Elon Musk gặp sóng gió khi Grok vướng ảnh nhạy cảm

Việc chatbot Grok của Elon Musk liên tục bị lạm dụng để tạo ảnh nhạy cảm đang đặt châu Âu trước một bài toán khó: làm sao kiểm soát AI tạo sinh khi công nghệ đi nhanh hơn luật.

Cuối tuần qua, xAI, công ty do Elon Musk sáng lập, thừa nhận đã hạn chế khả năng chỉnh sửa ảnh của Grok, sau khi công cụ này tạo ra hàng nghìn hình ảnh mang tính tình dục, trong đó có phụ nữ và cả trẻ vị thành niên. Động thái “lùi bước” này diễn ra sau sức ép ngày càng lớn từ các cơ quan quản lý trên toàn cầu.

Elon Musk từng xem nhẹ việc người dùng chỉ trích AI tạo hình ảnh nhạy cảm.

Trước đó, Musk từng xem nhẹ làn sóng chỉ trích. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc kiểm soát các công cụ AI có khả năng “cởi đồ số” con người không hề đơn giản. Chỉ với vài câu lệnh, người dùng có thể tạo ra hình ảnh mang tính xâm phạm nghiêm trọng, đặt ra câu hỏi lớn về trách nhiệm: thuộc về người dùng hay nền tảng?

Vùng xám pháp lý tạo ảnh với AI

Theo giới luật sư châu Âu, vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ mà còn ở khung pháp lý chưa hoàn thiện. Nhiều quốc gia vẫn loay hoay với các khái niệm cơ bản như thế nào là ảnh khỏa thân, đâu là sự đồng thuận, và AI có được coi là “chủ thể tạo nội dung” hay không.

Anh là một trong những nước phản ứng mạnh mẽ nhất. Cơ quan quản lý truyền thông Ofcom hoan nghênh việc xAI hạn chế Grok, nhưng khẳng định cuộc điều tra vẫn tiếp tục. Theo luật An toàn Trực tuyến của Anh, việc chia sẻ hình ảnh thân mật không có sự đồng ý, kể cả do AI tạo ra, được xếp vào nhóm hành vi vi phạm nghiêm trọng.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu cảnh báo sẵn sàng sử dụng toàn bộ công cụ thực thi của Đạo luật Dịch vụ số (DSA) nếu các biện pháp của xAI không hiệu quả. Một số nghị sĩ châu Âu cho rằng cần mạnh tay hơn, thay vì chỉ dừng ở cảnh báo.

Từ Đông Nam Á đến Đông Âu

Không chỉ châu Âu, nhiều nước châu Á cũng đã hành động. Malaysia và Indonesia tạm thời chặn Grok, coi các hình ảnh do AI tạo ra là vi phạm luật nội dung trực tuyến. Động thái này cho thấy các quốc gia đang ngày càng cứng rắn hơn với AI tạo sinh, đặc biệt khi liên quan đến phụ nữ và trẻ em.

Điểm đáng lo ngại, theo các chuyên gia, là khả năng lan truyền của nền tảng X. Deepfake vốn đã tồn tại nhiều năm, nhưng khi kết hợp với mạng xã hội có hàng trăm triệu người dùng, mức độ tác động tăng theo cấp số nhân.

Nhiều quốc gia trên thế giới tiến hành ngăn chặn quyền truy cập vào AI của Elon Musk nhằm hạn chế nội dung hình ảnh nhạy cảm.

Gánh nặng đè lên nạn nhân

Dù luật ngày càng siết chặt, việc bảo vệ nạn nhân vẫn là thách thức lớn. Các vụ kiện dân sự thường kéo dài, tốn kém và gây tổn thương tâm lý. Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu không có biện pháp chủ động từ nền tảng, gánh nặng sẽ tiếp tục dồn lên người bị hại.

Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh: tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền xâm phạm sự đồng thuận. Theo ông, nếu luật hiện hành chưa đủ mạnh, chính phủ sẵn sàng tiếp tục siết chặt.

Câu chuyện Grok cho thấy một thực tế rõ ràng: AI đang đi trước luật, và mỗi “lỗ hổng” bị phơi bày lại buộc các chính phủ phải chạy đua để vá lại. Nhưng cuộc đua này, ít nhất ở thời điểm hiện tại, vẫn chưa có người chiến thắng rõ ràng.

Minh Đức - CTV