EU và Đan Mạch khẩn trương vạch kịch bản đối phó với tình huống xấu về Greenland

Khi Nhà Trắng không loại trừ sáp nhập Greenland bằng quân sự, các đồng minh châu Âu lo ngại đây sẽ là phép thử sinh tử cho NATO và trật tự an ninh xuyên Đại Tây Dương sau Thế chiến II (trong ảnh: Xe quân sự Mỹ tham gia cuộc tập trận của NATO tại Ba Lan ngày 22/4/2024). Ảnh: PAP/TTXVN

Theo Politico châu Âu (politico.eu), trước những tuyên bố ngày càng quyết liệt từ Nhà Trắng về việc sáp nhập Greenland, các quốc gia châu Âu đã không còn coi đây là một lời nói đùa. Những nỗ lực ngoại giao đang được đẩy lên cao trào khi Brussels và Copenhagen cùng lúc vạch ra các kịch bản ứng phó nhằm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và an ninh vùng Bắc Cực.

Mối nguy quân sự

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hồi đầu tháng 1/2026 đã tái khẳng định ý định đàm phán mua lại Greenland. Tuy nhiên, điều khiến châu Âu chấn động là việc Nhà Trắng lần đầu tiên công khai xác nhận chiếm đóng bằng quân sự là một "lựa chọn luôn nằm trên bàn".

Tại Paris, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot tuyên bố cứng rắn: "Greenland không phải để bán, cũng không phải để chiếm đoạt". Trong khi đó, các nhà ngoại giao EU thừa nhận họ đang ở trạng thái "báo động đỏ" trước một tổng thống Mỹ sẵn sàng phá bỏ các quy tắc quốc tế.

Để ngăn chặn một kịch bản tương tự như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro tuần trước, châu Âu đang xem xét 4 phương án chiến lược:

Thứ nhất: Giải pháp thỏa hiệp và tăng cường hiện diện NATO

Một trong những lý do ông Trump đưa ra là Đan Mạch không đủ khả năng bảo vệ Greenland trước sự trỗi dậy của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Để hóa giải điều này, các đồng minh NATO đang cân nhắc:

Một là, lập một hệ thống phòng thủ tương tự như các sáng kiến tại vùng Baltic, tăng cường triển khai tàu chiến và máy bay chiến đấu.

Hai là, đẩy nhanh chi tiêu quốc phòng: Đan Mạch đã cam kết chi thêm hàng tỷ USD (khoảng 13,7 tỷ USD trong năm 2025) cho an ninh vùng Bắc Đại Tây Dương để trấn an Washington.

Ba là, trung gian hòa giải: Sử dụng cơ chế nội bộ của NATO để điều phối lợi ích giữa Mỹ và Đan Mạch mà không cần thay đổi chủ quyền.

Thứ hai: "Lá chắn tài chính" từ Brussels

Mỹ đang cố gắng lôi kéo phong trào độc lập của Greenland bằng những lời hứa về tiền bạc. Đáp trả, EU đã vạch ra kế hoạch hỗ trợ kinh tế khổng lồ:

Đầu tiên, tăng gấp đôi ngân sách. Ủy ban châu Âu đề xuất nâng mức hỗ trợ cho Greenland lên 530 triệu euro cho giai đoạn 2028-2034.

Tiếp đó, khai thác khoáng sản. Thay vì để các công ty Mỹ độc chiếm, EU sẽ chuyển trọng tâm sang hỗ trợ Greenland phát triển khả năng tự khai thác tài nguyên, giúp người dân bản địa thoát khỏi cảnh nghèo khó và lạc hậu về cơ sở hạ tầng.

Thứ ba: "Vũ khí" trả đũa kinh tế

Nếu Mỹ đơn phương áp đặt các biện pháp cưỡng ép, EU có thể kích hoạt Công cụ Chống Cưỡng chế (ACI). Đây là "vũ khí thương mại" cho phép khối này đáp trả bằng cách: Áp thuế trừng phạt lên hàng hóa Mỹ.

Cùng với đó là hạn chế quyền tiếp cận các dịch vụ tài chính và ngân hàng. Với kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ hơn 600 tỷ euro, châu Âu nắm giữ lợi thế đáng kể khi chiếm tới hơn 50% thị phần ở nhiều mặt hàng thiết yếu. Tuy nhiên, thách thức là liệu ông Trump có thực sự tin vào sự quyết đoán này của Brussels hay không.

Ngoài ra, dù lực lượng quân sự của Đan Mạch tại Greenland rất khiêm tốn so với Mỹ, nhưng họ có "vũ khí" là tính chính danh pháp lý. Theo mệnh lệnh thường trực năm 1952, quân đội Đan Mạch phải lập tức tham chiến nếu lãnh thổ bị tấn công.

Một số chuyên gia đề xuất giải pháp triển khai quân đội từ Pháp và Đức đến các điểm chiến lược ở Greenland. Nếu lính Mỹ tiến vào, họ sẽ buộc phải đối mặt với các đồng minh NATO khác. Điều này làm tăng chi phí chính trị và quân sự của cuộc xâm xâm nhập lên mức không thể chấp nhận được, buộc Washington phải cân nhắc lại.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo rằng một cuộc tấn công vào Greenland sẽ là "dấu chấm hết cho NATO" và trật tự an ninh thế giới từ sau Thế chiến II. Thomas Crosbie, chuyên gia tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, nhận định rằng cuộc đối đầu này đang đưa quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào vùng đất "hoàn toàn chưa được khám phá", nơi mà sự sống còn của một đồng minh có thể phải đánh đổi bằng chính mạng sống của những người lính châu Âu.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc