EU tìm lời giải cho sức ép hàng Trung Quốc, giá năng lượng và ngân sách dài hạn

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh nhiều ngành công nghiệp châu Âu cảnh báo hàng nhập khẩu gia tăng đang gây sức ép lên hoạt động sản xuất và việc làm. Theo dự thảo kết luận hội nghị, các nhà lãnh đạo EU sẽ đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tiếp tục đối thoại với Trung Quốc, đồng thời tăng cường sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại và xem xét bổ sung công cụ mới nhằm bảo vệ thị trường chung.

Thâm hụt thương mại hàng hóa giữa EU với Trung Quốc, vốn lên tới 360 tỷ euro (khoảng 400,4 tỷ USD) năm 2025 và có nguy cơ tiếp tục tăng trong năm nay. Một nhà ngoại giao cấp cao EU cảnh báo tình trạng mất cân đối thương mại không chỉ giới hạn ở một ngành và khối cần sớm có biện pháp ứng phó, trong bối cảnh hàng nghìn việc làm có nguy cơ bị mất mỗi tháng.

Bên cạnh thương mại, giá năng lượng cao cũng là vấn đề được nhiều nước thành viên đưa vào chương trình nghị sự. Dự thảo kết luận xác định đây là vấn đề có tầm quan trọng đặc biệt, đồng thời đề nghị EC xem xét thêm các biện pháp ngắn hạn để giảm sức ép chi phí. Một trong những phương án được đề cập là lùi một năm thời điểm áp dụng các quy định về phát thải methane đối với dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu.

Các nhà lãnh đạo EU cũng sẽ thảo luận ngân sách dài hạn giai đoạn 2028-2034. Đây là vấn đề thường gây bất đồng giữa các nước đóng góp ròng và các nước nhận hỗ trợ ròng, do ngân sách cần được toàn bộ 27 thành viên nhất trí thông qua.

Trọng tâm của cuộc tranh luận là ngân sách gần 2.000 tỷ euro cho giai đoạn 2028-2034, định hình các ưu tiên lớn của EU, từ nông nghiệp, quốc phòng, năng lực cạnh tranh kinh tế đến vấn đề di cư. Tuy nhiên, triển vọng đạt thỏa thuận vào cuối năm nay đang trở nên kém chắc chắn. Dự thảo kết luận mới nhất được soạn ngày 14/10 chỉ đề cập đến mục tiêu đạt “thỏa thuận kịp thời”, thay vì cam kết hoàn tất “trước cuối năm” như phiên bản trước đó.

Áp lực thời gian càng lớn khi nhiều nước thành viên, trong đó có Italy, Ba Lan, Hy Lạp, Phần Lan và Pháp, chuẩn bị bước vào các kỳ bầu cử. Các nhà ngoại giao EU lo ngại những chính phủ mới có quan điểm hoài nghi châu Âu có thể khiến việc đạt thỏa thuận trở nên khó khăn hơn. Nếu đàm phán chưa hoàn tất trước cuộc bầu cử tổng thống Pháp dự kiến diễn ra trong tháng 4 và tháng 5/2027, tiến trình thương lượng có thể phải khởi động lại vào mùa Hè năm sau.