EU dự tính vay thêm 45 tỷ euro để hỗ trợ Ukraine
Ủy ban châu Âu dự kiến dùng ngân sách chung của EU làm bảo đảm cho khoản vay mới. Kế hoạch cần sự đồng thuận của cả 27 nước thành viên, trong khi bốn nước đã tuyên bố sẽ đứng ngoài các đợt tài trợ tiếp theo cho Kiev.

Cờ Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. Ảnh minh họa: THX/TTXVN
Theo báo chí Anh, Ủy ban châu Âu (EC) dự kiến trình đề xuất lên các nước thành viên vào ngày 18/11. Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, EU sẽ đứng ra vay khoảng 45 tỷ euro rồi cho Ukraine vay lại để giúp nước này trang trải một phần nhu cầu tài chính trong năm 2027.
Năm 2025, EU đã dùng ngân sách chung làm bảo đảm để huy động 90 tỷ euro cho Ukraine vay. Khoản tiền này ban đầu nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính của Kiev trong hai năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Nga gây thiệt hại ngày càng lớn, khiến Ukraine cần nhiều kinh phí hơn dự tính.
Ước tính Ukraine còn thiếu khoảng 70 tỷ euro trong năm 2027. EC đã cam kết giúp Kiev bù đắp 2/3 khoản thiếu hụt này, đồng thời kêu gọi các đồng minh phương Tây khác tăng hỗ trợ.
Với khoản vay 90 tỷ euro trước đó, Cộng hòa Séc, Slovakia và Hungary được miễn đóng góp vào phần chi phí trả lãi. Cả ba nước này cùng Bulgaria đã tuyên bố sẽ không tham gia các đợt tài trợ tiếp theo cho Ukraine.
Đức gắn việc hỗ trợ Ukraine với đàm phán ngân sách EU
Trước lập trường của 4 nước, tuần trước, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo Berlin có thể chặn việc thông qua ngân sách EU giai đoạn 2028-2034 nếu các thành viên không cùng đóng góp để hỗ trợ Ukraine từ năm 2027 trở đi. Đức là nước đóng góp ròng lớn nhất cho ngân sách EU, đồng thời là nhà tài trợ song phương lớn nhất của Ukraine ở châu Âu. Cả 4 nước muốn đứng ngoài các đợt tài trợ cho Kiev đều nhận từ ngân sách EU nhiều hơn số tiền họ đóng vào.
Theo báo chí Anh, sau cảnh báo của ông Merz, hai vấn đề đã trở thành một phần của cùng một cuộc thương lượng. Việc gắn hai quyết định với nhau nhằm hạn chế nguy cơ các khoản hỗ trợ cho Kiev bị phủ quyết trong tương lai. Nếu ngăn EU tài trợ cho Ukraine, các nước trông cậy vào ngân sách chung cũng có nguy cơ mất phần kinh phí mà họ dự kiến nhận trong giai đoạn tới.
Giới chức EU và chính phủ Đức lo ngại việc tìm kiếm đồng thuận để tiếp tục hỗ trợ Ukraine sẽ khó khăn hơn khi Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Ba Lan bước vào các kỳ bầu cử. Tại Pháp, lãnh đạo phe cực hữu Marine Le Pen, người đang dẫn đầu các cuộc thăm dò trước kỳ bầu cử tổng thống tháng 4/2027, đã tuyên bố sẽ ngừng hỗ trợ Ukraine nếu kế nhiệm Tổng thống Emmanuel Macron.
Tuy nhiên, một số ý kiến trong EU cho rằng cách làm này có thể phản tác dụng nếu các nước cảm thấy bị ép phải chấp thuận. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng Cộng hòa Séc Andrej Babis phản đối việc coi thỏa thuận tài trợ cho Ukraine là điều kiện để thông qua ngân sách mới. Ông cho rằng dù tình hình Ukraine diễn biến ra sao, EU vẫn cần có quyền tự xác định các ưu tiên dài hạn và bố trí kinh phí để thực hiện.
Ngay cả Ireland, một nước ủng hộ Kiev, cũng bày tỏ sự dè dặt. Tại hội nghị thượng đỉnh EU vừa qua, Thủ tướng Ireland Micheal Martin cho biết ông hiểu vì sao những nước đã đóng góp nhiều cho Ukraine muốn gắn hai vấn đề với nhau, song vẫn lo ngại về cách tiếp cận này.
Các nhà lãnh đạo EU dự kiến thảo luận cả khoản vay cho Ukraine và ngân sách dài hạn của khối tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels ngày 26 và 27/11, với mục tiêu đạt thỏa thuận trước cuối năm.



