Những lô dầu diesel Nga đầu tiên theo thỏa thuận với Mỹ đã lên đường tới Bắc Mỹ

Phó thủ tướng Ng Alexander Novak - Ảnh: Điện Kremlin.

Diễn biến này có thể hỗ trợ cho nỗ lực của ông Trump nhằm kéo giá nhiên liệu ở Mỹ xuống trước thềm cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ.

Ngày thứ Sáu (23/10), truyền thông Nga đưa tin Phó thủ tướng Alexander Novak - người phụ trách chính sách năng lượng - cho biết 3 tàu chở dầu mang theo dầu diesel của Nga đang trên đường tới Bắc Mỹ. "Ba tàu chở nhiên liệu đầu tiên hiện đã lên đường để đi tới tới bờ biển phía Đông Đại Tây Dương, với sự hỗ trợ đáng kể từ Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIFF)", ông Novak nói.

Ông Novak cho biết các công ty Nga có khả năng cung cấp 500.000 tấn dầu diesel ra thị trường toàn cầu trong tháng 10.

Cùng ngày, trang Euronews dẫn dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler cho biết một con tàu chở 40.000 tấn dầu diesel của Nga đang trên đường đến New York, và đây là lô dầu diesel đầu tiên theo thỏa thuận giữa Nga và Mỹ.

Con tàu Agioi Fanendes, treo cờ Malta, đã nhận khoảng 40.000 tấn dầu diesel hàm lượng lưu huỳnh cực thấp - tương đương khoảng 300.000 thùng - tại cảng Primorsk của Nga trên biển Baltic. Theo Kpler, tàu này đang phát tín hiệu điểm đến là New York, với thời gian dự kiến cập cảng vào ngày 7/11, tức 4 ngày sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.Dữ liệu vận tải biển từ công ty LSEG cũng xác nhận khối lượng lô hàng này là 40.000 tấn.

Nếu lô hàng cập cảng đúng như dự kiến, đây sẽ là lô dầu diesel đầu tiên từ Nga được vận chuyển đến Mỹ mà Kpler ghi nhận kể từ tháng 7/2023, đồng thời là lô hàng dầu diesel đầu tiên từ Primorsk đến New York kể từ tháng 1/2022.

Hôm thứ Tư tuần trước, các hãng thông tấn Nga dẫn lời Phó thủ tướng Novak cho biết lô hàng dầu diesel đầu tiên của Nga tới Mỹ sẽ khởi hành vào ngày hôm sau. Ông cho biết thêm rằng sẽ có nhiều lô hàng khác được vận chuyển khi các công ty Nga và Mỹ hoàn tất các hợp đồng cung ứng.

Vào ngày 9/10, Tổng thống Trump thông báo về một thỏa thuận giữa Washington và Moscow nhằm cung cấp dầu diesel của Nga cho thị trường Mỹ và toàn cầu. Theo đó, Mỹ tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel Nga, và phía Nga cũng đồng ý dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của chính nước này. Ông Trump cho biết Nga sẽ cung cấp ngay 300.000 tấn, tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11 và 1 triệu tấn “ngay sau đó”.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 đang đến gần, ông Trump đã tung ra hàng loạt giải pháp tốn kém và đầy nhạy cảm về mặt chính trị để giải quyết một vấn đề nan giải: giá dầu diesel cao kỷ lục.

Trong hai tháng qua, giá dầu diesel đã trở thành một vấn đề trọng tâm ở Mỹ, không chỉ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mà còn là tác nhân đẩy lạm phát tại nước này - vốn đã ở mức cao - càng tăng thêm. Dầu diesel là nhiên liệu đóng vai trò thiết yếu đối với nông dân, các công ty xây dựng, đơn vị vận tải và nhiều lĩnh vực khác ở Mỹ

Theo dữ liệu từ nền tảng AAA, giá dầu diesel bình quân ở Mỹ ngày 25/10 là gần 6,35 USD/gallon, cách không xa mức kỷ lục 6,53 USD/gallon thiết lập hồi tháng 9.

