EU sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu phát triển hạ tầng xanh, bền vững

Hợp tác thúc đẩy tiến trình xanh hóa vận tải, đầu tư hạ tầng bền vững

Tại cuộc làm việc, ông Julien Guerrier, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Phái đoàn Liên minh châu Châu (EU) tại Việt Nam nhấn mạnh, hợp tác hai bên thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nhất là trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Để thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới hiệu quả, thực chất hơn, mang lại lợi ích cho cả hai bên, Đại sứ Julien Guerrier cho biết, phía Phái đoàn EU tại Việt Nam mong muốn phía Bộ Xây dựng Việt Nam trao đổi, cung cấp thông tin về các ưu tiên phát triển GTVT, xây dựng, cụ thể đến các dự án, chương trình.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh và Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Phái đoàn EU tại Việt Nam Julien Guerrier trao đổi các tiềm năng hợp tác hai bên.

Đại sứ cho biết, EU hiện đang trong giai đoạn xây dựng chương trình sơ bộ cho chu kỳ Khung Tài chính đa niên (MFF) tiếp theo (2028-2034) dành cho Việt Nam. Phái đoàn EU tại Việt Nam đang tham vấn nhiều bên liên quan và đối tác. Trong đó, Phái đoàn mong muốn nhận được ý kiến của Bộ trưởng về những lĩnh vực then chốt mà EU và Việt Nam có chung lợi ích cũng như hợp tác giữa EU - Việt Nam hứa hẹn nhất trong lĩnh vực xây dựng, giao thông.

Liên quan đến hợp tác đang triển khai về giao thông bền vững, Đại sứ Julien Guerrier cho hay, EU đã khởi động Chương trình Hỗ trợ giao thông Việt Nam trị giá 40 triệu Euro (Chương trình), do Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) dẫn dắt, nhằm hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy các kế hoạch đầu tư giao thông công cộng đầy tham vọng trong những năm tới.

Hiện tại, EU đang phối hợp với AFD, các quốc gia thành viên EU cùng các cơ quan chức năng Việt Nam trên cả ba lĩnh vực thuộc phạm vi của Chương trình, bao gồm đường sắt, đường thủy nội địa và giao thông đô thị, để xây dựng danh mục dự án tiềm năng có thể nhận được sự hỗ trợ từ Chương trình (về hỗ trợ kỹ thuật và đầu tư).

Đại sứ bày tỏ vui mừng khi Phái đoàn EU nhận được danh mục 313 tiêu chuẩn EU về đường sắt tốc độ cao từ STAMEQ (Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) để gửi phía CEN/CENELEC xem xét. Phái đoàn mong chờ việc ký kết Thỏa thuận Bản quyền này sẽ chính thức cấp quyền truy cập đầy đủ cho các cơ quan chức năng Việt Nam đối với bộ tiêu chuẩn EU được yêu cầu.

Tiến triển này cũng được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm vướng mắc của nghiên cứu do EU tài trợ với tiêu đề "Rà soát các tiêu chuẩn châu Âu áp dụng cho các dự án đường sắt tốc độ cao (HSR)" do thiếu quyền truy cập vào danh mục tiêu chuẩn EU liên quan đến HSR cần thiết.

Đối với đường sắt hiện có, EU đã tài trợ một nghiên cứu để đánh giá các phương án giảm thải carbon cho Đường sắt Việt Nam. Để tối đa hóa lợi ích của nghiên cứu này, dự án dự kiến lắp đặt hệ thống đo từ xa (telemetry) trên một hoặc hai đầu máy xe lửa, dùng để đọc liên tục các tham số cần thiết, làm căn cứ đánh giá và xác định quy mô cho tất cả các phương án giảm thải carbon - bao gồm cải tạo nâng cấp, sử dụng nhiên liệu thay thế và điện khí hóa.

Cũng liên quan đến đường sắt tốc độ cao, thông qua một chương trình Hỗ trợ kỹ thuật mới sắp được khởi động, EU sẽ xây dựng báo cáo, cung cấp bức tranh toàn diện về các nhà cung ứng châu Âu cung cấp các dịch vụ trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và các lĩnh vực liên quan.

Đại sứ EU Julien Guerrier còn cho biết các hợp tác, hỗ trợ trong lĩnh vực đường sắt đô thị, hàng hải, đường thủy, nhằm mục tiêu xanh hóa ngành vận tải, phát triển hạ tầng bền vững.

"Chúng tôi luôn sẵn sàng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ Việt Nam triển khai các hợp tác vì lợi ích hai bên, góp phần vào hiện thực hóa mục tiêu của Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 1945", Đại sứ Julien Guerrier nói.

Hai bên trao đổi các lĩnh vực ưu tiên hợp tác thời gian tới, tập trung vào xanh hóa phương tiện vận tải, phát triển hạ tầng hiện đại, bền vững.

