EU mở chiến dịch ngoại giao nhằm ngăn Tổng thống Trump cấm xuất khẩu dầu diesel

Bảng giá xăng dầu bán lẻ tại một cây xăng ở vùng Đông Bắc thủ đô Washington, D.C. (Mỹ), ngày 19/9/2026. Ảnh: Ngọc Quang – PV TTXVN tại Mỹ

Theo truyền thông Mỹ, người phát ngôn Ủy ban châu Âu (cơ quan hành pháp của EU), ông Olof Gill nói: “Liên minh châu Âu quan ngại trước thông tin Mỹ có kế hoạch cấm xuất khẩu dầu diesel, trong đó có cấm xuất khẩu sang EU”. Ông cảnh báo: “Bất kỳ gián đoạn nào cũng có nguy cơ tác động tiêu cực đến cả hai bên”.

Ông Gill cho biết trong bối cảnh đó, các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa EU và chính quyền Mỹ đang diễn ra, đồng thời EU kỳ vọng các đối tác thân cận sẽ tham vấn lẫn nhau trước khi đưa ra những biện pháp tác động đến các thị trường chung.

Ông Gill từ chối tiết lộ nội dung cụ thể của các cuộc đàm phán ngoại giao, nhưng cho biết có những tiếng nói mạnh mẽ ở Mỹ cho rằng lệnh cấm như vậy là ý tưởng “rất tồi”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 24/9 cũng cho rằng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ sẽ là quyết định “tồi tệ”, kể cả đối với nền kinh tế Mỹ.

Trong những tháng gần đây, EU đã tăng nhập khẩu dầu diesel từ Mỹ để bù đắp lượng nhập khẩu bị thiếu do xung đột ở Trung Đông. Hiện Mỹ cung cấp hơn một nửa lượng dầu diesel nhập khẩu của khối này. Giá cả và nguồn cung diesel cũng chịu thêm tác động do các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Theo công ty ClearView Energy, Mỹ hiện là nước xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới và trong năm nay liên tục lập kỷ lục về lượng xuất khẩu. Việc rút nguồn cung này khỏi thị trường toàn cầu sẽ gây tác động sâu rộng đến nền kinh tế châu Âu và thế giới.

Theo các chuyên gia, do châu Âu đang ở trong tình thế mong manh, nên lệnh cấm mới đối với nguồn nhiên liệu cung cấp cho EU vào thời điểm này đều có thể nhanh chóng trở nên rất nghiêm trọng.

Dự kiến kế hoạch cấm xuất khẩu dầu diesel sẽ kéo dài 90 ngày, trong bối cảnh những lo ngại ở Mỹ về giá nhiên liệu đang gia tăng. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị ngành dầu mỏ Mỹ phản đối mạnh mẽ và họ cảnh báo lệnh cấm sẽ khiến nguồn cung toàn cầu thắt chặt đáng kể. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright đã lên tiếng phản đối lệnh cấm này.

Người phát ngôn Ủy ban châu Âu Anna-Kaisa Itkonen cho biết, EU đang theo dõi thị trường và tình hình đảm bảo nguồn cung rất sát sao. Bà nói EU là nhà nhập khẩu lớn dầu diesel của Mỹ và vẫn là thị trường vững chắc và hấp dẫn đối với Mỹ.

Trong khi tìm cách tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong khối, EU cũng nhấn mạnh cam kết đầu tư 750 tỷ USD vào các sản phẩm năng lượng của Mỹ đến năm 2028 theo thỏa thuận thương mại Mỹ - EU. Khi được hỏi liệu EU có xem xét lại cam kết này cũng như việc tăng nhập khẩu nhiên liệu từ Mỹ hay không, bà Itkonen cho rằng hoạt động thương mại năng lượng Mỹ - EU mang lại lợi ích cho cả hai bên, đồng thời nhấn mạnh cam kết dài hạn của EU về việc loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch.

Bà nói: “Dĩ nhiên, không có gì bí mật khi Mỹ là nhà cung cấp lớn dầu diesel cũng như khí tự nhiên hóa lỏng cho chúng tôi. Đây rõ ràng là một phần trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của chúng tôi kể từ năm 2022. Tuy nhiên, đây thường là những hợp đồng giữa các doanh nghiệp với nhau nên trong mọi trường hợp chúng tôi sẽ không có đầy đủ thông tin chi tiết để cung cấp ở đây”.

Trong khi đó, dữ liệu của các quốc gia thành viên EU ngày 24/9 cho thấy, giá dầu diesel trung bình tại EU đã chạm mức cao kỷ lục mới, đạt 2,23 euro/lít.

Theo dữ liệu theo tuần được ghi nhận từ năm 2005 đến nay, 19 quốc gia thành viên EU, trong đó có Đức, Pháp và Italy, đã ghi nhận các mức giá cao kỷ lục.

Trong số các quốc gia đã xác lập mức giá cao kỷ lục mới, Đan Mạch và Phần Lan có mức giá cao nhất, lần lượt đạt 2,56 euro/lít, tiếp theo là Đức với 2,46 euro/lít. Giá bán lẻ dầu diesel tại Bỉ và Pháp đều dao động sát mốc 2,4 euro/lít.

Tây Ban Nha và Thụy Điển cũng ghi nhận đà tăng giá, nhưng vẫn thấp hơn các mức đỉnh từng được ghi nhận vào năm 2022 sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Trong khi đó, tình hình tương tự cũng diễn ra ở bên kia bờ Đại Tây Dương. Giá diesel tại Mỹ đã lên mức kỷ lục 6,52 USD/gallon trong ngày 23/9, tăng 76% so với một năm trước, gây khó khăn đối với nông dân và những người sử dụng nhiên liệu này.