Để ứng phó với mức giá dầu diesel cao chưa từng thấy, ngoài việc đạt thỏa thuận với Nga, chính quyền ông Trump đã chi hàng tỷ USD hỗ trợ nông dân, nới lỏng các quy định đối với tài xế xe tải, đồng thời gây sức ép buộc các đồng minh châu Âu phải xả dầu diesel từ dự trữ khẩn cấp.

Áp lực chính trị đối với ông Trump và Đảng Cộng hòa của ông đặc biệt lớn tại các bang thuộc "vành đai nông nghiệp" - vốn là thành trì truyền thống của Đảng Cộng hòa như Iowa và Kansas. Tại đây, chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao, cùng với những gián đoạn trong thương mại và tình hình kinh tế nông nghiệp ảm đạm, đã làm gia tăng tâm lý không hài lòng của nông dân, một bộ phận những người ủng hộ cốt lõi của ông Trump.

Ông Trump đã quảng bá các biện pháp liên quan đến dầu diesel tại các cuộc mít tinh vận động tranh cử trên khắp khu vực này. Tại Nebraska, ông đã ký một sắc lệnh hành pháp ngay trên sân khấu, cho phép sử dụng loại dầu diesel nhuộm đỏ - vốn được quy định dành cho mục đích khác - cho các phương tiện lưu thông trên đường cao tốc. Ngoài ra, trong một cuộc mít tinh tại Kansas hôm thứ Hai tuần trước, ông cũng công bố gói hỗ trợ nông nghiệp mới trị giá 8 tỷ USD.

Theo hãng tin Reuters, giới phân tích cho rằng những biện pháp này cho thấy sự đánh đổi mà ông Trump chấp nhận để đạt được kết quả cứu vãn tình thế trong ngắn hạn. Gói hỗ trợ mới gây thêm áp lực lên ngân sách liên bang, trong khi thỏa thuận dầu diesel với Nga gây nhiều tranh cãi, vì các nhà phê bình cho rằng việc này làm giảm sức ép buộc Nga phải kết thúc cuộc chiến với Ukraine.

Bên cạnh đó, việc ông Trump buộc các đồng minh châu Âu xả dự trữ dầu chiến lược - đi kèm với lời cảnh báo hạn chế xuất khẩu dầu diesel từ Mỹ - đã tạo ra những căng thẳng trong quan hệ ngoại giao giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Đảng Cộng hòa hiện đang nỗ lực bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội, trong khi chi phí sinh hoạt đắt đỏ lại là mối quan tâm hàng đầu của cử tri Mỹ. Theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos vào tháng 10, gần 80% người Mỹ được khảo sát cho rằng các chính sách của ông Trump là nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng giá cả leo thang.

Nhà Trắng cho rằng giá dầu diesel cao là do “những vấn đề tồn tại từ trước”, bao gồm việc các nhà máy lọc dầu đóng cửa trong nhiều năm và những thiệt hại từ cuộc chiến của Nga tại Ukraine, đồng thời lên tiếng bảo vệ các nỗ lực của ông Trump nhằm giảm bớt chi phí. Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers nói với Reuters: “Tổng thống muốn giá dầu diesel giảm xuống. Đó là lý do tại sao ông ấy đã thực hiện những hành động mang tính lịch sử nhằm giúp nông dân, tài xế xe tải và người lao động Mỹ tiết kiệm từng đồng tiền khó nhọc kiếm được”.

Trong khi đó, giới phân tích cho rằng chính cuộc xung đột ở Vùng Vịnh mới là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng giá dầu diesel tăng cao, do cuộc chiến này gây gián đoạn dòng chảy dầu thô và nhiên liệu đã qua tinh chế. Các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga dù góp phần làm thắt chặt nguồn cung, nhưng tác động đối với giá cả được cho là ở mức độ hạn chế hơn.