Elon Musk đổi kế hoạch

Elon Musk ưu tiên kế hoạch IPO cho SpaceX. Ảnh: Bloomberg.

SpaceX từng nhiều lần trì hoãn kế hoạch niêm yết trên sàn chứng khoán, nhưng làn sóng AI đang khiến Elon Musk phải thay đổi ưu tiên. Theo các nguồn tin, vị tỷ phú này đang thúc đẩy việc phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) của SpaceX, trong bối cảnh tham vọng triển khai các trung tâm dữ liệu AI trong không gian trở thành mục tiêu cấp bách.

Trong thời gian dài, SpaceX là một trong những công ty tư nhân có giá trị lớn nhất tại Mỹ. Việc không chịu áp lực từ thị trường chứng khoán giúp công ty tên lửa theo đuổi các dự án không gian nhiều rủi ro, đồng thời tránh sự giám sát từ nhà đầu tư đại chúng. Ban lãnh đạo SpaceX từng nói họ sẽ không IPO cho đến khi tên lửa có thể bay trơn tru đến Hỏa tinh.

Ưu tiên hàng đầu của SpaceX

Sự bùng nổ nhu cầu điện toán AI đã tạo ra một hướng đi mới cho SpaceX. Theo các nguồn tin, Elon Musk, Jeff Bezos và một số nhân vật trong ngành đã đề xuất ý tưởng đưa các trung tâm dữ liệu khổng lồ lên quỹ đạo. Mô hình này được kỳ vọng tận dụng năng lượng Mặt Trời để vận hành hệ thống tính toán khổng lồ bay quanh Trái đất.

Dù vậy, ý tưởng này cũng vấp phải sự hoài nghi từ nhiều kỹ sư do những thách thức kỹ thuật trong việc xây dựng và triển khai trung tâm dữ liệu AI chạy bằng năng lượng mặt trời. Bất chấp điều đó, Musk dường như ngày càng ám ảnh với mục tiêu để SpaceX trở thành công ty đầu tiên hiện thực hóa dự án này.

Một bước tiến như vậy sẽ rất khó đạt được nếu không có nguồn vốn khổng lồ. Theo những người am hiểu vấn đề, việc đặt các trung tâm dữ liệu trong không gian đòi hỏi hàng tỷ USD và IPO là cách có thể huy động khoản tiền đó chỉ trong một lần. Đây là lý do khiến CEO Tesla thay đổi quan điểm và đẩy nhanh kế hoạch đưa công ty sản xuất tên lửa lên sàn chứng khoán.

SpaceX mong muốn IPO để thu hút dòng vốn khổng lồ. Ảnh: Bloomberg.

Bên cạnh tham vọng không gian, một động lực khác có thể liên quan trực tiếp đến công ty trí tuệ nhân tạo xAI của Elon Musk. Các nguồn tin cho biết vị tỷ phú gốc Nam Phi coi IPO của SpaceX là cách giúp xAI bắt kịp các đối thủ. Tỷ phú này có mối bất hòa lâu năm với CEO Sam Altman của OpenAI và việc "vượt mặt" các công ty trong ngành có thể là động lực khiến CEO Tesla thay đổi quan điểm.

Theo WSJ, SpaceX sẽ sớm chọn các ngân hàng hàng đầu cho đợt chào bán cổ phiếu. Musk cũng nói với những người thân cận rằng ông muốn hoàn tất IPO vào tháng 7.

Việc Elon Musk bất ngờ thay đổi quan điểm khiến nhiều người ngạc nhiên, bởi ông từng nhiều lần phàn nàn về trải nghiệm điều hành một công ty đại chúng như Tesla. Trong quá khứ, vị tỷ phú cũng vướng nhiều rắc rối với các cơ quan quản lý và tòa án, bao gồm cả vấn đề thù lao.

Hành động cấp bách

Theo các cựu nhân viên, SpaceX đã phát triển một số công nghệ như các nút điện toán, yếu tố có thể hữu ích cho mạng lưới vệ tinh AI. Đến mùa thu năm ngoái, công ty đã đạt bước đột phá trong nỗ lực tìm cách xây dựng và phóng các trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo.

Việc phát triển trung tâm dữ liệu quỹ đạo, vốn là mục tiêu trung hoặc dài hạn, đã trở thành ưu tiên cấp bách nhất với Musk từ giữa năm 2025. Do việc chế tạo và phóng hàng nghìn vệ tinh đòi hỏi chi phí lớn, SpaceX đang xem IPO như cách dễ nhất để huy động hàng chục tỷ USD trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ có phần nới lỏng quy định.

Elon Musk muốn SpaceX hoàn thành kế hoạch IPO trong năm nay. Ảnh: Reuters.

Ở chiều ngược lại, xAI vẫn bị đánh giá tụt hậu so với các đối thủ như OpenAI và Gemini của Google về doanh thu lẫn lượng người dùng. Một số nhà đầu tư cho rằng việc SpaceX chào bán cổ phiếu có thể trở thành nguồn lực tài chính lớn giúp thúc đẩy xAI, đồng thời mang lợi ích ngược trở lại cho SpaceX.

Tuy nhiên, con đường IPO của SpaceX sẽ không dễ dàng. Trước khi nghĩ đến các kế hoạch huy động nguồn vốn mới, công ty cần sớm đưa Starship vào hoạt động, bởi các vệ tinh trung tâm dữ liệu được thiết kế tối ưu cho tên lửa này. Phương tiện này đã bay thử gần 3 năm nhưng chưa triển khai tải trọng vận hành.

SpaceX dự kiến phóng phiên bản Starship nâng cấp trong chuyến bay thử nghiệm sắp tới.

Minh Hoàng