EU thống nhất lập phái bộ an ninh mới tại Liban

Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại Kaja Kallas phát biểu họp báo tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông châu Âu, các ngoại trưởng EU ngày 12/10 nhất trí thành lập một phái bộ mới tại Liban nhằm nâng cao năng lực của các lực lượng an ninh nước này. Phái bộ có thể được triển khai trong vài tháng tới, nhưng nhiệm vụ cụ thể, số lượng nhân sự và cơ cấu chỉ huy vẫn chưa được chốt.

Phát biểu trước cuộc họp Hội đồng Đối ngoại EU tại Luxembourg, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết phái bộ sẽ gồm hai hợp phần dân sự và quân sự. Bà kỳ vọng lực lượng này có thể bắt đầu hoạt động thực địa trong vài tháng, đồng thời cho biết chính quyền Liban hoan nghênh kế hoạch trong chuyến thăm của bà tới nước này hồi tuần trước.

Các nhiệm vụ trọng tâm dự kiến gồm tăng cường an ninh biên giới, bảo đảm an ninh trên biển, ứng phó với UAV và huấn luyện lực lượng an ninh Liban. Mục tiêu của EU là giúp nước này nâng cao khả năng tự bảo đảm an ninh khi hoạt động gìn giữ hòa bình lâu năm của Liên hợp quốc chuẩn bị kết thúc.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết phái bộ sẽ thực hiện các nhiệm vụ trong thời gian tối đa ba năm. Theo ông, cả hợp phần quân sự và dân sự đều sẽ hỗ trợ cảnh sát Liban trong công việc hằng ngày, bên cạnh các hoạt động liên quan đến biên giới, an ninh trên biển và chống UAV.

Các quan chức EU nhấn mạnh phái bộ mới không nhằm thay thế Lực lượng lâm thời Liên hợp quốc tại Liban (UNIFIL). Phái bộ EU sẽ không được triển khai tại miền nam Liban, nơi Israel tiếp tục chiến dịch quân sự chống Hezbollah, lực lượng được Iran hậu thuẫn.

Sự khác biệt này cũng thể hiện ở quy mô nhân sự. Brussels đang cân nhắc triển khai khoảng 150 người, trong khi UNIFIL hiện có khoảng 7.500 binh sĩ gìn giữ hòa bình. Con số của phái bộ EU vẫn là phương án đang được xem xét, chưa phải quyết định cuối cùng.

Kế hoạch được thông qua trong lúc tương lai an ninh của Liban còn nhiều bất định. UNIFIL lâu nay đóng vai trò lực lượng đệm giữa Israel và Liban, nhưng nhiệm vụ của phái bộ sẽ hết hạn vào cuối năm 2026. Tổng thống Liban Joseph Aoun đã kêu gọi gia hạn hoạt động của lực lượng này.

Israel từ lâu chỉ trích UNIFIL không hiệu quả trong việc kiềm chế Hezbollah. Mỹ cũng đặt câu hỏi về vai trò của phái bộ Liên hợp quốc và nghiêng về một cơ chế an ninh trực tiếp giữa Israel và Liban.

Phái bộ mới dự kiến hoạt động trong khuôn khổ Chính sách An ninh và Quốc phòng chung của EU (CSDP), với thời hạn ban đầu tối đa 3 năm và có thể được gia hạn. Các nước thành viên sẽ tự nguyện đóng góp nhân sự và trang thiết bị. Hiện chưa rõ những nước nào sẽ chính thức tham gia.

Một số quốc gia đang đóng góp lực lượng cho UNIFIL, gồm Italy, Pháp, Tây Ban Nha, Ireland, Đức, Áo, Phần Lan và Ba Lan, mong muốn duy trì sự hiện diện tại Liban. Tuy nhiên, cơ cấu chỉ huy vẫn đang được thảo luận. Một phương án được xem xét là để Italy, Pháp và Tây Ban Nha luân phiên đảm nhiệm vai trò lãnh đạo phái bộ.

Trước đó, vào tháng 6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Italy Giorgia Meloni thông báo hai nước sẽ cùng dẫn dắt một liên minh quốc tế hỗ trợ Liban sau khi UNIFIL rút đi. Hiện chưa rõ sáng kiến này sẽ hoạt động riêng hay được đưa vào phái bộ mới của EU.

Ireland, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, cũng phát tín hiệu sẵn sàng tham gia. Dublin chuẩn bị đóng góp cho hợp phần dân sự, nhưng việc tham gia hợp phần quân sự có thể gặp trở ngại do nước này đang cải cách khuôn khổ pháp lý về triển khai binh sĩ ở nước ngoài.

Ngoại trưởng Ireland Helen McEntee nhấn mạnh nước này đã hiện diện tại Liban trong nhiều thập niên, hỗ trợ khu vực, quân đội Liban và đặc biệt là người dân. Bà bày tỏ mong muốn những đóng góp đó được tiếp nối sau khi hoạt động của UNIFIL kết thúc.