Ông Zelensky đề nghị Mỹ ký 'thỏa thuận diesel' để gây sức ép lên Nga

Phát biểu trực tuyến tại Diễn đàn An ninh Warsaw ở Ba Lan ngày 12/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đặt câu hỏi về cơ sở kinh tế của thỏa thuận dầu diesel mà Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố với Nga.

Theo đó, Moskva được phép xuất khẩu hàng triệu tấn nhiên liệu trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây vẫn đang được áp dụng.

"Nếu có những thỏa thuận như vậy, tại sao Mỹ không ký 'thỏa thuận diesel' với Ukraine? Hãy để Ukraine xây dựng dự thảo, vì chúng tôi có thể quyết định những tàu nào có thể ra khơi và các nhà máy lọc dầu của Nga có thể hoạt động hay không", ông Zelensky nói.

Ngày 9/10, ông Trump thông báo đạt thỏa thuận dầu diesel với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông Zelensky phản đối, cho rằng quyết định này là "món quà" dành cho Moskva và có nguy cơ kéo dài xung đột.

Ngày 11/10, Tổng thống Mỹ tiếp tục tuyên bố Nga và Ukraine đã nhất trí ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng, có hiệu lực ngay lập tức. Tuy nhiên, ông không công bố các điều khoản cụ thể, thời hạn thực hiện hay cơ chế giám sát.

Ông Zelensky cho biết Kiev chỉ biết thông tin này qua truyền thông và chưa nhận được xác nhận về việc Nga chấp thuận. Dù vậy, Ukraine vẫn sẵn sàng ủng hộ một thỏa thuận ngừng bắn công bằng.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, Kiev đã hoãn các cuộc tập kích nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga ngay trong đêm xuất hiện thông tin về thỏa thuận. Trong khi đó, Nga tiếp tục tấn công các cơ sở năng lượng Ukraine, trong đó có một nhà máy nhiệt điện tại Kharkov.

"Rõ ràng ông Putin không đọc Truth Social và máy bay không người lái của Nga đã nhận lệnh khác", ông Zelensky nói, ám chỉ thông báo của Tổng thống Mỹ chưa phản ánh tình hình thực tế trên chiến trường.

Ông Zelensky khẳng định Ukraine sẵn sàng ngừng tập kích các cơ sở dầu mỏ và diesel của Nga nếu Washington có thể bảo đảm Moskva chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào lưới điện Ukraine.

Ông nhấn mạnh hệ thống điện của Ukraine còn kết nối với châu Âu. Nếu cơ sở hạ tầng năng lượng không bị phá hoại, Kiev có thể cung cấp điện giá thấp hơn cho các nước châu Âu đang thiếu hụt nguồn cung.

Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nghi ngờ khả năng nguồn diesel Nga tạo ra tác động đáng kể đối với giá nhiên liệu thế giới.

Ông cho biết Nga có thể xuất khẩu 300.000-500.000 tấn diesel mỗi tháng, trong khi nhu cầu toàn cầu lên tới 120 triệu tấn.

Theo ông, Nga chỉ chiếm 2,2% nguồn cung diesel toàn cầu, còn cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay bắt nguồn từ Trung Đông.

Trong khi đó, các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng vẫn tiếp diễn, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng thực thi thỏa thuận ngừng bắn.

Trả lời báo chí tại Nhà Trắng ngày 12/10, ông Trump vẫn khẳng định Nga và Ukraine đã đồng ý.

"Họ đã đồng ý. Biết tại sao không? Vì tôi nói: 'Các ông đồng ý'. Đó là lý do", ông Trump tuyên bố. Tổng thống Mỹ đồng thời nhận định ông Putin mong muốn đạt được thỏa thuận hơn ông Zelensky.