El Nino siêu mạnh, TP.HCM đối mặt mùa khô khốc liệt

El Nino mạnh có thể khiến mùa khô 2026-2027 ở TP.HCM và Nam Bộ ít mưa, nắng nóng kéo dài, mùa mưa đến muộn. Địa phương cần chuẩn bị nguồn nước và phương án ứng phó nguy cơ hạn mặn.

 Nắng nóng ở Nam Bộ dự báo cao điểm vào tháng 4/2027, nhiệt độ có thể chạm 39 độ C Ảnh: Hoài Bảo.

Nắng nóng ở Nam Bộ dự báo cao điểm vào tháng 4/2027, nhiệt độ có thể chạm 39 độ C Ảnh: Hoài Bảo.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, ông Lê Đình Quyết, Trưởng phòng Dự báo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết các mô hình dự báo trong và ngoài nước đều nhận định El Nino đang rất mạnh. Tình trạng này có thể kéo dài đến hết tháng 12 và sang đầu năm 2027.

"Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, El Nino có thể yếu dần, nhưng vẫn ở mức mạnh đến trung bình. Đến nửa cuối năm 2027, hiện tượng này có khả năng trở về trạng thái trung tính", ông Quyết cho hay.

Nắng nóng sớm, mùa mưa đến muộn

Theo ông Quyết, El Nino mạnh trong mùa khô thường khiến Nam Bộ ít mưa hơn, trong khi nắng nóng và bốc hơi tăng. Vì vậy, mưa trái mùa có thể ít xuất hiện. Những đợt nắng nóng kéo dài có thể xảy ra trong tháng 3 và tháng 4.

Mùa khô 2026-2027 được dự báo có lượng mưa thấp hơn mức trung bình nhiều năm. Nắng nóng có thể bắt đầu từ cuối tháng 1/2027 hoặc đầu tháng 2/2027, sớm hơn thời điểm cao điểm thường thấy. Tháng 4 được dự báo là lúc nóng nhất; nhiệt độ cao nhất có thể lên khoảng 39 độ C, thậm chí cao hơn.

 Khu vực trung tâm TP.HCM có thể nóng hơn vùng ven do hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Ảnh: Hoài Bảo.

Khu vực trung tâm TP.HCM có thể nóng hơn vùng ven do hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Ảnh: Hoài Bảo.

TP.HCM cũng có thể trải qua thời tiết nóng và ít mưa như các tỉnh, thành khác ở Nam Bộ. Riêng khu vực trung tâm thành phố còn chịu ảnh hưởng của hiện tượng đảo nhiệt đô thị: nhà cửa, đường nhựa và bê tông hấp thụ nhiệt, khiến nội đô thường nóng hơn vùng ven. Khi nắng kéo dài và độ ẩm thấp, người dân có thể cảm thấy nóng, khô và khó chịu hơn.

Mùa mưa năm 2027 ở TP.HCM và Nam Bộ có thể đến muộn. Ông Quyết cho biết khu vực có thể phải đến giữa hoặc cuối tháng 5 mới bước vào mùa mưa. Nếu mưa trái mùa ít, thời gian khô nóng sẽ kéo dài hơn.

Dù vậy, El Nino không có nghĩa là ngày nào cũng nắng nóng. Ông Quyết cho biết từ nay đến những tháng đầu năm 2027, Nam Bộ vẫn có thể gặp thời tiết cực đoan, trong đó có những trận mưa lớn. Các trận mưa xuất hiện vào giữa hoặc cuối tháng 11 cũng có thể xảy ra trong giai đoạn cuối mùa mưa.

Hạn mặn gắt, cần chuẩn bị nguồn nước sớm

Khi mưa ít, nước trong sông, kênh rạch, ao hồ và hồ chứa có thể giảm. Nếu nước từ thượng nguồn cũng về ít, nguy cơ thiếu nước cho sinh hoạt và sản xuất sẽ tăng. Mực nước thấp còn tạo điều kiện để nước mặn lấn sâu vào các sông ở khu vực ven biển.

Các nhà khoa học đánh giá El Nino dựa trên mức nhiệt độ mặt biển ở vùng NINO 3.4, thuộc khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương. Khi nhiệt độ cao hơn trung bình từ 0,5 độ C, khu vực này bắt đầu được xem là chịu ảnh hưởng El Nino. Mức chênh trên 2 độ C được xếp là rất mạnh.

Những đợt El Nino trong các năm 1992-1993, 1997-1998, 2015-2016 và 2023-2024 đều có mức chênh nhiệt trên 2 độ C. Riêng năm 2015-2016, mức này từng gần 3 độ C. Với năm 2026, nhiệt độ mặt biển trong tháng 11 và 12 được dự báo có thể gần 3 độ C hoặc cao hơn.

 Nắng nóng ở Nam Bộ dự báo cao điểm vào tháng 4/2027, nhiệt độ có thể chạm 39 độ C. Ảnh: Hoài Bảo.

Nắng nóng ở Nam Bộ dự báo cao điểm vào tháng 4/2027, nhiệt độ có thể chạm 39 độ C. Ảnh: Hoài Bảo.

Mùa khô 2015-2016 từng gây hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng ở Nam Bộ. Khi đó, nước mặn có độ mặn 4‰ đã lấn sâu vào sông Hàm Luông và một số khu vực thuộc Đồng Tháp, Long An trước đây. Có nơi mặn vào sâu khoảng 50-80 km hoặc hơn, gây thiệt hại lớn cho mùa màng.

Ông Quyết nhận định mùa khô 2026-2027 có khả năng gay gắt hơn mùa khô 2015-2016 nếu El Nino đạt mức rất mạnh, trong khi mưa ít và mùa mưa đến muộn. Tuy nhiên, mức độ thiệt hại vẫn có thể giảm nếu các địa phương và người dân chuẩn bị tốt.

Kinh nghiệm từ các mùa khô 2019-2020 và 2023-2024 cho thấy việc chủ động ứng phó giúp hạn chế thiệt hại. Các địa phương cần tích trữ nước ngọt, sử dụng nước tiết kiệm, theo dõi độ mặn và vận hành hợp lý các cống ngăn mặn. Người dân cũng cần tính toán lịch sản xuất theo nguồn nước thực tế để giảm nguy cơ thiếu nước và thiệt hại mùa màng.

Vi Lê

Nguồn Znews: https://znews.vn/el-nino-sieu-manh-tphcm-doi-mat-mua-kho-khoc-liet-post1696748.html