Enola Gay: Oanh tạc cơ B-29 mang bom nguyên tử đến Hiroshima
Ngày 6/8/1945, oanh tạc cơ B-29 Enola Gay cất cánh từ Tinian, mang quả bom nguyên tử Little Boy tới Hiroshima. Chuyến bay kéo dài chưa đầy 12 giờ nhưng đã mở ra kỷ nguyên hạt nhân trong chiến tranh.
Rạng sáng 6/8/1945, oanh tạc cơ B-29 Enola Gay thuộc Liên đoàn Hỗn hợp 509 của Không quân Lục quân Mỹ cất cánh từ đảo Tinian, thuộc quần đảo Mariana.
Chiếc máy bay do Đại tá Paul Tibbets chỉ huy, mang theo quả bom nguyên tử uranium mang mật danh Little Boy. Đây là vũ khí hạt nhân đầu tiên được sử dụng trong chiến tranh.
Khoảng 8 giờ 15 phút sáng theo giờ Hiroshima, Enola Gay thả Little Boy xuống thành phố. Quả bom phát nổ ở độ cao khoảng 550-580 m, tạo ra sức công phá tương đương khoảng 15.000-20.000 tấn TNT, tùy cách ước tính của các nguồn.
National Museum of the United States Air Force ghi nhận sức nổ khoảng 20.000 tấn TNT.
Hậu quả đối với Hiroshima đặc biệt nghiêm trọng. Nhiều khu vực của thành phố bị phá hủy, hàng chục nghìn người thiệt mạng ngay trong vụ nổ và những giờ tiếp theo.
Bộ Năng lượng Mỹ ước tính khoảng 70.000 người chết ngay sau vụ nổ, trong khi tổng số người thiệt mạng tại Hiroshima lên khoảng 140.000 vào cuối năm 1945 do thương tích, bỏng và ảnh hưởng của phóng xạ. Các nghiên cứu lịch sử có thể đưa ra những con số khác nhau tùy phương pháp thống kê và mốc thời gian.
Điều cần phân biệt rõ là Enola Gay chỉ là phương tiện mang và thả vũ khí. Phi hành đoàn thực hiện nhiệm vụ được giao, còn quyết định sử dụng bom nguyên tử thuộc cấp lãnh đạo Mỹ.
Tổng thống Harry Truman sau đó công khai thông báo về vụ tấn công và khẳng định Mỹ đã sử dụng một loại bom mới có sức hủy diệt đặc biệt lớn.
Quyết định này đến nay vẫn là một trong những vấn đề gây tranh luận lớn nhất về lịch sử Thế chiến II.
Các quan chức Mỹ khi đó lập luận rằng bom nguyên tử có thể giúp nhanh chóng kết thúc chiến tranh và tránh một cuộc đổ bộ lên Nhật Bản với thương vong rất lớn.
Một số sử gia lại cho rằng Nhật Bản có thể đã đầu hàng trong những điều kiện khác, hoặc đặt câu hỏi về vai trò của các yếu tố ngoại giao và việc Liên Xô tham chiến chống Nhật. Giới sử học không có sự đồng thuận tuyệt đối về cách đánh giá quyết định này.
Với B-29, nhiệm vụ Hiroshima đánh dấu một bước ngoặt đặc biệt. Từ một oanh tạc cơ được chế tạo để đưa bom thông thường tới Nhật Bản, “Superfortress” trở thành phương tiện đầu tiên mang vũ khí hạt nhân sử dụng trong chiến tranh.
Ba ngày sau, một chiếc B-29 khác là Bockscar tiếp tục mang bom nguyên tử Fat Man tới Nagasaki.