Lê, cùng những dấu tích liên quan đến điện Long Thiên thời Nguyễn.

Tầng văn hóa tại khu vực này dày khoảng 6m, chứa các lớp di tích, di vật thuộc nhiều giai đoạn, từ thời Đại La đến thời hiện đại.

Tại Quảng Ninh, cuộc khai quật mộ cổ Chạp Khê vào tháng 12/2025 thu được 2.673 hiện vật; di tích được nhận định ban đầu có niên đại khoảng nửa đầu thế kỷ II.

Ở Đà Nẵng, các cuộc khai quật tại thành Nam Chơn và thành Chơn Sảng bổ sung tư liệu về dấu tích kiến trúc, hệ thống phòng thủ, với lần lượt 904 và 60 hiện vật được phát hiện.

Các nghiên cứu về khảo cổ học Champa – Óc Eo tiếp tục cung cấp thông tin về cấu trúc di tích, hoạt động sinh sống và sản xuất của cư dân cổ. Tại Gò Tư Trâm, các nhà khảo cổ thu được 12.894 mẫu vật, gồm hiện vật đất nung phục vụ sinh hoạt, hiện vật gạch và ngói.

Trong khi đó, khảo cổ học dưới nước tập trung vào những địa điểm như thuyền cổ Hà Mãn, tàu đắm Cù Lao Chàm và các dấu tích cọc gỗ gần đền Kiếp Bạc, góp phần phục vụ nghiên cứu phương tiện đi lại, kỹ thuật hàng hải và hoạt động giao thương trong lịch sử.

Kết hợp phương pháp nghiên cứu và công nghệ mới

Bên cạnh việc công bố các phát hiện tại thực địa, những nghiên cứu được giới thiệu tại hội thảo cho thấy xu hướng tăng cường ứng dụng phương pháp liên ngành và công nghệ trong khảo cổ học.

Các kỹ thuật như xác định niên đại bằng carbon phóng xạ, phân tích phấn hoa, nghiên cứu thành phần vật liệu, hệ thống thông tin địa lý và dựng mô hình ba chiều được sử dụng để hỗ trợ xác định niên đại, nhận diện đặc điểm di tích và phân tích các dấu tích khảo cổ.

Việc nghiên cứu hiện vật cần đặt trong mối liên hệ với tầng văn hóa, tổ hợp di vật và điều kiện hình thành di tích. Những kết quả thu được cũng cần được đối chiếu, kiểm chứng bằng các nguồn tư liệu khoa học nhằm bảo đảm cơ sở cho việc giải thích và đánh giá các phát hiện.

Qua 61 lần tổ chức, Hội thảo “Những phát hiện mới về Khảo cổ học” là diễn đàn để các nhà nghiên cứu trao đổi, cập nhật kết quả khảo cổ học trên phạm vi cả nước.

Các tư liệu được công bố góp phần mở rộng hiểu biết về lịch sử, văn hóa Việt Nam, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.