EU không đạt đồng thuận về việc đình chỉ thỏa thuận với Israel

Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU Kaja Kallas. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh Euronews, tại cuộc họp Hội đồng Đối ngoại Liên minh châu Âu (EU) ngày 21/4, các ngoại trưởng EU đã không thông qua đề xuất đình chỉ thỏa thuận hợp tác với Israel liên quan đến các cáo buộc tội ác chiến tranh tại Gaza và Liban, cho thấy những chia rẽ sâu sắc trong nội bộ khối về cách tiếp cận đối với xung đột Trung Đông.

Đề xuất do Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia thúc đẩy kêu gọi đình chỉ Hiệp định Hiệp hội EU - Israel, cơ chế tạo nền tảng cho quan hệ thương mại ưu đãi giữa hai bên. Ba nước này cho rằng EU cần bảo vệ các giá trị cốt lõi của khối trước tình hình nhân đạo ngày càng nghiêm trọng tại Gaza và Bờ Tây.

Trước cuộc họp tại Luxembourg, ba quốc gia bao gồm Tây Ban Nha, Ireland và Slovenia đã gửi thư tới bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại và an ninh, cho rằng EU có “trách nhiệm đạo đức và chính trị” trong việc phản ứng trước các hành động bị cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn và tình trạng bạo lực leo thang nhằm vào người Palestine.

Bức thư nhấn mạnh tình hình tại Gaza đã trở nên “không thể chịu đựng nổi” do lượng viện trợ nhân đạo vào khu vực này vẫn rất hạn chế. Đồng thời, các nước này cảnh báo tình hình tại Bờ Tây đang xấu đi nhanh chóng, khi các vụ bạo lực nhằm vào người Palestine do những nhóm cực đoan gây ra ngày càng gia tăng.

Sau cuộc họp, bà Kallas cho biết đề xuất không nhận đủ sự ủng hộ từ các quốc gia thành viên. Theo bà, lập trường của các nước EU hầu như không thay đổi, cả đối với phương án đình chỉ toàn bộ lẫn đình chỉ một phần thỏa thuận với Israel.

Theo quy định của EU, việc đình chỉ hoàn toàn thỏa thuận cần sự đồng thuận của toàn bộ 27 quốc gia thành viên. Trong khi đó, phương án đình chỉ một phần cần đạt đa số đủ điều kiện, tương đương ít nhất 55% số quốc gia thành viên đại diện cho 65% dân số EU.

Kết quả này đã được dự báo trước, khi một số nền kinh tế lớn trong khối như Đức và Italy được cho là không ủng hộ các biện pháp mạnh tay nhằm vào Israel.

Tuy nhiên, nhiều nước EU vẫn tiếp tục chỉ trích chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza cũng như các động thái lập pháp gần đây trong quốc hội Israel. Người phát ngôn của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về tình hình tại các vùng lãnh thổ Palestine trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đồng thời khẳng định việc sáp nhập Bờ Tây là điều không thể được chấp nhận.

Dù bác bỏ đề xuất đình chỉ thỏa thuận, EU vẫn để ngỏ khả năng áp dụng các biện pháp khác liên quan đến hàng hóa từ các khu định cư Israel tại vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.

Bà Kallas cho biết đề xuất do Pháp và Thụy Điển đưa ra về việc áp thuế đối với hàng hóa từ các khu định cư sẽ được chuyển tới Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic để xem xét trong những ngày tới. Theo bà, các khu định cư này nằm ngoài phạm vi của Thỏa thuận Liên kết EU - Israel, mở đường cho khả năng áp dụng các biện pháp thương mại riêng biệt.

Trước các cáo buộc EU áp dụng “tiêu chuẩn kép” trong vấn đề Palestine, bà Kallas bác bỏ nhận định này và khẳng định EU vẫn là một trong những bên hỗ trợ lớn nhất cho người Palestine, bao gồm các nỗ lực tái thiết Gaza.