Ưu tiên hợp tác phát triển đường sắt và giao thông hiện đại, bền vững

Về phía Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh: Sự hợp tác và hỗ trợ của EU cho lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải, nhất là các dự án hợp tác trong các lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng, giao thông, đô thị, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, giúp cho công tác quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng ngày càng hiệu quả hơn.

"Bộ Xây dựng đánh giá cao vai trò và những đóng góp tích cực của EU đối với quá trình phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam. Chúng tôi mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác với Liên minh châu Âu, phát huy thế mạnh về công nghệ, tiêu chuẩn, kinh nghiệm và nguồn lực của Liên minh châu Âu để hỗ trợ Việt Nam phát triển hệ thống hạ tầng hiện đại, xanh và bền vững", Bộ trưởng nói.

Về những nội dung phía Phái đoàn EU tìm hiểu, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chương trình nghiên cứu "Rà soát các tiêu chuẩn châu Âu áp dụng cho các dự án đường sắt tốc độ cao" do EU tài trợ, Bộ đang giao các đơn vị chuyên môn khẩn trương làm rõ phạm vi và tính khả thi để sớm đưa vào triển khai.

Về hỗ trợ giảm phát thải carbon và Quỹ Hỗ trợ lĩnh vực giao thông Việt Nam (VTF - Vietnam Transport Facility), Bộ sẽ chủ động rà soát nhu cầu thực tế từ các đơn vị thuộc ngành như Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, Cục Đường sắt Việt Nam, Đại học Công nghệ giao thông vận tải... để đề xuất các dự án hỗ trợ cụ thể trực tiếp với Cơ quan phát triển Pháp. Trọng tâm là đào tạo nguồn nhân lực và chuyển đổi năng lượng xanh trong ngành đường sắt.

Đồng thời, Bộ trưởng đề xuất EU tập trung hỗ trợ Việt Nam ở hai nhóm giải pháp then chốt: Hỗ trợ xây dựng đường cơ sở phát thải, hệ thống đo đạc - báo cáo - thẩm tra (MRV); chuyển giao công nghệ chuyển đổi đầu máy, toa xe sang sử dụng điện/năng lượng xanh; các giải pháp tiết kiệm năng lượng tại nhà ga và hài hòa bộ tiêu chuẩn đường sắt xanh.

Cùng đó, hỗ trợ nghiên cứu chính sách thúc đẩy vận tải hành khách công cộng phát thải thấp (đường sắt đô thị, xe buýt điện), giải pháp giao thông thông minh, hạ tầng cấp năng lượng xanh; xây dựng bộ tiêu chí lượng hóa giảm phát thải và kết nối với các nguồn tài chính khí hậu quốc tế.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh và Đại sứ Julien Guerrier cùng các đại biểu tham dự cuộc làm việc.

Đối với Khung tài chính đa niên (MFF) giai đoạn 2028-2034, Bộ Xây dựng đề xuất hướng hợp tác hai bên trong giai đoạn tới, ưu tiên vào lĩnh vực đường sắt và giao thông bền vững.

Với các lĩnh vực khác, Bộ Xây dựng mong muốn EU tiếp tục ưu tiên hỗ trợ nguồn lực tài chính thông qua các dự án hỗ trợ kỹ thuật và cung cấp, chuyển giao các tài liệu, trao đổi kinh nghiệm về phát triển cơ sở hạ tầng và logistics.

Theo đó, về hạ tầng đô thị và cấp thoát nước, Bộ Xây dựng mong muốn học hỏi kinh nghiệm phát triển không gian ngầm, mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD); đồng thời mong muốn EU hỗ trợ hoàn thiện chính sách (Luật Cấp, thoát nước, các nghị định/thông tư hướng dẫn), cơ chế định giá nước bán buôn liên tỉnh, thúc đẩy đầu tư theo phương thức hợp tác công tư (PPP), chuyển đổi số và phát triển hạ tầng kỹ thuật xanh, thông minh.

Về hạ tầng đường bộ và giao thông thông minh (ITS), nghiên cứu và học tập kinh nghiệm về Khung kiến trúc Hệ thống Giao thông thông minh châu Âu, phát triển hạ tầng dữ liệu và trung tâm điều hành hệ thống giao thông thông minh quốc gia về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây vào việc thu thập, xử lý dữ liệu giao thông quy mô lớn; ứng dụng công nghệ bản sao số trong công tác bảo trì, vận hành và quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ.

Về hàng hải, đường thủy, Bộ Xây dựng mong nhận được sự tham vấn, chia sẻ kinh nghiệm và thực tiễn của EU, nhất là về quản lý hàng hải, cảng biển, vận tải biển, an toàn và bảo vệ môi trường, để góp phần hoàn thiện Bộ luật theo hướng hiện đại, đồng bộ và phù hợp thông lệ quốc tế.

Đồng thời phối hợp nghiên cứu, kết nối với các hãng tàu và cảng biển hai bên để mở mới hoặc tăng cường các tuyến vận tải biển trực tiếp giữa Việt Nam và châu Âu, qua đó nâng cao kết nối logistics, giảm chi phí và thúc đẩy thương mại song phương…