EU mở đường cho một quốc gia Bắc Mỹ trở thành 'thành viên liên kết' đầu tiên

Thủ tướng Canada Mark Carney (phải) gặp Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại Strasbourg, Pháp. (Nguồn: EU)

Đề xuất của Chủ tịch Ursula von der Leyen đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý trong cách EU định hình quan hệ đối tác, nhất là khi khái niệm “thành viên liên kết” hiện chưa được quy định trong các hiệp ước của khối.

EU lâu nay tỏ ra khá thận trọng với các mô hình thành viên linh hoạt, ưu tiên những khuôn khổ có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Hồi tháng 5 vừa qua, đề xuất của Đức về trao quy chế tương tự cho Ukraine như một bước đệm hướng tới gia nhập EU cũng nhận được phản ứng dè dặt từ một số nước thành viên.

Phát biểu tại Nghị viện châu Âu trong Thông điệp Liên minh thường niên, Chủ tịch EC cho rằng, các mối quan hệ đối tác là “lựa chọn chiến lược” của châu Âu, đồng thời là phản ứng trước sự rạn nứt ngày càng sâu sắc của trật tự quốc tế.

Chủ tịch Ursula von der Leyen nhấn mạnh, EU và Canada có nhiều điểm tương đồng trong cách tiếp cận các vấn đề toàn cầu, từ trí tuệ nhân tạo (AI), biến đổi khí hậu đến Bắc Cực và địa chính trị.

Hai bên cũng đã phối hợp về Ukraine, quốc phòng, nguyên vật liệu và chuỗi cung ứng. “Nhưng trên hết, châu Âu và Canada đều tin tưởng vào nền dân chủ”, bà tuyên bố.

Trên nền tảng đó, Chủ tịch EC bày tỏ mong muốn hợp tác với Canada để mở đường cho nước này trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của EU. Đề xuất này vẫn cần được các nước thành viên EU xem xét và thông qua.

Thủ tướng Canada Mark Carney trước đó cho biết, Ottawa đang tìm kiếm một “liên minh đặc biệt” với EU, nhưng không có ý định gia nhập khối với tư cách thành viên đầy đủ.

Nhà lãnh đạo Canada có mặt tại Strasbourg để dự Thông điệp Liên minh của Chủ tịch Ursula von der Leyen và dự kiến phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 17/9.

Theo người đứng đầu EC, EU và Canada sẽ tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ sản xuất, công nghệ, khoáng sản thiết yếu và năng lượng đến công nghiệp quốc phòng và Bắc Cực. Hai bên cũng hướng tới xây dựng một không gian kinh tế và thịnh vượng chung.