EU giáng đòn trừng phạt thẳng vào công nghiệp đóng tàu Nga

Đầu tuần này, Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua gói trừng phạt lớn nhất từ trước đến nay nhắm vào tổ hợp công nghiệp - quân sự Nga, với gần 1.600 cái tên bị liệt vào "danh sách đen".

Danh sách dài 930 trang này rất chi tiết và toàn diện, bao gồm hàng chục nhà máy đóng tàu, cơ sở sửa chữa tàu, văn phòng thiết kế và nhà cung cấp thiết bị. Tổng thể lại, đòn giáng mới nhất này bao trùm phần lớn các hoạt động đóng tàu của gã khổng lồ Á-Âu.

Tất cả các doanh nghiệp bị nhắm mục tiêu đều được xác định là một phần của nền tảng công nghiệp quốc phòng thuộc các lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược đối với nền kinh tế Nga, hãng thông tấn nhà nước TASS cho hay.

Theo trang gCaptain, trong số các công ty bị nêu tên có Admiralty Shipyards (ở St. Petersburg), Sevmash (ở Severodvinsk), Amur Shipbuilding Plant (ở vùng Viễn Đông) và Severnaya Verf (một xưởng đóng tàu lớn khác tại St. Petersburg).

Danh sách này cũng bao gồm Trung tâm sửa chữa tàu Zvezdochka – cơ sở quan trọng về bảo dưỡng và hiện đại hóa tàu ngầm – và Trung tâm sửa chữa tàu Dalzavod tại Vladivostok, nơi hỗ trợ Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Nga.

Các biện pháp trừng phạt không chỉ giới hạn ở những xưởng đóng tàu hải quân chủ chốt. Các xưởng như Vyborg Shipyard, Sredne-Nevsky Shipyard, Nevsky Shipbuilding and Ship Repair Plant và Vympel Shipbuilding Plant cũng bị đưa vào danh sách, qua đó mở rộng phạm vi hạn chế sang cả các cơ sở đóng tàu quân sự lẫn dân sự.

Một số cơ sở sửa chữa tàu khác, bao gồm Nhà máy sửa chữa tàu số 13 tại Sevastopol cùng các nhà máy số 33 và 82, cũng nằm trong số các thực thể mới bị áp đặt trừng phạt.

Tàu ngầm đa năng chạy bằng năng lượng hạt nhân Arkhangelsk (K-564) — thuộc lớp Yasen-M (Đề án 885M) — được đóng tại nhà máy đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk và chính thức được biên chế vào Hạm đội Phương Bắc của Hải quân Nga vào cuối tháng 12/2024. Ảnh: Barents Observer

Theo trang Maritime Executive, danh sách trừng phạt còn bao gồm một số văn phòng thiết kế tàu nổi tiếng từ thời Liên Xô, chẳng hạn như các bộ phận kỹ thuật tàu ngầm Rubin, Malakhit và Lazurit; tất cả đều thuộc Tập đoàn Đóng tàu Thống nhất (USC) – một tập đoàn chiếm khoảng 80% tổng trọng tải tàu đóng mới của Nga và vốn đã chịu các lệnh trừng phạt nặng nề.

Các biện pháp trừng phạt chi tiết này cũng mở rộng sang cả các nhà sản xuất độc lập cung cấp linh kiện nhỏ hơn, bao gồm van, thiết bị trao đổi nhiệt, hệ thống khử mặn, cũng như thiết bị dẫn đường và thông tin liên lạc.

Tổng cộng, khoảng 50 cá nhân là lãnh đạo doanh nghiệp, 24 công ty cung cấp dịch vụ và chuỗi cung ứng, cùng 24 nhà máy đóng tàu đã bị nêu tên. Theo đó, hiện phần lớn nền tảng công nghiệp đóng tàu quốc phòng của Nga đã phải chịu các biện pháp trừng phạt chi tiết và cụ thể.

Quy mô rộng khắp của danh sách này là điều đáng chú ý đối với ngành công nghiệp đóng tàu Nga, nơi nhiều xưởng đóng tàu lớn phục vụ cả thị trường quân sự lẫn thương mại.

Sevmash đóng vai trò trung tâm trong chương trình đóng tàu ngầm hạt nhân của Nga, trong khi Admiralty Shipyards chuyên đóng tàu ngầm thông thường.

Severnaya Verf tham gia đóng các tàu chiến mặt nước, còn Amur Shipbuilding Plant đóng tàu phục vụ Hạm đội Thái Bình Dương của Nga.

Trong khi đó, Nhà máy đóng tàu Vyborg đã tham gia đóng các tàu phá băng và tàu phục vụ hoạt động ngoài khơi, còn Nhà máy đóng tàu và sửa chữa tàu Nevsky thì đóng các loại tàu thương mại cũng như tàu phục vụ các cơ quan chính phủ.

Các biện pháp trừng phạt này bao gồm việc phong tỏa tài sản và cấm các cá nhân, công ty thuộc EU cung cấp vốn hoặc nguồn lực kinh tế cho các thực thể có tên trong "danh sách đen".

Bản thân các biện pháp này không tạo ra lệnh cấm toàn diện đối với các tàu do Nga đóng hoặc tàu thương mại được đóng tại các nhà máy chịu ảnh hưởng.

Theo quy định thực thi của EU, các công ty này được chính phủ Nga xác định là một phần của tổ hợp công nghiệp - quân sự nước này và đủ điều kiện nhận trợ cấp liên bang để hỗ trợ chi phí nhà ở cho nhân viên.

EU đã viện dẫn những mối liên hệ đó làm cơ sở cho việc đưa các công ty này vào danh sách trừng phạt.

Đòn giáng mới nhất này khác biệt so với các lệnh trừng phạt trước đây của EU nhắm vào "hạm đội bóng tối" – vốn tập trung vào các tàu bị cáo buộc giúp Nga lách các hạn chế của phương Tây.

Thay vào đó, biện pháp mới nhắm thẳng vào cơ sở hạ tầng đóng tàu và bảo dưỡng hải quân của Nga, bao gồm các cơ sở chịu trách nhiệm đóng, sửa chữa và hỗ trợ kỹ thuật cho tàu quân sự.

Quy định về trừng phạt này đã được công bố trên Công báo của Liên minh châu Âu vào ngày 12/10 và có hiệu lực ngay trong ngày hôm đó.

Minh Đức (Theo gCaptain, Maritime Executive)